Triệu Vân liệt truyện
Triệu Vân, tên tự Tử Long là tên cướp ở Chân Định xứ Thường Sơn, Viên Thiệu đem quân tới đánh dẹp được vùng Tử Long cư trú, thu làm địa hạt của mình. Vân thấy bọn cướp Thường Sơn không còn tương lai, bèn đợi Viên Thiệu đang đánh Công Tôn Toản thì lao vào đánh trộm, gặp Toản thì nói khoác rằng Thiệu không có bụng trung vua cứu dân nên bỏ xứ đến theo Toản. Toản mừng lắm cho theo. Về sau quả nhiên đến khi Lã Bố chạy loạn Lí Thôi Quách Dĩ tới giúp Viên Thiệu đánh tan Thường Sơn, Vân lúc này đang kê cao gối mà ngủ bên Công Tôn Toản nên không mang vạ. Vân vừa gặp Lưu Bị đã quyến luyến, nhưng lúc này Bị chưa có gì, còn Toản là thái thú Bắc Bình nên Vân đành chia tay Bị trong nước mắt.
Công Tôn Toản đánh nhau với Viên Thiệu thất lợi, Vân thấy Toản không còn tương lai, bèn nhanh chân cao chạy xa bay, làm tên cướp đường, nhờ đó mà không mang vạ. Bùi Nguyên Thiệu vốn đã được Quan Vũ cảm hóa, chỉ chờ ngày được theo nghĩa quân, Vân đi qua núi Ngọa Ngưu chém chết, cướp luôn sơn trại làm tướng cướp.
Gặp Lưu Hoàng thúc, Vân bịa ra chuyện Toản không nghe lời Vân nên thua, rồi nói khoác rằng Viên Thiệu mấy lần gọi nhưng Vân cho Thiệu không biết dùng người nên không tới, rồi vu cho Bùi Nguyên Thiệu muốn cướp ngựa của Vân nên Vân mới giết và cướp. Vân theo Lưu Bị.
Huyền Đức dẫn hơn mười vạn dân từ từ kéo sang Giang Lăng, giao cho Triệu Vân bảo vệ gia quyến. Đang đêm quân Tào đến, Vân bỏ mặc gia quyến Huyền Đức mà chạy. Tên Triệu Vân thả quân ăn cướp, tàn hại bá tánh, gặp một tướng tuổi trẻ tài cao xông xáo tả xung hữu đột dẹp tan ngay, tên Triệu Vân sợ quá vội xé áo, trát bùn lên mặt giả làm nạn dân. Đó là Hạ Hầu Ân tướng quân _ Vệ sĩ cầm kiếm của Tào Tháo. Nguyên Tháo có 2 thanh gươm báu 1 thanh là Ỷ thiên, 1 thanh là Thanh công, Tháo giữ thanh Ỷ thiên bên mình, giao thanh Thanh công kiếm cho Hạ Hầu Ân tướng quân. Gươm này chém sắt như chém bùn, quả thật quí hiếm, đủ thấy Tháo tin cậy Ân tướng quân thế nào. Ân tướng quân ra ân cần an ủi dân chúng, nào ngờ bị tên tiểu nhân đâm trộm, 1 mạng ô hô. Vân cướp ngựa và kiếm bỏ chạy, giở gươm ra thấy 2 chữ mạ vàng sướng quá giắt vào mình bỏ chạy.
Tên Triệu Vân tìm ra My phu nhân đang ngồi ôm A Đẩu, Vân lôi đến bờ giếng cạn làm nhục rồi giết đi, ném xác xuống giếng rồi đạp đổ tường xuống lấp kín giếng. Thỏa nguyện bấy lâu, lại có A Đẩu trong tay Vân buộc A Đẩu vào giữa lòng, hăm hở phóng ngựa về phía Lưu Bị. Vân bị Trương Cáp đuổi cho ngã xuống hố, nào ngờ con ngựa là ngựa của Hạ Hầu Ân tướng quân, vốn dòng ngựa quí được Tào Tháo ban cho, rơi xuống hố thì hồng quang bốc lên rồi nhảy vọt lên, Trương Cáp trông thấy sợ chạy mất. Quân Tào xúm vào quây Vân, Vân rút kiếm Thanh công chém bừa tứ tung, kiếm chém vào đâu người và áo giáp đứt phăng phăng, đúng là kiếm báu. Tào Tháo đứng trên đỉnh núi Cảnh Sơn, tiếc thanh kiếm quí nên sai người truyền lệnh cấm không dùng tên bắn vào Triệu Vân, sợ bắn nhầm hỏng kiếm. Nhờ lệnh ấy nên Vân chạy thoát, đó cũng là phúc của A Đẩu nữa.
Vân về bịa chuyện My phu nhân bị thương ở đùi bên trái, không sao đi được, Vân năm lần bẩy lượt mời lên ngựa, phu nhân không lên nổi nên gieo mình xuống giếng tự vẫn, ai nấy đều tin. Hoàng thúc biết mưu của Vân, xót vợ nhưng tiếc tài của Vân, không biết làm sao mới ném A Đẩu xuống đất. Vân nghĩ mưu mình đã thành, ôm A Đẩu khóc lạy, thề trung thành tới chết.
Vân được giao đánh quận Quế Dương, thái thú Triệu Phạm vốn là đệ của Vân trong toán cướp ở Chân Định trước đây bèn hàng ngay. Vân vào thành uống rượu, gặp chị dâu Triệu Phạm là Phàn thị nhan sắc nghiêng nước nghiêng thành, Vân thích lắm bắt mời rượu rồi đòi hỏi, Triệu Phạm giận không chịu, Vân đánh Phạm ngã lăn xuống đất, lên ngựa về trại rồi dùng mưu bắt trói Triệu Phạm lại, vào thành úy lạo dân chúng. Cuối cùng Phàn thị cũng về tay Vân, Vân tha Triệu Phạm cho làm thái thú quận Quế Dương như cũ.
Lưu Bị vào Tây Xuyên. Tôn phu nhân bế A Đẩu đi chơi trên sông. Triệu Vân vốn đã có ý đồ xấu, dùng thuyền đánh cá có 2 người chở đuổi kịp thuyền của phu nhân, xông vào khoang thuyền. Vân đánh ngã hết đám thị tì, chuẩn bị cưỡng bức phu nhân thì nghe thấy tiếng trống đánh vang lừng, nhìn ra có mươi chiếc thuyền gióng hàng bơi tới, cờ bay phấp phới, là Trương Phi đi tuần thấy có chuyện lạ bèn đến cửa sông Du Giang, Phi nhẩy vút sang thuyền, bộ tướng của Vân cầm đao đón đánh, Phi chém ngay cho một nhát ngã gục. Vân vội vu ngay cho Tôn phu nhân ôm A Đẩu định trốn! Phi tin Vân, giằng A Đẩu rồi bỏ đi. Phu nhân uất quá bỏ về Ngô, thuật lại đầu đuôi việc Triệu Vân định cưỡng bức mình, không về lại quân Lưu Bị nữa.
Triệu Vân trên chiến trường thường xử lí rất nhanh: Đâm một nhát chết Cao Lãm, 3 hiệp giết Trương Vũ lấy ngựa Đích Lư, đâm 1 nhất chết Lã Khoáng, 3 hiệp đâm chết Trung Tấn, 1 nhát chém chết Trung Thân, giết 50 "danh tướng" của Tào ở Đương Dương Trường Bản... Vân sau thường hay được giao nhiệm vụ làm vệ sĩ: Làm vệ sĩ cho Lưu Bị đi cưới vợ, làm vệ sĩ cho Khổng Minh sang viếng tang, làm vệ sĩ thường trực cho Khổng Minh,... Cả đời chỉ được giao những việc nhỏ, không lập nên công trạng lớn đặc biệt nào, không tự nghĩ ra sách lược có ý nghĩa nào.
Vân hưởng trọn tuổi trời.