G̲Ó̲C̲ ̲C̲H̲I̲Ế̲N̲ ̲T̲H̲U̲Ậ̲T̲:̲
Cụ thể thread này tôi view có vẻ prefer 4-3-3 của cụ Ralf hồi ở Hoffenheim và 4-2-2-2 hồi ở Leipzig. Vì phân tích sẽ khá dài nên tôi chỉ nói trước 4-3-3 của cụ hồi ở Hoffenheim nhé còn 4-2-2-2 của Leipzig tôi khất sau vậy. Bài viết được tham khảo từ nhiều nguồn khác nhau, có cả lược dịch nên có thể chưa chính xác, mong quý vị thông cảm.
Trước mắt tôi xin tạm miễn tiếp các thành phần "Cứ phân tích cho lắm vào rồi thua sấp mặt lại #Ralfout" hoặc "Đừng hype quá, ông này thành tích cũng bình thường thôi" nhé, tôi viết bài vì tôi fully respect cụ với những gì cụ làm cho bóng đá Đức. Thậm chí với tôi những việc cụ làm, nó còn vĩ đại hơn các ông thầy như Bielsa hay Van Gaal nhiều. Thành tích có thể không thể so sánh với Pep trọc hay Tú Chè được nhưng cống hiến của cụ Ralf may ra chỉ có cụ Johan cống hiến cho La Masia mới sánh được thôi. Ai không thích hoặc thấy dài quá thì không cần đọc nhé.
D.Haas,
Beck (RWB), Jaissle, Compper, Ibertsberger (LWB),
Weis (BtB), Luiz Gustavo (DLP), Carlos Eduardo (BtB),
Obasi (RFW) , Ibisevic (ST), Ba (LFW).
Trong đội hình này tôi nhấn mạnh 3 cái tên mà tôi cho là mắt xích quan trọng nhất trong đội hình của cụ khi ấy:
Tiền đạo cắm: Vedad Ibišević
Tiền vệ phòng ngự: Luiz Gustavo
Tậu vệ cánh: Andres Beck
đ̃ ̂́ ̛ ̂́ ̀?
Ngày 05/12/2008, đội bóng của một thị trấn với số cư dân chưa đến 3000 người mang tên Hoffenheim, đã ngạo nghễ bước đến Allianz Arena, tiếp đón nhà Đương kim vô địch Bundesliga, Bayern Munich, kẻ thống trị Bayernliga, người khiến cả châu Âu phải run sợ cái tên Buyall Munich lừng lẫy. Ở phía bên kia, tân binh mới toanh của Bundesliga khiến người ta bất ngờ khi đã đua tay đôi với Bayern Munich trên hành trình giành Đĩa Bạc, một thành tích quá đáng kính phục với một tân binh.
Ralf Rangnick, cụ Ralf thân thương của chúng ta, một kẻ dị giáo của bóng đá Đức, tròn 10 năm kể từ buổi trình bày mang đậm tính thuyết giáo trên TV về tư duy pressing của người Đức, nay cụ có cơ hội chứng minh rằng mình đã đúng. Đối diện với cụ là Jürgen Klinsmann, một HLV mà khi còn là cầu thủ thuộc thế hệ cuối cùng của thập kỷ Libero. Khá thú vị khi một HLV mang tư duy mới đối đầu với một HLV của thế hệ cũ. Trận đấu được xem là chung kết sớm của Bundesliga, khi người thắng sẽ sớm vô địch mùa Đông và tạo khoảng cách với đối thủ cạnh tranh.
Hoffenheim mang đến Allianz Arena một bộ máy xù xì và gai góc đến đáng sợ, đội bóng này liên tục dùng tốc độ và cường độ dồn ép. Cái cách các cầu thủ Hoffenheim bứt phá khi giành được bóng nhanh đến nỗi, HLV tuyển Đức khi đó Joachim Low buộc phải khen ngợi khi dự khán đài: "*Đây có lẽ là trận đấu có tốc độ lên bóng nhanh nhất lịch sử tôi từng chứng kiến*". Rangnick đã bố trí Hoffenheim tổ chức trận đấu theo sơ đồ 4-3-3 ngay cả khi tấn công lẫn phòng ngự.
Trong 15 phút đầu tiên, Hoffenheim đã tổ chức nhiều cuộc vây ráp các cầu thủ Bayern rất rát khi tổ chức 4-3-3 medium-block (Đánh chặn tầm trung). Việc pressing không ngừng nghỉ này khiến nhịp độ trận đấu bị đẩy lên cao ngay từ đầu. Đội hình của họ đánh chặn tầm trung liên tục khiến cho Bayern bị rơi vào cái bẫy triển khai bóng và từ đó, Hoffenheim liên tục khai thác sai lầm của Bayern. Với những nguyên tắc được đặt ra từ trước trong việc chiếm lấy khoảng không, quan sát vị trí bóng và đồng đội, việc pressing được Hoffenheim thực hiện hoàn hảo như lập trình trước đến mức họ gần như làm điều đó kiểu một cách phản xạ không điều kiện.
Các tiền đạo cánh của Hoffenheim di chuyển khá rộng, chen vào half-space giữa nách của Trung vệ-Hậu vệ cánh của Bayern Munich. Ibisevic trông khá thoải mái khi pressing, kỳ thực anh ta luôn đứng phía sau cặp trung vệ Lucio-Van Buyten mỗi khi họ có bóng khiến cặp trung vệ này khó giữ bóng một cách dễ dàng. Một nguyên tắc bất di bất dịch đó là, Hoffenheim chủ động khiến bóng chỉ quanh quẩn quanh cặp trung vệ của Bayern. Các tiền vệ trung tâm như Ze Roberto hay Van Bommel luôn phải tiếp bóng với một áp lực cao độ, khi 2 cỗ máy chạy Weise và Edurado sẵn sàng trừng phạt họ bất kỳ lúc nào. Kể cả có vượt qua hai cỗ máy này, một Luiz Gustavo mới 21 tuổi, mới toanh được Ralf Ragnick phát hiện và trình làng ở Bundesliga khiến bao anh tài say đắm, sẽ sẵn sàng bịt mọi khoảng trống và tiêu diệt gọn đối thủ.
Khi bóng được đối phương chuyển từ trung vệ này sang trung vệ khác, các cầu thủ chạy cánh của Hoffenheim sẽ áp sát từ ngoài cánh vào, kết hợp với áp lực mà Ibisevic pressing từ phía sau, buộc hai trung vệ bị rời vào một cái bẫy ở trung tâm. Ví dụ khi trung vệ lệch trái Van Buyten, chuyền bóng sang trung vệ lệch phải Lucio chẳng hạn, đường chuyền ngang này là một "***điều kiện cần***" để kích hoạt để cầu thủ chạy cánh trái của Hoffenheim (Ở đây là Demba Ba) áp sát Lúcio từ phía đó và buộc Lucio phải trả bóng trở lại Van Buyten. Khi các cầu thủ chạy cánh của Hoffenheim chen giữa vào mắt xích giữa trung vệ và hậu vệ cánh, điều này đồng nghĩa với việc hai trung vệ không có lựa chọn nào khác bằng việc triển khai bóng từ trung tâm, giữa trung vệ-trung vệ và trung vệ-tiền vệ trung tâm.
Trở lại tình huống khi nãy, sau khi Van Buyten nhận được đường chuyền bóng trả về từ Lucio, Obasi đứng gần đó lập tức pressing lên Van Buyten và làm trung vệ này bị buộc phải tìm cách đưa bóng cho cầu thủ đứng gần nhất: Philip Lahm tạo thành ĐIỀU KIỆN ĐỦ. Ngay lập tức, Andres Beck, người có tư duy nhanh nhạy bậc nhất trong hàng phòng ngự của Rangnick, di chuyển thậm chí trước cả khi Lahm nhận bóng 1st touch, lao đến khống chế Lahm và khiến anh ta mất bóng. Trong pha bắt bài này, sau đó Demba Ba đã bỏ lỡ một cách đáng tiếc cơ hội ghi bàn vào lưới thủ môn Rensing. Để làm được pha vây ráp pressing vừa rồi, sự đồng bộ của Hoffenheim là rất ấn tượng khi tất cả các cầu thủ dự đoán tình huống chính xác, đưa ra quyết định nhanh chóng và đồng bộ với nhau ăn khớp đến từng hành động.
Để Andres Beck có thể áp sát Lahm vào đúng thời điểm như tình huống khi nãy không phải là điều dễ dàng. Thông thường, một pha pressing chính xác từ hậu vệ cánh đến hậu vệ cánh là một nhiệm vụ khó khăn do khoảng cách cover quá xa. Sự nhỏ gọn và đồng bộ trong di chuyển đội hình của Hoffenheim đã cho phép họ làm như vậy. Đặc biệt, work rate phi thường của bộ ba tiền đạo phía trên cho phép các cầu thủ tuyến dưới di chuyển ít hơn nhưng lại có cơ hội bắt chết bằng one hit killing.
̀ ̂̀ Đ̣ ̂ ̉ ̛̃ ̂̃ ́ ́ Đ́ Đ́ %
Nhưng những cầu thủ có work rate cao nhất cũng có lúc mắc sai lầm, đặc biệt khi họ phải pressing với cường độ cao liên tục. Trong một tình huống cài người tương tự để Van Buyten phải trả bóng lại cho trung vệ lệch phải Lucio, đáng lẽ Obasi phải lao đến pressing để khiến Lucio chuyền cho người đứng gần mình nhất, hậu vệ phải Massio Oddo. Tuy nhiên, tiền đạo trái Obasi có lẽ vì ...hơi mệt nên đã đứng hơi xa vị trí của Lucio một chút. Nếu Lucio có đủ khoảng trống, trung vệ này hoàn toàn có thể dẫn bóng lên phối hộp 1-2 với hai tiền vệ trung tâm để khoan thủng khối medium-block Ralf dày công dựng lên.
Cuối cùng, Obasi đã phi nước đại pha chạy thật nhanh đến chắn trước mặt Lucio trước khi trung vệ lệch phải này kịp làm gì khác và buộc phải chuyển đến chân hậu vệ cánh phải của Bayern Munich. Bản chất lối đá pressing của Ralf Ragnick rất rõ ràng, sự đồng bộ của từng vị trí trên sân là cần thiết. Nếu chỉ cần một cầu thủ chệch khỏi sự đồng bộ ấy, toàn bộ hệ thống pressing sẽ bị đặt vào tình thế nguy hiểm. Ở đây, Obasi đã đánh mất vị trí trong giây lát, nhưng do định hướng được về vị trí đứng của toàn đội, anh ta đã kịp hoàn thành nhiệm vụ pressing của mình dù có đôi chút chệch choạc. Tất nhiên không đến mức nghiêm trọng thế, kể cả khi Lucio-Ze Roberto-Van Bommel có vượt qua được Weis và Edurado thì Luiz Gustavo, người đá sâu nhất hàng tiền vệ sẵn sàng làm giảm tốc độ tấn công của đội chủ nhà, thậm chí phạm lỗi khi cần thiết để đồng đội kịp set up lại đội hình.
̂́ ̛̃ Đ̣ ̛̛́ ́ (-)
Một chìa khóa khác để đẩy nhanh lối chơi cho Hoffenheim là khả năng chơi di chuyển tự do của các Box-to-Box (Tiền vệ con thoi). Các BtB Hoffenheim pressing theo định hướng vị trí của bóng trước và thường mẫu BtB ưu thích của Ralf Rangnick là những cầu thủ có tốc độ, có thể hình nhỏ bé nhưng độ lì đòn cao. Đó là lý do ở Leipzig có Naby Keita và mục tiêu Man Utd tính mua Haidara đấy
Để giải thích vai trò của các tiền vệ BtB, chúng ta có thể xem tình huống sau đây, tiền vệ con thoi phải - Tobias Weis chủ động băng lên cao để tạo áp lực cho Lahm đang dắt bóng từ sân nhà ở vị trí hậu vệ trái. Thông thường theo phong cách của zonal marking, Weis sẽ đợi Lahm di chuyển xuống zone của mình và sau đó xử lý Lahm ở đấy. Tuy nhiên, với việc Hoffenheim muốn trận đấu diễn ra nhanh nhất có thể, các tiền vệ BtB của họ thường bước ra khỏi zone mình quản lý và dồn ép ở những khu vực rộng hơn để tạo ra những pha cướp bóng.
Khi Weis và Edurado bỏ ra khỏi zone của mình, khoảng trống của hai tiền vệ BtB này lộ ra nhưng không phải vấn đề lớn. Gustavo sẵn sàng ở phía sau cover lại ở khu trung tâm lệch trái của Edurado, còn ở zone trung tâm lệch phải đội trưởng Andres Beck sẵn sàng từ bỏ biên phải để di chuyển vào half-space lấp lỗ châu mai cho Weis.
̀ ̂ - ̃ ́ ́ ̉
Klinsmann chứng tỏ mình không phải dạng vừa, Bayern lập tức xử lý món pressing tầm trung (Medium-Block) và làm nó không phát huy được hiệu quả nữa, nhất là khi Bayern Munich đã bình tĩnh tổ chức lại và không bị cuốn vào lối đá của Hoffenheim. Các tiền vệ Ze Roberto và Van Bommel chủ động tung những đường trả bóng về cho Lahm, Lucio và Van Buyten chuyền dài. Bayern chọn chơi những đường chuyền dài và trả lại cho bóng tuyến hai nhờ khả năng chơi đầu tốt của Luca Toni, người lùi sâu hơn chen vào giữa hàng tiền vệ của Hoffenheim.
Trong khi đó, Miroslav Klose sẽ là mối đe dọa thường trực ở hàng phòng ngự Hoffenheim nếu Toni có thể chuyền bóng bằng đầu chính xác cho Klose. Ngoài ra, hai tiền vệ Frank Ribery và Bastian Schweinteigers sẵn sàng nhận bóng hai dù chiều ngang hay chiều dọc đều tốt và thực hiện dốc bóng tốc độ khoan vào cánh của Hoffenheim bất cứ lúc nào. Để xử lý vấn đề này, cụ Ralf nhanh chóng đưa ra chỉ đạo dùng low-block. Nghe quen không? Nghe quen vl luôn vì Man Utd của chúng ta rất thích món này dưới thời HLV Ole, chỉ đen cái đội nhà mình chơi low-block toàn thủng, còn đối thủ low-block là Ole móm luôn.
Ralf Rangnick muốn tăng số lượng nhân thủ của tuyến giữa lên nhằm hạn chế không gian cho nhóm bóng 2 như Ribery hay Bastian, vì thế ông backward pressing và đồng thời, khiến khoảng trống để Klose bứt tốc bị thu hẹp lại đáng kể. Bộ ba Weis-Gustavo-Edurado đá lùi sâu và đứng gần như ngang hàng nhau, điều này khiến cho nhóm bóng 2 của Bayern không thể xử lý bóng nhanh trước bức tường gạch này. Ngoài ra, cặp đôi Demba Ba-Obasi sẵn sàng lùi sâu và chơi áp sát xuất sắc từ phía sau. Điều này làm dày số lượng nhân thủ ở tuyến giữa và dẫn đến nhiều thời điểm chuyển giao trạng thái quan trọng cho Hoffenheim.
## **4-3-3 CỦA RALF RANGNICK TẤN CÔNG THẾ NÀO?**
Triết lý tấn công của Rangnick đã quá rõ rằng, đội của cụ sẽ chơi “*thứ bóng đá nhanh*”, trực diện và chuyển trạng thái thật xuất chúng.
"*Khi tôi còn dẫn dắt RB Leipzig, lối chơi của đội bóng giống như một band nhạc rock n'roll hạng nặng, chứ không phải theo kiểu slow motion. Chúng tôi rất dị ứng chuyền ngang hoặc chuyền về, cầm bóng như vậy chả có nghĩa lí gì cả.*" - Cụ Ralf chia sẻ
Để thực hiện được lối đá này, điều quan trọng là các cầu thủ phải thực sự cơ động trên sân. Đặc biệt, khả năng di chuyển của hai tiền vệ BtB Eduardo và Weis (Và sau này là Naby Keita hay Haidara) là một thứ không thể đong đếm được. Ngoài việc Ibisevic, Obasi và Ba là ba pha tiền đạo có tốc độ cực nhanh, khả năng xử lý bóng khi quay lưng về phía khung thành của họ mới thực sự ấn tượng. Khi ba tiền đạo này tham gia backward pressing và đoạt được bóng thành công, việc đầu tiên mà họ làm là chuyển quả bóng đến tầm chạy của hai tiền vệ BtB và dâng cao ngay lập tức. Eduardo và Weis dùng tốc độ của mình để dẫn bóng xộc vào hai biên của Bayern, trong khi đó Gustavo thường không dâng cao để giữ tuyến giữa ở ngay phía sau an toàn. Demba Ba và Obasi sẽ di chuyển vào vùng half-space để sẵn sàng bật tường cùng Weis và Edurado.
Chẳng hạn như trong bàn thắng mở tỷ số của Hoffenheim, tốc độ của Weis cho phép anh ta dẫn bóng vượt qua hàng tiền vệ của Bayern và tạo ra thế trận 3 đánh 2 cùng với Obasi và Ibisevic. Weis bật tường cùng Obasi khá thoải mái bên cánh phải trước khi tạt bóng vào giữa cho Vedad Ibisevic ghi bàn. Một pha ghi bàn chỉ gói gọn trong 3-4 đường chuyền và bùm: Rensing vào lưới nhặt bóng.
VẬY VÌ SAO HOFFENHEIM VẪN BẠI TRẬN?
Trong hiệp hai, Bayern chơi có phần chậm rãi hơn trong khi Hoffeheim lại càng pressing điên cuồng hơn. Mặc dù Klismann vẫn trung thành vẫn chơi bóng dài, nhưng bóng hai của Bayern không còn gấp gáp như hiệp 1. Điều này có nghĩa, Bastian và Ribery sau khi chiếm được "***địa lợi***" ở bóng hai, họ có thể phối hợp với Lahm và Oddo vào biên để kiểm soát bóng nhiều hơn. Từ đây, Bayern Munich tìm kiếm những quả tạt sớm (Early Cross) vào vòng cấm, nơi có hai tiền đạo chơi đầu cực tốt là Klose và Toni mắc võng đợi sẵn.
Thậm chí, Klinsmann còn muốn tạo áp lực đục thủng hành lang cánh phải của Rangnick mỗi khi Andres Beck di chuyển vào half-space . Cụ thể, Ze Roberto sẽ giải phóng bên cánh trái với Lahm. bằng cách cho Lahm di chuyển vào half-space và tham gia chồng cánh với mình.
Với những thay đổi trạng thái liên tục trong lối chơi của Hoffenheim, tình trạng mệt mỏi của cặp hậu vệ cánh và tiền vệ BtB bắt đầu ảnh hưởng lên lối chơi chung của đội. Bayern bắt đầu tạo ra nhiều cơ hội hơn, có được những cú rót bóng tốt vào trong vòng cấm. Bàn thắng gỡ hoà của Lahm hơi đen đủi cho Hoffenheim, khi cú sút của anh đập vào người của Compper và đổi hướng vào lưới. Tuy nhiên, không thể phủ nhận tuyến giữa của Hoffenheim thực sự bị động với pha di chuyển chéo sân của Lahm. Ở bàn thắng ấn định 2-1. lại một pha chuyền bóng bằng đầu chính xác của Toni cho Klose, hậu vệ Andres Beck uể oải không theo nổi Klose vội xoạc bóng và quả bóng lăn đến chân Toni không ai kèm. Luca Toni không ngần ngại trừng phạt sự mệt mỏi đã phản ánh lên các cầu thủ Hoffenheim và mang chiến thằng về cho đội chủ sân Allian Arena.
## **KẾT LUẬN**.
Chắc chắn rồi, đây là một trong những trận đấu kinh điển Bundesliga nhất. Lối chơi của cụ Ralf Rangnick được bước ra ánh sáng của bóng đá thế giới. Những anh nông dân vùng Hoffeheim đối đầu một cách sòng phẳng với đội hình gồm nhiều anh tài của Bayern Munich. Cậu bé Luiz Gustavo mới 21 tuổi đươc sánh vai cùng đệ tam anh hào World Cup 2006 khi ấy là Bastian Schweinsteiger. Anh bạn Demba Ba trước khi được Steven Camera feed cho bàn thắng cũng có quá khứ rất gì và này nọ, khi theo bắt đã hành lên bờ xuống ruộng Lucio, trung vệ số 1 Brazil bấy giờ và sau này là nhà vô địch C1 cùng Inter. Andres Beck, mặc dù mắc sai lầm cuối trận nhưng vẫn có một trận đấu tay đôi sòng phẳng với hậu vệ trái hay nhất thế giới bấy giờ: Philip Lahm.
Cụ Ralf Rangnick chắc chắn không làm thất vọng với tuyên ngôn về bóng đá của mình khi chơi với tốc độ chóng mặt trong gần như toàn bộ trận đấu. Tuy nhiên, Ryan Nguyễn tôi sau một hồi chiêm nghiệm lại lối đá của Hoffenheim ở trận đấu này rút được kết luận Man Utd tương đối khó khăn khi đá 4-3-3 như Hoffenheim:
1. Không ai trong đám hậu vệ biên của Man Utd có khả năng phán đoán tình huống tốt cả. Kể cả Luke Shaw vẫn hay dâng cao và "quên" lui về thủ, còn chú bé đần Bissaka thì tôi không trong mong gì ông di chuyển vào half-pace bịt lỗ châu mai cho tiền vệ BtB cả.
2. Sự cơ động của hai tiền vệ BtB thì rõ rồi, Fred hay Bruno tôi tin có thể di chuyển với tốc độ cao nhưng ông McTominay thì không chắc lắm, chưa kể đến tư duy chuyền ngang và chuyền về của ông Quý Mão này.
3. Khả năng cover tuyến giữa khi hai BtB dâng cao của Mờ U khá yếu. Người có khả năng đá như Luiz Gustavo chỉ có cụ Matic, mà cụ thì cũng thọ lão đến nơi rồi. Pogba không rõ liệu cụ Ralf Rangnick có train dc thành Gustavo thứ hai không nữa. Nói thêm là cụ Rangnick phát hiện ra Luiz Gustavo khá hay. Luiz kể cả sau khi rời Hoffenheim thi đấu vẫn rất thành công, vô địch từ Bundesliga đến C1 với Bayern Munich, hạng nhì Bundesliga cùng Wolfsburg, về Marseille dc Rudi Garcia build thành core và từng được Arsenal/Barca/Chelsea hỏi mua.
4. Khả năng pressing của bộ ba tấn công Man Utd. Ronaldo/Cavani khó mà so sánh với Ibisevic về tốc độ, tuổi trẻ và độ dẻo dai rồi. Demba Ba và Obasi có thể kém hơn Rashford và Sancho ở kỹ năng chơi bóng nhưng về khoản thể lực và workrate thì ăn đứt.
Tác giả: Ryan Nguyễn. Group: Redcafe.vn