Tiếp chương 4,
chương này dài quá mà cụ Treebeard lại nói chuyện cà rầm, dịch mãi ko xong
Chương 4
Treebeard
‘Hm, không tồi, không tồi chút nào,’ Treebeard nói. ‘Viết như vậy đi. Ra là các cậu sống trong lỗ, hử? Nghe có vẻ rất hợp cảnh hợp tình. Nhưng ai bắt đầu gọi các cậu là
hobbit? Không giống một từ của tiên cho lắm. Những từ cổ đều do các Tiên đặt ra: họ là những người khởi xướng.’
‘Không ai gọi chúng tôi là hobbit cả; tự chúng tôi gọi nhau như thế,’ Pippin trả lời.
‘Hoom, hmm! Nào nào! Đừng vội vã! Các cậu
tự gọi mình là hobbit? Nhưng cậu không nên kể với người ngoài chứ. Nếu không cẩn thận, cậu sẽ buột miệng nói tên thật của mình ra đấy.’
‘Chúng tôi không giữ kẽ gì về chuyện đó cả,’ Merry nói. ‘Thật đấy, tôi mang họ Brandybuck, tên tôi là Meriadoc Brandybuck, mặc dù mọi người đều gọi tôi là Merry.’
‘Còn tôi họ Took, Peregrin Took, tôi thường được gọi là Pippin, hay thậm chí Pip.’
‘Hừm, ta thấy các cậu thật đúng là những gã hấp tấp,’ Treebeard nói. ‘Ta rất vinh hạnh được các cậu tin tưởng, nhưng ban đầu các cậu cũng không nên quá cởi mở. Có rất nhiều Ent, cậu biết đấy, ngoài Ent ra còn có những loại nhìn giống Ent nhưng không phải là Ent, như cách cậu nói. Ta sẽ gọi hai cậu là Merry và Pippin nếu các cậu thích – tên hay đấy. Còn ta, dù thế nào đi chăng nữa, sẽ không nói tên thật của ta cho hai cậu nghe, chưa đâu.’ Một cái nhìn kì khôi nửa ranh mãnh, nửa hóm hỉnh nhá lên với một ánh xanh lục trong đôi mắt của ông ta.
‘Một lý do trong số đó, là tên ta đọc lâu lắm: tên ta cứ lớn lên theo thời gian, và ta đã sống qua một quãng thời gian rất, rất dài; thế nên tên của ta giống như một câu chuyện vậy. Những cái tên thật nói lên sự tích của kẻ mang tên trong ngôn ngữ của loài ta, Tiếng Ent cổ, cậu có thể gọi như vậy. Đó là một thứ ngôn ngữ duyên dáng; nhưng nói được chuyện gì trong ngôn ngữ này cũng đều rất mất thời gian, vì chúng ta không bao giờ nói chuyện gì bằng tiếng của chúng ta, trừ phi chuyện đó xứng đáng được nói ra bằng một thời gian dài, và được lắng nghe.’
‘Nhưng bây giờ,’ cặp mắt ông ta trở nên linh hoạt và ‘tức thời’ hơn, con ngươi nhỏ lại và chuyển thành sắc bén, ‘chuyện gì đang diễn ra? Các cậu đang làm gì ở đây? Ta có thể nghe và thấy (và ngửi và cảm nhận được) rất nhiều chuyện đang xảy ra, từ đây, từ
a-lalla-lalla-rumba-kamanda-lindor-burúmë * này.
( *
'Quả đồi' trong tiếng Ent – ND )
Xin thứ lỗi: đấy là một mẩu trong cái tên mà ta đặt cho chỗ này; ta không biết những thứ tiếng khác gọi nó bằng từ gì: nó là chỗ mà chúng ta đang đứng, cậu biết đấy, nơi mà ta đứng nhìn ra vào mỗi buổi sáng trong lành, nơi ta nghĩ về Mặt trời, về đồng cỏ bên ngoài cánh rừng, về đàn ngựa, về mây mù, và nghĩ về dòng chảy của thế gian. Chuyện gì đang diễn ra vậy? Gandalf đang trù tính điều gì? Và những burárum,’ ông ta tạo ra một âm thanh trầm rền trong cổ họng giống như một nốt nghịch trên đại phong cầm - - ‘những tên Orc, và gã Saruman trẻ tuổi ở Isengard? Ta muốn biết tin tức. Nhưng đừng vắn tắt quá.’
‘Đang xảy ra rất nhiều chuyện,’ Merry nói, ‘và ngay cả nếu chúng tôi cố vắn tắt, thì cũng sẽ rất lâu mới kể xong. Nhưng ông bảo chúng tôi không nên hấp tấp. Chúng tôi có nên kể cho ông nghe chuyện gì ngay không? Liệu có khiếm nhã không, nếu tôi hỏi rằng ông sẽ làm gì với hai chúng tôi, và ông ở phe nào? Và ông quen biết Gandalf chứ?’
‘Có, ta biết Gandalf: vị pháp sư duy nhất thực sự quan tâm đến cây cối,’ Treebeard nói. ‘Các cậu biết ông ấy?’
‘Vâng,’ Pippin buồn bã nói. ‘Ông ấy từng là một người bạn lớn, và là người dẫn đường cho chúng tôi.’
‘Thế thì ta có thể trả lời câu hỏi kia của cậu,’ Treebeard nói. ‘Ta sẽ không làm gì
với các cậu, ngay cả nếu ý cậu là ‘làm gì hai cậu’, mà chưa được các cậu đồng ý. Chúng ta có thể cùng nhau thực hiện một số việc. Ta không biết gì về các phe. Ta đi đường riêng của ta; có thể là chung đường với các cậu trong một chốc. Nhưng cậu vừa nhắc đến Thày cả Gandalf, như thể ông ấy ở trong một câu chuyện vừa kết thúc.’
‘Vâng, quả có thế’ Pippin buồn rầu nói. ‘Câu chuyện thì vẫn đang tiếp diễn, nhưng Gandalf thì đã ra đi khỏi câu chuyện.’
‘Hu, khoan khoan!’ Treebeard nói. ‘Hoom, hừm, à, ờ.’ Ông dừng lại, nhìn hai hobbit hồi lâu. ‘Hoom, ah, ta không biết nên nói gì. Kể tiếp đi!’
‘Nếu ông muốn nghe tiếp,’ Merry nói, ‘chúng tôi sẽ kể, nhưng sẽ lâu đấy. Ông có muốn đặt chúng tôi xuống không? Liệu ta có thể cùng ngồi đây dưới ánh mặt trời, khi vẫn còn nắng ấm? Ông hẳn đã mệt vì phải nâng chúng tôi suốt.’
‘Hm,
mệt? Không, ta không mệt. Ta không dễ bị mệt. Và ta cũng không ngồi đâu. Ta không dễ, hừm, không dễ mà gập người lại được. Nhưng nào, Mặt trời đang sắp khuất. Hãy rời chỗ này - - cậu gọi cái này là gì ấy nhỉ ?’
‘Đồi ?’ Pippin rụt rè. ‘Rìa? Bậc?’ Merry thêm vào.
Treebeard đăm chiêu nhắc lại từng từ. ‘Đồi. Phải, chính nó. Nhưng đó là một từ hấp tấp cho một thứ đã đứng đây từ thuở ban đầu. Không sao. Ta hãy rời khỏi đây, đi thôi.’
‘Chúng ta đi đâu đây?’ Merry hỏi.
‘Tới nhà của ta, một trong những ngôi nhà của ta,’ Treebeard trả lời.
‘Có xa không ạ?’
‘Ta không biết. Cậu có thể cho đó là xa. Nhưng có ảnh hưởng gì?’
‘À, ông thấy đấy, chúng tôi đã mất hết đồ đạc,’ Merry nói. ‘Chúng tôi còn rất ít lương thực.’
‘Ô! Hm! Cậu không cần lo về chuyện đó,’ Treebeard nói. ‘Ta có thể cho cậu uống một thứ sẽ giữ cho cậu xanh tươi và mọc cao lên trong một thời gian dài. Nếu chúng ta quyết định giã biệt thì ta có thể đặt hai cậu ở bất cứ chỗ nào mà các cậu muốn, bên ngoài vùng đất của ta. Đi thôi!’
Treebeard nhấc bàn chân rộng lên, rồi nhấc tiếp chân kia, và bước về phía rìa của hốc đá, tay vẫn nắm hai hobbit một cách nhẹ nhàng nhưng chắc chắn, mỗi tay một cậu. Những ngón chân như rễ cây bấu lấy mặt đá. Rồi ông ta đường bệ đi xuống từng bước một, thận trọng và khoan thai, xuống dần đến nền đất của Khu rừng.
Ngay khi xuống đến nơi, ông ta bắt đầu sải những bước dài qua các rặng cây, vào sâu trong khu rừng, luôn đi gần dòng suối, và tiến đều đặn lên những dốc núi. Nhiều cây như đang ngủ gà gật, chúng không để ý đến Treebeard hay bất cứ sinh vật nào đang đi ngang qua, nhưng một số cây rung lên, có những cây giương cành lên khỏi đầu ông ta khi ông ta đi qua. Trong khi đó, Treebeard vẫn vừa bước đi vừa tự nói chuyện trong một tràng âm thanh ngân nga như tiếng nhạc.
Hai hobbit im lặng hồi lâu. Thật lạ là họ cảm thấy an toàn và khoan khoái, họ đang có rất nhiều chuyện để suy nghĩ và băn khoăn. Rốt cục, Pippin đánh bạo cất tiếng hỏi.
‘Thưa ông Treebeard,’ cậu nói, ‘tôi có thể hỏi ông một điều được không? Tại sao Celeborn lại cảnh báo chúng tôi không được đi vào khu rừng này? Ngài ấy nói, chúng tôi không nên mạo hiểm dính líu vào nó.’
‘Hừm, ông ta nói thế à?’ Treebeard gầm gừ. ‘Ta có thể nói cùng câu đó, nếu cậu đi đường kia. Đừng mạo hiểm dính líu vào khu rừng
Laurelindórenan ! Tiên vẫn thường gọi nơi đó như vậy, nhưng ngày nay họ đặt tên ngắn hơn : họ gọi nó là Lothlórien. Có thể họ đúng : khu rừng ấy dường như đang lụi dần đi chứ không lớn lên. Thời xưa nó từng là Vùng đất của Thung lũng Vàng Ca hát. Thời nay nó là Hoa Mơ mộng. Ah ! Nhưng đó là một nơi kì quặc, không phải là chỗ để ai cũng đi vào được. Ta ngạc nhiên vì các cậu ra khỏi đó được, nhưng ta còn ngạc nhiên hơn vì các cậu đi vào đó được : không có người lạ nào đi vào được từ nhiều năm nay. Một vùng đất kì quặc.
Như vậy đó. Nhiều kẻ đã đến đây để hoài cổ. Phải, họ đã đến, để hoài cảm.
Laurelindórenan lindelorendor malinornélion ornemalin *,’ ông tự ngâm nga.
(
* Thung lũng có ánh sáng vàng, vùng đất trong mơ, nơi cây hoa vàng ca hát - ND )
‘Nơi đó đang lùi lại vào sau thế giới, ta đoán thế,’ ông nói. ‘Cả chốn này, và những chốn bên ngoài Cánh rừng Vàng, không nơi nào còn như thời Celeborn còn trẻ. Dù sao thì:
Taurelilómëa-tumbalemorna Tumbaletaurëa Lómëanor *,
họ thường nói như vậy.
(
* Khu rừng bóng cả-thung lũng sâu hút, Vùng đất ảm đạm – ND )
Nhiều thứ đã đổi thay, nhưng có những điều thì vẫn vậy.’
‘Ý ông là gì?’ Pippin hỏi. ‘Điều gì vẫn vậy?’
‘Cây cối, và các Ent.’ Treebeard đáp. ‘Chính ta cũng không hiểu hết những chuyện xảy ra, nên ta không thể giải thích cho cậu hiểu. Vài kẻ trong số chúng ta vẫn đúng là Ent, vẫn sống theo lối của Ent, nhưng nhiều kẻ thì đã buồn ngủ, và biến thành cây, như cách cậu nói. Tất nhiên, phần lớn các cây thì vẫn là cây, nhưng có nhiều cây đã tỉnh giấc. Vài cây thì tỉnh hẳn, vài cây thì, à, ờ, dần
biến thành Ent. Vẫn xảy ra suốt đấy.
Khi điều đó xảy ra với một cái cây, đôi khi nó sẽ có một quả tim mục. Không phải do chất gỗ: ý ta không phải thế. Đấy, ta biết vài cây liễu già tốt bụng ở bên dòng Entwash, họ ra đi lâu rồi, than ôi! Họ ruỗng hết rồi, mục ra thành từng mảng luôn, nhưng họ rất trầm lặng và ăn nói nhã nhặn như đám lá non. Nhưng có vài cây ở thung lũng phía dưới núi, chúng nói năng như chuông đồng, và tâm địa thì rất xấu. Bệnh đấy có vẻ đang lây lan. Trong vùng này vẫn có vài nơi nguy hiểm. Vẫn có vài vết đen.’
‘Ý ông là, như Khu rừng Già ở tít phía bắc?’ Merry hỏi.
‘Phải, phải. Đại khái thế, nhưng còn tệ hơn. Ta không nghi ngờ gì về một cái bóng của Sự Hắc ám Khủng khiếp vẫn đang nằm ở phương bắc, và những kí ức tồi tệ được truyền lại. Nhưng có những vùng đất trũng sâu hoắm mà Sự Hắc ám chưa từng rời đi, và cây cối ở đó còn già hơn cả ta. Dù sao, chúng ta đã làm tất cả những gì có thể. Chúng ta giữ cho người lạ và những kẻ liều mạng tránh xa khu rừng; chúng ta dạy dỗ và huấn luyện, chúng ta bước đi và nhổ cỏ.
Chúng ta, những Ent già, là những kẻ chăn cây cối. Số chúng ta còn sót lại rất ít. Người ta nói: cừu thường mến người chăn, người chăn thì mến cừu; nhưng tình cảm này đến chậm, và bọn họ không sống lâu. Nhưng với Ent và cây cối thì nhanh hơn và thân thiết hơn, chúng ta cùng bước đi theo năm tháng. Vì Ent cũng giống như loài Tiên: không hứng thú với bản thân họ bằng loài Người, mà hứng thú hơn với các giống loài khác. Tuy thế, Ent lại cũng giống như Người: hay thay đổi hơn là các Tiên, và nhanh chóng thích nghi hơn, cậu có thể nói vậy. Hoặc tốt hơn cả hai loài kia: vì Ent vững chãi hơn và chú tâm được lâu hơn.
Một vài bà con thân thích của ta giờ đây trở nên giống như cây, chuyện gì to tát lắm mới có thể khuấy động họ; họ chỉ nói chuyện rì rầm. Nhưng vài cái cây trong đàn của ta thì lại nhanh chân nhanh tay, chúng có thể nói chuyện với ta. Các Tiên đã khởi xướng chuyện này, tất nhiên: họ đánh thức cây cối dậy, tập cho chúng nói năng, rồi họ học cách nói của cây. Họ luôn muốn chuyện trò với mọi vật, các Tiên già đó. Nhưng rồi Sự Hắc ám Khủng khiếp đến, và họ bỏ đi về Biển cả, hoặc trốn vào những thung lũng xa xôi, họ sáng tác bài hát về những ngày không bao giờ còn được thấy lại. Không bao giờ nữa. Phải, phải, ngày xửa ngày xưa tất cả đều chỉ là một cánh rừng: từ đây cho tới Rặng núi Mặt trăng, chỗ này thì là Cực Đông của rừng.
Thật là những ngày sảng khoái! Thời đó, ta có thể bước đi và ca hát cả ngày, không có tiếng động nào khác ngoài tiếng của chính ta vang vọng trên những quả đồi hun hút. Các khu rừng khi đó đều giống với rừng ở Lothlórien, nhưng rậm hơn, cường tráng hơn, trẻ trung hơn. Và hương vị của không khí! Ta thường dành ra một tuần chỉ để hít thở.’
(Còn nữa)
Người dịch: proudfoot @gamevn
Ảnh minh họa: sưu tầm