- 6/4/06
- 14,166
- 36,148
_ Bác phù vân đọc lại nhé. Em viết hoàn toàn ý khác với bác. Nếu em không nhầm thì bác đang tung hô nhà Lê và Lê Thánh Tông là người đặt nền móng cho chiến thắng Chiêm Thành + mở rộng bờ cõi tới Nam Trung Bộ, nhưng theo em, Chiêm Thành bại không phải nguyên nhân do nhà Lê, mà là từ cuộc chiến tranh Chiêm Thành - Đại Việt thời Trần mạt, và Hồ Quý Ly phản công đánh phá kinh thành của Chiêm Thành ở Quảng Ngãi mới là bước ngoặt, là nguyên nhân chính dẫn tới diệt vong của Chiêm Thành sau đó thời Lê Thánh Tông. Cũng như việc nước Triệu thời Chiến Quốc thua trận ở Trường Bình, bị diệt hơn 40 vạn tráng đinh ( con số của sử gia thời đó, em ko nghĩ nhiều như vậy, nhưng có lẽ không ít hơn 20 vạn ) và không bao giờ gượng dậy nổi nữa.
_ Huy động quân sự quy mô lớn hơn 5 vạn người, trực tiếp hay gián tiếp sẽ ảnh hưởng tới không ít hơn 15 vạn tráng đinh, và gấp 10 lần tức 150 vạn dân chúng, cực kỳ hao tiền tốn của. Nên nhớ dù dùng đường thủy vận tải, vẫn sẽ tốn tiền không ít vì trung đại cực kỳ ít tàu quân sự và tàu vận tải chuyên dụng, phần lớn là tàu cỡ nhỏ và cỡ trung của dân được trưng dụng. Không rõ nhà Lê có trả phí cho việc này không, nhưng dù có hay không cũng phải tính vào tiêu tốn tài nguyên quốc gia ( quy ra thóc / tiền ) chứ không có chuyện dùng tàu là ko tốn hoặc ít tốn, chỉ là tốn ở dân hay quan thôi, mà theo quy mô quốc gia thì vẫn là tốn kém, chỉ có điều ít hơn đường bộ. Nhưng vận người thì em đảm bảo với bác là đi bộ, vì thời trung đại còn chưa có nước nào đủ lực lượng đội tàu vận tải quân sự quy mô lớn trên biển, ngay cả đại chiến Địa Trung Hải giữa Tây Âu vs Ottoman cũng chỉ có 500 tàu galley với khoảng 5 vạn thủy thủ cả 2 bên ( mà bọn nó thì giàu khủng khiếp vì huy động lực lượng toàn cõi Tây Âu ) Mà đã là đi bộ thì với địa hình miền Trung + mật độ dân cư, đường xá, khó khăn cũng chẳng kém từ Quảng Tây vào Vn. Đó là chưa kể mấy lần viễn chinh qua Lan Xang ( Lào ) và tới tận Thái, Miến Điện, thì sẽ tốn bao nhiêu ? Rõ ràng các con số ghi trong sử Việt thời Lê là thiếu chính xác trong xác định quân số, hoặc chăng là tổng số tráng đinh huy động viễn chinh chứ không phải lính chiến, hoặc vẫn là thói quen cũ từ thời Hán : phóng đại quân số, hư trương thanh thế. Nên nhớ, quân số là một phần bí mật quân sự cao cấp mà chỉ có chóp bu của quân đội và chính quyền mới được rõ, tầng thấp hơn sẽ không thể biết được, và có lẽ nhà nho viết sử ( vốn thiếu quan tâm tới các con số mà chỉ quan tâm tới sự kiện ) sẽ chẳng bao giờ cố gắng tìm hiểu chi tiết. Cái này phản ánh văn hóa Đông - Tây khác nhau.
_ Louis XIV vua mặt trời của nước Pháp thời toàn thịnh, mỗi lần ông ta huy động đại chiến dịch tranh bá châu âu, cũng chỉ 15 vạn mà còn là theo 3 - 4 hướng tiến công, cũng không đi xa khỏi Pháp hoặc là có đồng minh trợ giúp hậu cần dọc đường. Lần xa nhất ông ta viễn chinh là cử 4 vạn tinh binh tiến sang Áo, cùng đồng minh giải vây thành Vienna trước sự vây hãm của 20 vạn quân Ottoman, nhưng dọc đường đi đều có đồng minh Tây Âu lo cho ăn ở + trả tiền đầy đủ mới được ( tất nhiên sau đó khoản nợ sẽ tính lên đầu đế chế Hasburg Áo lol ) Pháp thời Louis XIV giàu nứt đố đổ vách, 1 lần bán trái phiếu tập đoàn Missisipy ở Tân đại lục giúp Pháp nuôi 20 vạn quân bị trong 3 năm, đủ thấy họ có thể huy động tiềm lực kinh tế và quân sự lớn tới mức nào, nhưng cũng không dám viễn chinh quá xa và quy mô quá lớn, đủ để thấy, các cuộc chiến tránh chính là đốt tiền khủng khiếp. Binh phap tôn tử nói : 10 vạn binh mã đi xa ngàn dăm, 1 ngày tiêu đấu vàng, cũng không phải nói ngoa.
_ Nếu ai để ý thấy, thời Lê Thánh Tông, ông ta liên tục có các cuộc viễn chinh quy mô lớn, đánh Chiêm Thành, đánh Lan Xang ( Lào ) thậm chí đánh qua Cam, Thái, tới tận Miến Điện, quy mô quân lực viễn chinh có khi tới 30 vạn, trong 37 năm trị vì tiến hành 4 cuộc viễn chinh lớn ( trung bình 9 năm 1 lần ) kết quả là gì ? các nước bán đảo Đông Dương cúi đầu xưng thần, Tàu ngậm miệng, mở rộng đất tới Quảng Ngãi là hết phim, và 15 năm sau khi ông mất, nhà Lê lụn bại, quyền thần họ Trịnh lên đài, mở đầu thời vua lê chúa Trịnh. Nhìn tổng thế, ý kiến của em là : Lê Thánh Tông dùng hết tiềm lực đất nước thời Lê Thái Tổ chăm bón, tiến hành viễn chinh khiến ảnh hưởng của Vn lan khắp Đông Dương, mở rộng đất đai tới bắc Trung Bộ, và sau đó hết tiền, hoàng tộc suy yếu, quyền thần lên ngôi, lợi và hại đôi đường.
Cái vụ nhà Trịnh thì do nhà Lê ko có người tài nối ngôi thôi chứ liên quan gì đến tiềm lực đất nước? Nếu nói tiềm lực yếu thì ngoại bang tấn công ngay. Đằng này Trịnh Nguyễn phân tranh có thằng nào dám nhảy vào đâu.

. vote ban
.