Hướng dẫn đầy đủ và chi tiết RTW
MỘT SỐ VẤN ĐỀ KỸ THUẬT
Cấu hình?
- Hệ điều hành: Win 98SE/ Me/ 2000/ XP
- DirectX: 9.0b
- Ổ đĩa trống 3.4GB
Cấu hình min max của game này có nhiều ý kiến khác nhau, sau khi "hội đồng nguyên lão" họp bàn đã ra quyết định các tân binh có máy từ P IV, Ram 512, màn hình 64 MB hãy rinh game này về.
Theo kinh nghiệm riêng thì máy P IV, Ram 512, màn hình 64MB, là có thể chạy được với số quân normal hoặc large khá tốt nếu giảm các hiệu ứng xuống còn thấp và trung bình (trong phần main menu -> options -> video -> show advanced.) Nếu vào chơi bị giật quá thì nên xem lại windows có bị lỗi không, dọn dẹp bớt các file, chương trình không cần thiết làm nặng máy, defragmenter lại ổ đĩa (start-> programs-> accessories-> system tool-> disk defragment). Còn máy P III thì… tốt nhất là nên mua máy mới.
+ Ngoài ra vì đây là game chiến thuật – chiến lược nên tối thiểu bạn cũng phải biết sử dụng cái thứ mềm mềm, trắng trắng, nổi lềnh bềnh trong hộp sọ của mình, một ít vốn tiếng Anh, cuốn từ điển lận lưng và tốt hơn nữa là một bậc tiền bối đã từng “Nam chinh Bắc phạt” thành thạo ngồi kế bên hướng dẫn những “binh pháp” cơ bản ban đầu.
Lỗi cài đặt? Cài đặt xong không chơi được?
Bị lỗi cài đặt (đối với cả RTW gốc và các bản mod) có thể vì các lý do sau:
- Đĩa hoặc bản download trên mạng về bị lỗi -> đổi đĩa khác hoặc down lại.
- Không thực hiện đúng hướng dẫn cài đặt. Thường thì hướng dẫn có trong đĩa (trong my computer, chuột phải vào đĩa -> explore để tìm), hoặc các bản down trên mạng cũng thường có hướng dẫn (kèm trong file down về hoặc trên 4rum nơi bạn lấy link down. Hãy phát huy tác dụng của từ điển.).
- Cấu hình máy không chịu nổi.
- Chưa cài crack -> tìm trong đĩa hoặc trên mạng.
- Crack không đúng phiên bản. Mỗi lần update patch mới (1.0 -> 1.3 -> 1.5) hoặc cài bản mở rộng (Barbarian = 1.3, Alexander = 1.5) phải cài lại crack mới của phiên bản đó, không dùng lại crack cũ được.
- Crack bị hư -> lên mạng tìm crack khác, hoặc mua đĩa khác.
- Windows bị lỗi -> cài lại win
- …… có thể còn một số lỗi khác
Up patch và cài mod:
Do có quá nhiều người hỏi về vấn đề này nên tui bổ sung:
- Thứ nhất, muốn up patch đầu tiên phải gỡ crack ra, copy lại cái file .exe gốc của game vào. Tui khuyên khi setup xong, trước khi paste crack sang, hãy lưu file .exe gốc ở một nơi nào đó, sau này up patch copy vào lại cho tiện. Nếu ko bạn phải xóa hết game cài lại. Lưu ý đặt biệt cho một số người down bản rip trên mạng. Bản rip thường đã được crack sẵn nên ko thể up patch (trừ khi copy được ở đâu đó cái file gốc). Tiếc gì mười mấy ngàn mua đĩa cho 1 game đỉnh thế này.
- Một số patch yêu cầu phải có patch trước nó. Ví dụ Rome total war 1.5 yêu cầu phải up lên 1.3 trước. Ngoài ra trước khi up cũng phải xóa file crack và copy file gốc của patch đó lại (mỗi patch đều có crack riêng). Sau khi up xong hãy tìm crack của đúng patch đó thì mới chơi được.
- Về cách cài mod: Hãy xem kỹ mod đó dành cho game nào, bản nào, patch nào. Thứ 2 sau khi cài mod xong phải tìm đúng crack của phiên bản, patch mà mod yêu cầu. (Đây chỉ là hướng dẫn chung một số lỗi khi đã cài mod mà ko chơi được. Chi tiết hãy xem kỹ hướng dẫn ở forum của mod đó, hoặc một số mod đã được hướng dẫn trong box này. Nếu còn vấn đề gì khác đề nghị vào đúng topic "các vấn đề kỹ thuật", ko lập topic mới.)
RTW có bao nhiêu bản mod, mod nào hay? Down ở đâu?
4rum riêng về mod của RTW:
www.twcenter.net/forums/forumdisplay.php?f=214
Ai kém tiếng Anh nên chịu khó dò từ điển. Nếu những link trong 4rum khó down, down chậm hay bị lỗi thì tự thân vận động lên google tìm link khác. Khuyến cáo nên tìm link torrent, tốc độ có thể chậm hơn nhưng ít bị rớt giữa chừng.
Các mod đã được giới thiệu trên 4rum:
Fourth Age: Total war
Extended Greek mod
Blue Lotus
Làm sao chỉnh số quân? Ít quân quá chơi không đã.
Trước khi bắt đầu một campaign, vào main menu -> options -> video -> show advanced-> unit scale.
Small: 40 lính/ unit; Normal: 80; Large: 120; Huge: 240.
Unit scale không chỉ để nhìn cho ấn tượng mà còn ảnh hưởng rất lớn đến chiến thuật và chiến lược khi chơi game. Với những faction dân ít và “hiếm muộn” (Gaul, Spain, Briton…), việc đợi đủ dân để xây 1 unit lính huge là vô cùng mòn mỏi. Do dân đẻ ra thằng nào là xách đầu đi làm lính thằng ấy nên không thể đủ dân để nâng cấp thành -> quân cùi bắp -> đánh không lại -> game over. Ngược lại những faction “mắn đẻ” như Ai Cập thì việc kiềm chế dân số là cả một vấn đề. Trong battle map, nếu như ở small hay normal unit, kỵ binh chỉ cần 1 đợt húc vào hông hay sườn của địch là đủ làm chúng cờ trắng thì trong large hay huge đám kỵ ấy có thể bị lôi cổ xuống đất nếu không nhanh chân chạy ra sau cú húc. Một trận đánh với huge unit cũng lâu hơn small unit rất nhiều lần.
Tui không thích xếp quân hình chữ nhật, có thể xếp hình khác không?
Trước khi start battle, chọn unit cần xếp, nhấn giữ và rê chuột phải cho tới khi có đội hình mong muốn.
RTW chỉ chơi được 3 nhà của Rome thôi sao? Làm sao để chơi được tất cả các faction trong RTW?
Sau khi chơi thắng 1 campaign đầu tiên của 1 trong 3 gia tộc Rome, game sẽ tự động mở ra một số faction khác. Nếu muốn chơi tất cả các faction thì vào thư mục cài đặt Rome -> data\world\campaign\imperial_campaign\Descr_strat copy những fac ở phần non-playable vào phần unlock.
BỔ SUNG (theo hướng dẫn của Vietanh): cũng có thể paste vào phần Playable để chơi ngay mà ko cần chơi cam đầu của Rome. Nhưng sẽ có một số fac ở cuối ko chơi được do lỗi. Muốn chơi fac nào chỉ cần vào lại file này copy nó lên trên những fac khác trong phần playable là được.
Chơi trò này đến khi nào thì mới thắng?
Trước khi bắt đầu campaign, trong phần chọn faction, bên tay trái có nhiều ô để đánh dấu chọn. Nếu không đánh dấu vào ô short campaign nghĩa là chơi long campaign. Short cam chỉ cần chiếm được 15 thành và thành Rome, cộng với phải tiêu diệt hoàn toàn một faction nào đó là thắng, Long cam phải chiếm 50 thành và Rome. Ngoài ra trong một số mod còn có yêu cầu riêng đối với từng faction, ví dụ phải tiêu diệt hoàn toàn một faction hoặc chiếm được một số vùng nào đó thì mới có thể end game (khi chọn faction sẽ có phần giải thích thêm phía dưới. Tốt nhất bạn nên đọc kỹ trước khi bắt đầu campaign.). Nếu bạn có thời gian và thích “tô màu” bản đồ thì có thể đánh tất cả các thành, trừ thành Rome ra, khi nào đã thỏa chí chinh phạt rồi thì đánh Rome nữa là thắng.
Còn những ô còn lại nghĩa là gì? – Tự dò từ điển.
Cheat code của RTW?
RTW có độ khó vừa phải, nếu xài cheat nữa thì chẳng còn gì hay, nhưng vì có nhiều người hỏi nên đưa lên luôn:
http://forum.gamevn.com/showthread.php?t=62039
Có thể chơi RTW ở chế độ cửa sổ không?
Theo tui biết hiện tại thì
không chơi RTW ở chế độ cửa sổ được.
MỘT SỐ VẤN ĐỀ CHIẾN LƯỢC TRÊN CAMPAIGN MAP
Kinh tế - Không có việc gì khó, chỉ sợ tiền không nhiều:devil:
Một đế chế muốn phát triển bền vững không chỉ cần có quân đội hùng mạnh mà còn cần một nguồn ngân khố dồi dào. Khi click vào biểu tượng faction dưới góc phải màn hình, chọn thẻ financial bạn sẽ thấy bản liệt kê thu chi của ngân sách.
- Nông nghiệp - farm: trong “buổi đầu dựng nước”, thường nông nghiệp là nguồn thu chính của quốc gia, nhưng khi đế chế đã rộng lớn thì nông nghiệp chỉ còn xếp hàng thứ 3. Muốn tăng tiền thu được từ nông nghiệp thì đơn giản là xây và nâng cấp nông trại - farm. Nhưng hãy cẩn thận, farm còn tăng tỉ lệ tăng dân số và xây rồi thì không bỏ được, do vậy, nếu nâng cấp farm lên quá cao thì sau này bạn sẽ khốn đốn vì không thể kiểm soát được dân số (đặt biệt là những faction tăng dân số nhanh như Ai Cập, La Mã, Hy Lạp…). Tùy vào số tiền ban đầu bạn có, có thể chỉ cần farm cấp 1 là đủ. Sau này khi đất nước đã phát triển thì farm không còn quan trọng nữa. Vườn treo Babilon ở Seleucid cũng tăng rất đáng kể nguồn thu từ nông nghiệp cho bất kỳ faction nào chiếm được nó (hình như là 40%).
- Thuế - tax : một nguồn thu khá ổn định. Thuế dựa trên số dân của đế chế, vì thế, khi đã chiếm được nhiều thành, đặc biệt là các thành đông dân thì thuế sẽ là nguồn thu lớn thứ 2. Có thể chỉnh nhiều mức thuế từ thấp -> cao cho từng thành, tỉ lệ nghịch với mức độ yêu quý mà dân trong thành dành cho bạn (public order). Hãy cẩn thận, nếu PO xuống quá thấp (<70), dân sẽ nổi lọan.
- Giao thương – trade: phi thương bất phú. Có thể ban đầu trade là dòng “hẻo” nhất trong bảng thu chi của bạn, nhưng đừng xem thường, càng về sau, trade càng là nguồn thu chủ yếu của quốc gia. Giao thương trên biển là quan trọng nhất, vì thế hãy ưu tiên chiếm những thành ven biển trước. Xây và nâng cấp cảng ngay khi có thể (ban đầu 1 cảng có thể mở 2 đường giao thương, mỗi lần nâng cấp sẽ tăng thêm 1 đường), tiếp theo là đường sá (chỉ cần lên cấp 2 là đủ), chợ búa (có thể lên cấp 3). Đưa diploma đi trade right với càng nhiều nước càng tốt. Một kỳ quan quan trọng tăng đến 60% tiền giao thương trên biển là tượng thần Mặt Trời trên đảo Rhodes của Hy Lạp. Hãy cố gắng đá đít thằng Greek ra khỏi đảo và ngồi vào đó.
- Khai mỏ: Một số vùng có thể xây mỏ, nhưng thu nhập không nhiều lắm.
- Tiền cống nạp hoặc được cống nạp (nếu bạn có hiệp ước cống nạp hoặc được cống nạp mỗi turn với một nước nào đó).
- Tiền lương cho lính – unkeep: Trong RTW không phải chỉ tốn tiền mua lính một lần là xong. Cứ mỗi turn bạn lại phải trả lương cho lính (thế cho nên đừng có hỏi vì sao không dùng tiền mà nó cứ giảm). Lính càng nhiều, càng tốn tiền nuôi. Vì thế hãy biên chế lính cho hợp lý, nếu không cần thiết nữa thì giải tán đi.
- Tiền thất thoát – corruption and other: số tiền thất thoát này là do quan lại tham nhũng. Thành càng xa thủ đô thì thất thoát càng lớn. Vì thế hãy chuyển thủ đô ra giữa đế chế (chọn thành muốn chuyển đến, bấm R, click vào hình cuộn giấy bên trái, chọn hình cây đàn hạc bên góc trái), xây một số công trình tăng tính tuân thủ luật pháp (một số loại đền thờ, quảng trường hành hình… Tìm công trình nào có dính tới chữ law)
- Tiền chi cho các hoạt động giải trí của dân (giác đấu, đua ngựa,…). Những hoạt động này có thể làm tăng PO nhưng nếu lịch đấu quá thường xuyên sẽ ngốn một lượng tiền không nhỏ.
- Còn một số khoảng khác không nhớ rõ.
Một vài mẹo nhỏ để kiếm tiền nhờ diploma (nhớ phát huy tối đa từ điển): Những mẹo này tuy lượng tiền kiếm được không cao, nhưng vào lúc ban đầu, khi 1 xu đối với bạn cũng là quý giá thì có khi nó sẽ cứu cả một đế chế.
+ Đánh thuê: Gửi diploma đi thương lượng với một faction: “cho tao vài k đi tao đánh thằng xyz cho mày.”
+ Bán bản đồ: bạn cũng có thể tìm gặp diploma một nước nào đó và đổi Map information lấy vài k. (Hai cách này không phải lúc nào đối phương cũng đồng ý.)
+ “Dậu đổ bìm leo”: có khi một faction nào đó bị quá nhiều kẻ thù “hội đồng”, nó sẽ đến xin bạn đình chiến. Hãy vênh mặt lên bắt nó ói ra vài k thì mới cho đình chiến và tiện thể trade right luôn. Ngay sau khi cầm được tiền rồi, bạn có thể mua thêm lính để… đi đánh nó ^,..,^
… Túm lại, khi bạn cảm thấy mình đang ở “kèo trên”, hoặc ra một đề nghị có lợi cho đối phương, hãy vòi tiền càng nhiều càng tốt (nhớ “trả giá” nha).
Bổ sung: Trong TW, một vài thành income bị âm đôi khi không ảnh hường mấy (con số dưới tên mỗi thành), nhưng nếu hầu hết các thành đều bị âm tiền thì ngân khố của bạn sẽ bị đe dọa nghiêm trọng. Hãy chọn thành, bấm R, vào "cuộn giấy vệ sinh" dưới góc trái và xem nguyên do vì đâu chi vượt thu quá nhiều. Ta cũng có thể xem vì sao dân chúng yêu/ghét bạn ở đây (ko biết xem thì giỡ từ điển ra).
Tướng quân – trụ cột của đế chế.
Vương quốc của bạn là một đế chế theo thể chế “gia đình trị”. Toàn bộ các chức vụ quan trọng đều do anh em họ hàng, ông bà chú bác, thằng con nuôi của ông của chú bà thím của con em họ thằng anh rể trong nhà nắm giữ. Trong đó, con trai lên 16 tuổi sẽ bắt đầu con đường binh nghiệp với vai trò một vị tướng. Vai trò của con gái cũng không kém quan trọng khi nó có thể “bắt” cho bạn một chàng rể trung thành. Đế chế của bạn càng giàu mạnh, đánh thắng nhiều trận, danh tiếng càng vang dội thì càng có nhiều anh hùng đến xếp hàng trước cửa xin cưới con gái bạn. Một đội quân không có tướng đánh thắng nhiều trận cũng sẽ tự đề cử một chỉ huy ưu tú nhất lên bạn. Nếu đồng ý, anh ta sẽ trở thành con nuôi và cũng được xem như một phần trong gia đình.
Vậy vì sao tướng quân lại quan trọng như vậy? Đầu tiên hãy xét “tư chất” của từng vị tướng. Bao gồm các chỉ số: command, influence và management. Command càng cao thì càng có sức ảnh hưởng trên chiến trường. Quân có tướng command cao dẫn dắt sẽ chiến đấu dũng cảm, mạnh mẽ hơn. Nếu tướng chết trên chiến trường, hoặc không có tướng cầm quân, quân sĩ sẽ hoang mang và dễ bỏ chạy. Đánh thắng nhiều trận thì chỉ số command sẽ tăng. Tướng influence cao khi giữ thành dân sẽ ít nổi lọan hơn. Tướng giỏi về Management sẽ làm kinh tế trong thành phát triển mạnh mẽ. 2 chỉ số này sẽ tăng khi tướng ở trong thành lâu. Ngoài ra trong một số mod và bản mở rộng còn có chỉ số trung thành, tướng chỉ số trung thành cao ít bị mua chuộc hơn Vì vậy, tùy vào thế mạnh của từng vị tướng mà sử dụng thích hợp.
Khi click phải vào unit tướng sẽ hiện ra bảng chi tiết về tướng. Cột bên phải là tính cách, cột bên trái là các “quân sư” đang theo hầu tướng. Các quân sư này sẽ tự đến với tướng và có thể chuyển từ tướng này sang tướng khác. Ví dụ một tướng đã gần đất xa trời có nhiều quân sư hữu ích thì nên nhanh chóng chuyển sang cho tướng trẻ hơn, kẻo lão đi bán muối thì số quân sư đó cũng đâm đầu chết theo rất uổng phí. (chuyển quân sư bằng cách cho 2 tướng vào chung 1 thành, bóc quân sư từ thằng này sang thằng kia.)
RTW cũng như trong thực tế, tướng cho dù xuất sắc đến mấy cũng chỉ là những kẻ phàm phu, không thể tránh khỏi việc sinh lão bệnh tử. Các lão tướng của bạn nếu không chết trên chiến trường, chết vì ám sát, chìm tàu, chết dịch chết toi gì đấy… thì cuối cùng cũng phải chết già. Nhưng nếu tre già mà măng chưa kịp mọc, hay vì bạn quá đau buồn khi phải xa một vị khai quốc công thần thì có thể load lại game (vì tỉ lệ chết là random, bắt đầu từ 60 tuổi tướng đã có thể chết già và tỉ lệ tăng lên theo tuổi. Chưa có thằng tướng nào của tui sống quá 100.). Hãy save game trước mỗi lần end turn, nếu sang turn sau thằng tướng chết thì load lại và click end turn lại, có thể Hades sẽ tha cho cụ ấy lần này.
Sao tự nhiên tui bị mất thành?
Tự nhiên mất thành có thể do dân đã nổi lọan, tống cổ lính ra khỏi thành. Khi đó thành sẽ biến thành thành Rebel. Thứ hai là thành đó đã bị faction khác mua chuộc và biến thành thành của faction đó. Thậm chí nếu trong thành có quân, tướng, thì quân tướng đó cũng sẽ ăn tiền phản quốc, biến thành tướng của faction kia.
Bọn dân đen này khó trị quá! Cứ nổi lọan hoài!
Public Order là độ tin yêu của dân trong thành dành cho bạn, biểu tượng là mặt người dưới mỗi thành. Mặt xanh lá: dân trong thành rất tin yêu bạn; Mặt vàng: bạn cũng như những kẻ thống trị khác mà thôi; Mặt xanh dương: bạn là một kẻ thống trị đáng ghét; Mặt đỏ: cút đi, đồ độc tài, bọn ta muốn tự do.
Khi dân nổi lọan (mặt đỏ) nếu lính trong thành đông, họ sẽ phá hoại các công trình, giết lính, không đóng thuế. Tệ hơn, nếu lính trong thành quá ít, quân nổi lọan sẽ tống cổ lính ra khỏi thành và bạn mất thành đó.
Vậy làm sao tăng PO? Bạn không thể yên tâm lo chinh chiến ở biên cương trong khi dân trong nước cứ chực nổi lọan. Để chiều chuộng dân có những cách sau:
- Chỉnh mức thuế phù hợp. Thuế càng cao thì PO càng thấp. Đừng có tham tiền quá mà mất thành.
- Nâng cấp thành ngay khi đủ dân số: Không ai thích ở trong một thành phố chật hẹp, vì thế, khi dân đã tăng đủ để nâng cấp thành phố, hãy làm ngay lập tức.
- Xây và nâng cấp đền thờ. Khi vừa chiếm được một thành của địch, bạn hãy chọn “điều ước” thứ 3 để tàn sát hết dân trong thành (1 – tha dân, 2 – bắt dân làm nô lệ, dân sẽ được chuyển đều qua các thành khác, nếu chơi La Mã thì 50% phải chuyển về cho Rome, 3 – tàn sát). Đừng tưởng tha cho nó rồi nó sẽ yêu bạn. Đây là chiến tranh, chiến tranh không có chỗ cho sự mềm yếu. Sau đó, nếu đền thờ trong thành không phải ở mức cao nhất nhì, hãy phá sạch và xây lại đền thờ mới của bạn.
- Xây và nâng cấp các công trình phúc lợi công cộng: hồ nước, nông trại, đường sá, chợ búa.
- Xây và nâng cấp các công trình giải trí: đấu trường, nhà hát, trường đua ngựa. (chi tiết về các công trình: chọn 1 thành bất kỳ, nhấn B, click và biểu tượng compa bên trái)
- Cho tướng có influence cao giữ thành. Tướng giữ thành ảnh hưởng rất lớn tới PO. Hãy để ý những đức tính của tướng, nếu có hard ruler, cruel ruler, heartless ruler… hay tương tự (dò từ điển) thì dân dễ nổi lọan hơn.
- Cho vài unit quân giữ thành.
- Một số kỳ quan tăng PO: tượng thần Zues trên bán đảo Hy Lạp, Kim tự tháp ở Ai Cập (chỉ tăng PO cho dân AC, nhưng cái đám này vừa đông vừa hay nổi loạn nên khi tiến công vào khu vực này thì nên chiếm Kim tự tháp càng sớm càng tốt).
- Còn một lý do "ẩn" khiến dân không vui lòng với bạn là do văn hoá khác biệt. Trong các bản mở rộng và Medieval II vấn đề này sẽ càng được làm rõ thông qua tôn giáo. Ví dụ các faction La Mã khi sang đến Ai Cập sẽ rất vất vả để giữ cho dân khỏi nổi loạn, hay Seleucid cũng vô cùng khốn khổ khi qua đến bán đảo Ý.
- Nếu làm hết cách mà dân vẫn “quậy”, hãy cho chúng nếm mùi. Hãy rút hết quân trong thành ra, cho diploma đem cái thành ấy làm quà cho faction đang đối địch với bạn (chọn hình bàn tay chìa ra bên dưới để “cho không”). Ngay sau đó đem quân vào chiếm lại và tàn sát hết dân. Cách này vừa được tiền, vừa “dằn mặt” dân chúng, nhưng cái hại là mất rất nhiều dân, nếu làm nhiều quá thì không đủ dân nâng cấp thành -> không có lính xịn, vì vậy nên cẩn thận khi ra quyết định.
Vấn đề dân số kế hoạch hóa gia đình
Muốn có lính xịn thì bạn phải nâng cấp thành để xây nhà lính cấp cao hơn. Muốn nâng cấp thành thì phải có đủ dân. Các mức dân để nâng cấp thành: 400 – 1000 – 2000 – 6000 – 12.000 – 24.000. Mỗi khi đủ dân, khi end turn xong sẽ có một thông báo nhắc nhở bạn nâng cấp. Hãy để ý đọc kỹ tất cả các thông báo xuất hiện sau khi end turn.
Một vài yếu tố ảnh hưởng tới tốc độ tăng dân số:
- Thuế: thuế càng cao, % tăng dân càng thấp (lo cày đóng thuế không có thời gian “ứa ừa”)
- Farm: càng nâng cấp % tăng dân càng cao (ăn no rửng mỡ).
- Đền thờ: một số đền thờ có + % tăng dân.
- Chợ: chợ cũng + % tăng dân (là nơi nam nữ gặp nhau mà). Bởi vậy nên lưu ý, đối với những faction đông dân, không cần nâng cấp chợ lên quá cao, cấp 3 là đủ.
- Dịch bệnh: khi có dịch số dân sẽ giảm nhanh.
- Số dân bị bắt lính: nếu bạn train quá nhiều lính tại một thành, dân sẽ không tăng nổi.
- Di dân: nếu bạn muốn cân đối giữa 2 thành quá ít và quá nhiều dân, có thể train vài unit cùi bắp ở thành đông dân, chuyển nó sang thành ít dân và giải tán unit (click chuột phải vào unit, chọn hình cây kiếm cắm xuống đất bên góc trái.)
- Một số faction có tốc độ tăng dân rất nhanh (Ai Cập), một số lại ít dân và tăng chậm (Gaul).
Dân càng đông thì càng khó tính và dễ nổi loạn. Vì vậy làm sao để dân tăng nhanh lúc đầu để train lính và nâng cấp thành nhưng sau này không bùng nổ dân số là một bài toán cần cân đối. Bắt đầu từ 12.000 trở đi, tốc độ tăng dân nên giữ ở mức 0.5 -> 1%.
Ặc ặc! Cứu với… dịch… dịch hạch…
Vừa end turn xong, bạn nhận được một tin đen tối: “thành abc đã bị bệnh dịch!” Bạn đau khổ khi thấy dân số trong thành chết dần chết mòn. Đau khổ hơn nữa, trong thành là đội quân chủ lực mà bạn đang định cho đi đánh một nước lân ban nào đó. Cuối cùng bạn sụp đổ khi biết tin thằng con trai tài giỏi mà bạn định truyền ngôi đã trọng bệnh qua đời. Vậy phải làm sao?
Thành phố càng đông dân, nhất là những thành gần đến ngưỡng nâng cấp, càng có nguy cơ xảy ra bệnh dịch (mở bảng thông tin thành, bấm hình cuộn giấy bên trái rồi đếm xem có bao nhiêu con chuột squalor). Cũng có thể một tên spy hay assasin nào đấy mang mầm bệnh truyền nhiễm đột nhập vào trong thành của bạn, thằng tướng bạn vừa mua chuộc mắc bệnh mãn tính hoặc spy hay ass của bạn vừa vào một thành có dịch, đã lây bệnh mà bạn không để ý, lại cho nó vào thành. Cá biệt, thủ đô của Macedonia chắc chắn sẽ bị dịch bệnh vào khoảng turn 20, đây là điều chắc chắn không thể tránh khỏi, vì thế hãy cẩn trọng nếu bạn ở gần thành này. Cách duy nhất để hạn chế bớt bệnh dịch là xây và nâng cấp hồ nước. Một số faction còn có đền thờ + public health. Nhưng cũng chỉ hạn chế chứ không thể hết hoàn toàn. Khi đã bị dịch, hãy ngay lập tức cách ly thành đó. Không cho bất kỳ đội quân, hay agent nào ra vào cho tới khi hoàn toàn hết dịch (chỉ có thể xây hồ nước và cầu trời cho nó hết nhanh thôi). Hãy lưu ý thật kỹ, tướng và agent bệnh lâu hơn dân trong thành rất nhiều. Vì vậy, cho dù thành đã hết bệnh, phải click chuột vào tướng và các agent (spy, assasin, diploma) xem trên góc phải còn hình đầu lâu không. Khi đã hoàn toàn khỏe mạnh mới cho ra khỏi thành. Khi vừa mua chuộc được tướng mới cũng phải xem kỹ nó có bệnh hoạn gì không.
Đối ngoại:
Hãy cho diploma đi trade right với càng nhiều nước càng tốt.
Thực hiện câu thành ngữ: “Bán láng giềng gần mua anh em xa”. Những faction ở sát bên bạn là những đứa đáng ngờ nhất, có thể phản bội bạn bất kỳ lúc nào. Hãy chịu khó trèo đèo vượt biển kết thân với những faction ở xa. Một số những faction “máu mặt”: La Mã (gồm cả 3 nhà và Rome), Ai Cập, Seleucid, Greek, Macedonia… Tuy vậy, một số faction rất “chảnh” và ít khi chịu liên minh với ai, đặt biệt là những faction ở gần bên (nó cũng khôn lắm chứ). Lưu ý là nếu 2 faction đồng minh với bạn quay sang đánh nhau thì bạn sẽ phải chọn có tham gia cuộc chiến hay không. Cho dù có hay không gì thì bạn vẫn sẽ bị 1 bên tẩy chay.
Một phương châm mà một đại đế luôn phải nhớ: “éo tin thằng nào”. Những kẻ liên minh sẵn sàng phản lại bạn bất kỳ lúc nào, vì thế, phải luôn đề phòng, kẻo lúc quân chủ lực đang viễn chinh ở xa thì thằng bên cạnh nó quay sang cướp mình. “Thà phụ người chứ đừng để người phụ mình”, bạn đã nhận tiền để đình chiến ư? bạn đã ký hiệp ước liên mình ư? Thế thì đã sao? Ngay khi cảm thấy mình đủ sức để thôn tính kẻ khác, hãy mạnh dạn xé bỏ mớ giấy lộn ấy và vác kiếm lên đường. Nhưng cũng phải cẩn thận dòm ngó những faction đang liên minh với kẻ thù của bạn, đặt biệt là khi đụng tới 4 faction của Rome, kẻo nó hội đồng cho bạn ra cám.
Đừng tự biến mình thành “mãnh hổ địch quần hồ”. Hãy gây chiến với từng faction một và cố gắng giữ mối giao hảo thông thương với những kẻ thù tiềm ẩn còn lại cho tới khi thế lực của bạn đủ để gây chiến với chúng.
Nếu bạn chọn 1 trong những faction La Mã thì ban đầu những gia tộc khác sẽ vô cùng thân thiết với bạn. Khi bạn đi xa, thậm chí họ sẽ bảo vệ quê nhà cho bạn. Khi bạn túng thiếu, họ sẽ cho bạn mượn tiền. Hầu như không bao giờ phản bội. Ôi tình huynh đệ thắm thiết làm sao! Rồi đột nhiên một hôm, bạn nhận tin sét đánh: “hội đồng nguyên lão xét thấy thế lực của bạn có thể là mối đe dọa đối với nền cộng hòa và ra lệnh bạn phải tự sát để chứng tỏ lòng trung thành.” Đến lúc này, khi thời điểm đã chín mùi, hãy gác lại tất cả những thù hằn nhỏ nhặt với các bộ tộc mọi rợ ngoài biên giới và tập trung toàn lực chống lại liên minh của Viện Nguyên Lão. Ngay khi bạn xé bỏ tờ sắc lệnh và tống cổ tên sứ giả của Rome về nước, cả hai vị đồng minh quý hóa kia sẽ hùa theo Viện nguyên lão “hội đồng” bạn.(cũng chẳng trung thành hay tốt đẹp gì đâu. Chẳng qua thấy bạn mạnh quá chúng nó hùa nhau diệt trước để sau này quay sang đấu đá nhau cho nhẹ thôi). Nếu cảm thấy sức mình đã đủ để đá đít những lão già cổ hủ ở Rome, tiêu diệt thế chân vạc của 3 gia tộc, lật đổ nền cộng hòa và lên ngôi đại đế, bạn thậm chí có thể ra tay trước mà chẳng cần chờ đến khi được lệnh tự sát.
Tuy các mối quan hệ liên minh là phù du, nhưng cá biệt có một mối quan hệ ta có thể tin tưởng, đó là Bảo Hộ (Protector). Khi ta xin được bảo hộ, hay làm bảo hộ cho nước khác (mặc dù một faction ít khi đồng ý đánh đổi tự do của mình). Khi ta làm bảo hộ cho một faction thì nó sẽ không phản lại ta, thậm chí không train thêm lính, do vậy, khi đang phải đối đầu với qua nhiều kẻ thù thì nên tìm cách khuyên bảo những thằng đang yếu thế chịu cúi đầu làm thuộc địa để rảnh tay lo các mặt khác. Làm thuộc địa là xem như đã ở trong tay ta, sau này ổn định muốn đánh nó lúc nào mà chả được. Để ép một faction phải chịu sự bảo hộ của ta, đầu tiên ta phải đập cho nó xấc bấc xang bang, làm cho nó khánh kiệt, thoi thóp chỉ còn 2 3 thành cùi bắp đang bị vây hãm. Khi đó ta mới cử diploma đến ra yêu sách. Có thể cho nó ít tiền, hoặc trả lại cho nó vài cái thành cùi bắp để nó chịu yên. Nếu nó cứng đầu không chịu thì tìm cách ám sát thằng faction leader của nó. Nếu thằng leader mới lên vẫn cứng đầu thì lại giết tiếp đến khi nào nó chịu cúi đầu thì thôi. Ngược lại, khi bạn đang trong lúc bần cùng, bị kẻ thù bao vây tứ phía mà có một thằng đến bảo bạn làm thuộc địa của nó thì cứ bán tự do của mình với giá cao nhất có thể (món "hàng" này có giá lắm). Khi bạn đã cầm tiền, xoay sở thoát khỏi cảnh bần cùng, lo yên ổn các mặt khác, thế lực đã vững mạnh thì không ai cấm bạn trở mặt với "chánh quốc" cả.
), và nó sẽ thực sự hấp dẫn các fans của Rome đang tìm kiếm một thử thách hoàn toàn mới. Trong khi đó, những người mới làm quen với Rome nên thử với bản gốc trước khi muốn đối phó với bọn barbarian hung bạo.
). Lưu ý khi có quân rebel hay quân địch lảng vảng trong vùng đất của bạn thì giao thương vùng đó sẽ giảm, vì vậy nếu rãnh rỗi thì nên dọn dẹp đám sơn tặc này sớm.
