"Tôi 85 tuổi, từng bị zona, phải dùng prednisolon liều cao (kèm B1, C, Polyvitamin) mới bớt đau. Khi còn trẻ, tôi bị bệnh khớp và cũng thường xuyên dùng thuốc ấy. Đến nay, khi trở trời, tôi vẫn đau ở vết zona cũ, nếu dùng prednisolon, bôi gel salonpas hoặc voltaren, diclofenac thì đỡ. Tuy prednisolon có thể gây hại cho xương nhưng tôi không biết thay bằng thuốc gì?".
Trả lời:
Bệnh zona do virus gây nên. Virus đi vào hệ thần kinh và khu trú trong các hạch thần kinh cảm giác trong suốt quá trình sống của cơ thể. Khi có điều kiện thuận lợi (suy yếu hệ miễn dịch, nhiễm trùng cấp và mạn, ngộ độc, stress...), virus tái hoạt động, lan theo các dây thần kinh cảm giác tới vùng da tương ứng với hạch thần kinh mà virus đang khu trú. Nó phá hủy các sợi thần kinh A-alpha và làm cho cơn đau xuất hiện. Đây là kiểu đau đặc biệt: nóng rát như phải bỏng, âm ỉ thường xuyên, thỉnh thoảng lại dội lên những cơn đau kịch phát ngắn, làm cho người bệnh mất ăn mất ngủ. Đây là căn nguyên chính dẫn đến đau thần kinh trước, trong và sau zona.
Cho đến nay, loại đau này vẫn là một khó khăn và thách thức lớn cho điều trị. Vấn đề đặt ra là phải sử dụng thuốc trị đau sao cho có hiệu lực, tránh trở thành biến chứng đau thần kinh sau zona rất khó trị. Đau thần kinh sau zona thường kéo dài 1-6 tháng, đôi khi tới 2-3 năm, thậm chí suốt đời, càng có tuổi càng đau dữ dội.
Nếu đau nhẹ và vừa thì có thể uống thuốc chống viêm giảm đau aspirin và paracetamol. Tuy nhiên, nhiều nhà y học cho rằng đây là cơ chế đau do mất đường dẫn truyền cảm giác vào nên không thể điều trị có kết quả bằng các thuốc chống đau thường dùng như aspirin, paracetamol... Nếu đau nhiều làm mất ăn mất ngủ, cần đến chuyên khoa da liễu khám và điều trị.
Cụ có bôi voltaren, diclofenac (các thuốc chống viêm giảm đau không steroid); rất có thể tác dụng giảm đau là do các thuốc này. Còn prednisolon chỉ có tác dụng chống viêm, dị ứng và ức chế miễn dịch, không có tác dụng trực tiếp giảm đau. Nó có nhiều tác dụng phụ như loãng xương, suy giảm miễn dịch...; có nhiều chống chỉ định (trong đó có chống chỉ định với bệnh do virus gây ra).
Cụ sử dụng prednisolon nhiều đến như vậy mà chưa xảy ra tác dụng phụ đáng sợ thì có thể là do cơ địa đặc biệt (có sự khác nhau của mỗi người trong đáp ứng với từng loại thuốc). Tuy nhiên, cụ không nên tiếp tục sử dụng prednisolon nữa. Hãy đến Viện da liễu hoặc Trung tâm da liễu tỉnh để điều trị. Rất mong cụ sớm khỏi hẳn bệnh và trường thọ.
BS Vũ Hướng Văn, Sức Khỏe & Đời Sống
Trả lời:
Bệnh zona do virus gây nên. Virus đi vào hệ thần kinh và khu trú trong các hạch thần kinh cảm giác trong suốt quá trình sống của cơ thể. Khi có điều kiện thuận lợi (suy yếu hệ miễn dịch, nhiễm trùng cấp và mạn, ngộ độc, stress...), virus tái hoạt động, lan theo các dây thần kinh cảm giác tới vùng da tương ứng với hạch thần kinh mà virus đang khu trú. Nó phá hủy các sợi thần kinh A-alpha và làm cho cơn đau xuất hiện. Đây là kiểu đau đặc biệt: nóng rát như phải bỏng, âm ỉ thường xuyên, thỉnh thoảng lại dội lên những cơn đau kịch phát ngắn, làm cho người bệnh mất ăn mất ngủ. Đây là căn nguyên chính dẫn đến đau thần kinh trước, trong và sau zona.
Cho đến nay, loại đau này vẫn là một khó khăn và thách thức lớn cho điều trị. Vấn đề đặt ra là phải sử dụng thuốc trị đau sao cho có hiệu lực, tránh trở thành biến chứng đau thần kinh sau zona rất khó trị. Đau thần kinh sau zona thường kéo dài 1-6 tháng, đôi khi tới 2-3 năm, thậm chí suốt đời, càng có tuổi càng đau dữ dội.
Nếu đau nhẹ và vừa thì có thể uống thuốc chống viêm giảm đau aspirin và paracetamol. Tuy nhiên, nhiều nhà y học cho rằng đây là cơ chế đau do mất đường dẫn truyền cảm giác vào nên không thể điều trị có kết quả bằng các thuốc chống đau thường dùng như aspirin, paracetamol... Nếu đau nhiều làm mất ăn mất ngủ, cần đến chuyên khoa da liễu khám và điều trị.
Cụ có bôi voltaren, diclofenac (các thuốc chống viêm giảm đau không steroid); rất có thể tác dụng giảm đau là do các thuốc này. Còn prednisolon chỉ có tác dụng chống viêm, dị ứng và ức chế miễn dịch, không có tác dụng trực tiếp giảm đau. Nó có nhiều tác dụng phụ như loãng xương, suy giảm miễn dịch...; có nhiều chống chỉ định (trong đó có chống chỉ định với bệnh do virus gây ra).
Cụ sử dụng prednisolon nhiều đến như vậy mà chưa xảy ra tác dụng phụ đáng sợ thì có thể là do cơ địa đặc biệt (có sự khác nhau của mỗi người trong đáp ứng với từng loại thuốc). Tuy nhiên, cụ không nên tiếp tục sử dụng prednisolon nữa. Hãy đến Viện da liễu hoặc Trung tâm da liễu tỉnh để điều trị. Rất mong cụ sớm khỏi hẳn bệnh và trường thọ.
BS Vũ Hướng Văn, Sức Khỏe & Đời Sống
