Những định hướng chuyên môn "sai lầm" đã biến Man Utd trở nên "hỗn độn" như thế nào?
Mua cầu thủ bị hớ là chuyện bình thường, nhưng hớ quá nhiều lại là "bất thường".
Thật ra thì các cầu thủ Man Utd mua về không hẳn là "bị lừa", mà phần lớn họ đều có chất lượng thật.
Nhưng việc các HLV "mỗi người một phách", sắm người khác hẳn nhau khiến cho Man Utd tiêu nhiều tiền mà đội hình vẫn "dở ông dở thằng" như 1 cỗ máy Frankenstein.
Hôm nay làm 1 bài tóm lược sơ bộ, dựa trên video gần đây của kênh Football Made Simple
(Mọi người thấy hữu ích tặng cho kênh đó 1 sub nhé)
=============================
David Moyes (7/2013 – 4/2014)
Lí do chọn: Đồng hương Sir Alex, có kinh nghiệm ở Premier League, trẻ
Sơ lược chiến thuật:
+ Giữ 4-4-1-1/4-2-3-1 thời Ferguson, thiên về tạt bóng & bóng dài.
+ Triết lý dựa trên lối chơi trực diện, thể chất, chuyền bóng nhanh lên phía trước, tận dụng các tình huống cố định.
+ Phòng ngự bị động với khổi đội hình thấp, chủ yếu co lại khổi đội hình hơn là chủ động đoạt bóng
+ Double-pivot Carrick-Fellaini, hậu vệ biên dâng cao chồng biên, rót bóng vào vòng cấm.
Vấn đề gặp phải:
+ Hàng tiền vệ thiếu cơ động, không thể triển khai bóng qua trung lộ.
+ Cặp tiền vệ trung tâm: Carrick (già, thiếu cơ động) và Fellaini (bị kéo về quá sâu, mất đi điểm mạnh và lộ ra điểm yếu về chuyền bóng) không hiệu quả.
+ Phụ thuộc quá nhiều vào Carrick để phát triển bóng; khi anh bị phong tỏa, đội bóng bế tắc.
+ Lối chơi tạt bóng trở nên máy móc, dễ đoán. Đội thiếu sự di chuyển thông minh trong vòng cấm và các phương án tạt bóng đa dạng.
Đỉnh điểm là trận hòa Fulham với 81 quả tạt.
+ Về phòng ngự, đội chơi quá bị động, lùi sâu nhanh chóng thay vì pressing đoạt lại bóng, làm mất đi bản sắc tấn công của CLB.
+ Để lộ khoảng trống lớn khi bị phản công do 2 hậu vệ biên dâng cao và cặp tiền vệ trung tâm chậm chạp.
+ Chấn thương của Van Persie, Fellaini
Xử lý vấn đề:
+ Mua Juan Mata để tăng cường sự sáng tạo, nhưng sau đó lại đẩy anh ra cánh phải, nơi anh không phát huy được hiệu quả.
+ Dùng Januzaj bó vào như số 10
+ Ngày càng sử dụng nhiều đường chuyền dài để bỏ qua hàng tiền vệ, lấy Fellaini làm “điểm đến”.
+ Bí bài thì dồn bóng ra tạt
Lí do sa thải:
+ Thất bại về chiến thuật và kết quả.
+ Thay thế bản sắc tấn công, áp đặt và đầy tham vọng của Man Utd bằng một lối chơi thận trọng, thực dụng và thiếu hấp dẫn.
+ Những phát biểu cam chịu như “phải khao khát đạt đến đẳng cấp của Man City" bị coi là không thể chấp nhận được.
=============================
Louis Van Gaal (7/2014 – 5/2016)
Lí do chọn: Kinh nghiệm dẫn các đội lớn dày dạn, nhiều thành tích, lúc kí xong còn đạt thành công ở World Cup
Sơ lược chiến thuật:
+ Áp đặt một triết lý kiểm soát bóng chặt chẽ, có cấu trúc và đặt nặng tính vị trí (positional play).
+ Bắt đầu với sơ đồ 3-4-1-2, sau luân phiên kim cương 4-4-2, 4-3-3, 4-2-3-1.
+ Mọi đường chuyền và di chuyển đều phải ưu tiên việc giữ bóng, tránh rủi ro hơn là tạo đột biến.
+ Build-up chậm, bóng chủ yếu luân chuyển bởi Blind, Herrera
Vấn đề gặp phải:
+ Sơ đồ 3-5-2 ban đầu thất bại vì các trung vệ (Smalling, Jones) không đủ kỹ thuật để triển khai bóng từ tuyến dưới.
+ Việc kiểm soát bóng trở nên vô nghĩa, luẩn quẩn (hình chữ U) mà không có khả năng xuyên phá, ghi bàn ít (TOP 6 nhưng TOP 16 về số cú sút)
+ Hệ thống quá cứng nhắc đã "bóp nghẹt" những cầu thủ sáng tạo và giàu tính ngẫu hứng như Angel Di Maria.
+ Thiếu các cầu thủ chạy chỗ phía sau hàng thủ để kéo giãn đối phương.
+ Khi bế tắc, đội lại quay về phương án "bóng dài cho Fellaini".
+ Chấn thương liên miên, liên tục đổi sơ đồ làm cầu thủ rối.
Xử lý vấn đề:
+ Chuyển sang sơ đồ 4-4-2 kim cương, giúp khu vực trung tuyến mạnh lên và Di Maria tỏa sáng trong một thời gian ngắn.
+ Liên tục thay đổi đội hình: từ 3-5-2 sang kim cương, rồi lại về 3-5-2, cuối cùng là 4-3-3.
Dùng Fellaini làm “phương án B” bóng bổng
+ Sử dụng những cầu thủ trẻ như Rashford và Lingard, những người đã mang lại sự khó lường cho hàng công.
Lí do sa thải:
+ Lối chơi bị mô tả là "cứng nhắc và máy móc", gây nhàm chán cho người hâm mộ.
+ Mặc dù đã tạo ra một bản sắc chiến thuật, nhưng nó hoàn toàn trái ngược với tinh thần của Man Utd.
Chức vô địch FA Cup không đủ để cứu vãn việc mất vé Champions League và lối chơi nhàm chán.
=============================
Jose Mourinho (5/2016 – 12/2018)
Lí do chọn: Kinh nghiệm dày dạn, kho danh hiệu đồ sộ, thành công trong thời gian ngắn
Sơ lược chiến thuật:
+ Triết lý thực dụng, ưu tiên phòng ngự.
+ Chủ yếu sử dụng sơ đồ 4-2-3-1, khối đội hình trung bình–thấp, dựa vào sự tỏa sáng của các cá nhân.
+ Paul Pogba là trung tâm của việc phát triển bóng từ tuyến dưới.
+ Inverted-winger phải (Mata/Mkhitaryan) tạo cơ hội
+ "Kế hoạch B" rõ ràng: đưa Fellaini vào sân và chơi bóng dài trực diện khi bế tắc.
Vấn đề gặp phải:
+ Quá phụ thuộc vào Pogba: gặp khó khăn trong việc lên bóng khi Pogba phong độ kém hoặc bị phong toả
+ "Nghịch lý Paul Pogba": đội cần anh lùi sâu để triển khai bóng, nhưng cũng thiếu sự sáng tạo ở vị trí số 10.
Nhiều khi Pogba dâng cao để sáng tạo, những lúc như vậy 1 mình Matic không thể gánh được hết khoảng trống phía sau.
+ Chất lượng tạt từ biên phải kém
+ Thiếu chất lượng tấn công từ hai hậu vệ biên.
+ Không có một chân sút ổn định để chia sẻ gánh nặng ghi bàn với tiền đạo chính (Ibrahimovic, Lukaku).
+ xG phải hứng chịu cao, nhưng được De Gea gánh
+ Xử lý vấn đề:
+ Trong các trận đấu lớn, chuyển sang sơ đồ 4-3-3, sử dụng một tiền vệ phòng ngự (Carrick, Matic) để giải phóng cho Pogba.
+ Mua Nemanja Matic để tạo ra một tấm lá chắn vững chắc cho hàng phòng ngự, cho phép Pogba tự do tấn công hơn.
+ Sử dụng Fellaini như một "lá bài tẩy" cực kỳ hiệu quả ở cuối trận (tầm phút 70+).
Lí do sa thải:
+ Mâu thuẫn nội bộ, đặc biệt là với Paul Pogba.
+ Lối chơi bị coi là tiêu cực.
+ Khi kết quả sa sút (rơi xuống vị trí thứ 6, đúng như chỉ số Bàn thắng kỳ vọng (xG) đã dự báo), kết hợp với việc công khai chỉ trích cầu thủ.
+ Trận thua Liverpool hứng chịu hơn 30 cú sút là 1 trong những giọt nước tràn ly
=============================
Ole Gunnar Solskjaer (12/2018 – 11/2021)
Lí do chọn: Dễ đưa về, là cựu cầu thủ và hiểu bản sắc của Sir Alex và CLB
Sơ lược chiến thuật:
+ Ban đầu, tập trung vào lối chơi phản công tốc độ, dựa trên khẩu hiệu "Đây là Manchester United".
+ Linh hoạt trong đội hình (4-2-3-1, 4-3-3, kim cương) để giải phóng hai cầu thủ chủ chốt: Paul Pogba và Marcus Rashford.
+ Sau khi có Bruno Fernandes, ổn định với 4-2-3-1, lấy Bruno làm hạt nhân sáng tạo, “McFred” che chắn .
Vấn đề gặp phải:
+ Giai đoạn đầu thành công nhưng các chỉ số cho thấy đội đã “hack” xG.
+ Gặp khó khăn khi đối đầu với các đội lùi sâu phòng ngự (low block).
+ Khả năng triển khai bóng từ tuyến dưới yếu kém (do hạn chế của De Gea và cặp tiền vệ trung tâm "McFred").
+ Trở nên quá phụ thuộc vào sức sáng tạo của Bruno Fernandes/Pogba.
+ Khi pressing tầm cao, hàng thủ dễ bị tổn thương do thiếu tốc độ và không có thủ môn quét (sweeper-keeper).
Xử lý vấn đề:
+ Sử dụng Lukaku lệch phải trong sơ đồ kim cương để tận dụng khả năng chạy chỗ.
+ Mua Bruno Fernandes để giải quyết vấn đề sáng tạo.
+ Xây dựng cặp tiền vệ "McFred" để tăng cường sự ổn định phòng ngự, giải phóng Bruno.
+ Sử dụng Pogba ở vị trí tiền đạo trái ảo, bó vào trong để tạo ra ưu thế quân số ở trung tuyến.
+ Luke Shaw chồng biên, Cavani xâm nhập vòng cấm
Lí do sa thải:
+ "Giới hạn chiến thuật" đã lộ rõ.
+ Đã khôi phục bản sắc CLB nhưng không thể đưa đội lên một tầm cao mới.
Đội bóng quá phụ thuộc vào những khoảnh khắc cá nhân.
+ Kết quả đi xuống vào đầu mùa 2021/22 dù đã được đầu tư mạnh mẽ, những hạn chế trở nên không thể cứu vãn.
Đại bại trước Liverpool và Watford, chuỗi phong độ 5 điểm/7 trận là giọt nước tràn ly
=============================
Ralf Rangnick (12/2021 – 5/2022, tạm quyền)
Lí do chọn: Kinh nghiệm xây dựng hệ thống dày dạn, giỏi triết lý
Sơ lược chiến thuật:
+ Là người khởi xướng triết lý Gegenpressing nên áp đặt ngay lập tức sơ đồ 4-2-2-2 với triết lý pressing tầm cao và tấn công theo trục dọc.
+ Hệ thống đòi hỏi sự phối hợp và cường độ cao từ toàn đội.
Vấn đề gặp phải:
+ Đội hình hoàn toàn không phù hợp với hệ thống của ông.
+ Các cầu thủ thiếu kỹ thuật để chuyền bóng dọc, thiếu kỷ luật phòng ngự và bị xếp sai vị trí (Rashford đá số 10).
+ Kế hoạch pressing thất bại thảm hại: Ronaldo không pressing, Cavani hay chấn thương, McFred hạn chế trong tịnh tiến bóng.
+ Hàng thủ không thể dâng cao vì: trung vệ thiếu tốc độ + De Gea không phải là thủ môn quét.
Dẫn đến 1 khoảng trống khổng lồ giữa hàng công và hàng thủ.
Xử lý vấn đề:
+ Gần như không thể xoay sở.
Cuối cùng, từ bỏ sơ đồ 4-2-2-2 để chuyển sang 4-3-3 (dùng Elanga, Sancho phía biên), nhưng chỉ giúp đội từ "tệ" thành tạm ổn.
Đóng góp lớn nhất là những phân tích thẳng thắn về các vấn đề mang tính hệ thống của CLB.
Lí do chia tay:
+ Chỉ là HLV tạm quyền.
+ Thử nghiệm chiến thuật thất bại vì các cầu thủ không thể thực hiện.
+ Đã phơi bày những yếu kém sâu sắc trong đội hình và cấu trúc CLB, nhưng không phải là người để sửa chữa chúng.
=============================
Erik Ten Hag (6/2022 – 10/2024)
Lí do chọn: Phục hưng được Ajax, theo triết lý kiểm soát và pressing thời thượng
Sơ lược chiến thuật:
+ Muốn chơi 4-3-3 kiểm soát, pressing tầm cao và lối chơi vị trí giống như ở Ajax.
+ Mục tiêu là tạo ra ưu thế quân số ở các khu vực cụ thể, thường là với cấu trúc 3-1-6 khi tấn công.
+ Hậu vệ biên Shaw/Dalot làm hậu vệ phát triển bóng (inverted full back)
+ Khi bất lực lại chuyển về chơi “chuyển trạng thái”.
Vấn đề gặp phải:
+ Nỗ lực áp đặt lối chơi ban đầu thất bại thảm hại, vì đội hình được xây dựng để phản công chứ không phải để kiểm soát bóng.
+ Vấn đề triển khai bóng từ tuyến dưới vẫn tồn tại: hạn chế của De Gea (mùa 1), tiền vệ trụ (Casemiro) bị cô lập.
+ Cấu trúc 3-1-6 có một "điểm lỗi duy nhất" là tiền vệ trụ bị cô lập, dễ bị đối phương vô hiệu hóa.
+ Việc pressing tầm cao là bất khả thi với một số cầu thủ (Ronaldo) và thiếu cường độ từ những người khác (Casemiro, Eriksen).
+ Khủng hoảng chấn thương ở mùa 2 tạo ra sự mất kết nối giữa hàng công (pressing cao) và hàng thủ (lùi sâu).
+ Onana không giải quyết được vấn đề như mong đợi khi bắt gôn thiếu ổn định
+ Kí với Mount không giải quyết được vấn đề tiền vệ cầm nhịp
Xử lý vấn đề:
+ Nhanh chóng chuyển sang lối chơi phản công sau 2 trận thua đầu tiên, "muốn trở thành đội chuyển đổi trạng thái tốt nhất thế giới".
+ Sử dụng Eriksen lùi sâu hơn để hỗ trợ triển khai bóng.
+ Mượn Weghorst về đá như một số 10 chuyên pressing.
+ Cố gắng thực hiện các tuỳ chỉnh như cho hậu vệ phải vào giữa hỗ trợ phát triển bóng.
+ Mua Onana-Mount-Hojlund nhằm quay lại kiểm soát, nhưng lối chơi càng mông lung, các bản hợp đồng mới thiếu hiệu quả
Lí do sa thải:
+ Bản sắc chiến thuật trở nên không rõ ràng: kiểm soát bóng hay chuyển đổi trạng thái?
Đội bóng đều không giỏi ở cả hai mặt.
+ Khởi đầu thảm hại ở mùa giải thứ 3, bất chấp được đầu tư lớn và sự thiếu tin tưởng từ ban lãnh đạo.
=============================
Ruben Amorim (11/2024-nay)
Lí do chọn: trẻ, giỏi nâng tầm tài năng trẻ, cải thiện phong độ cầu thủ
Sơ lược chiến thuật:
+ Ngay lập tức áp dụng sơ đồ 3 hậu vệ ưa thích, ưu tiên nguyên tắc chiến thuật của mình hơn là kết quả ngắn hạn.
+ 3-4-3/3-2-5 cầm bóng + áp sát; trung vệ lệch dâng lên chơi như 1 “số 6”, muốn tăng tải (overload) tuyến giữa
+ Đẩy đội hình thành 3-1-6 để tăng tải (overload) tuyến cuối
Vấn đề gặp phải:
+ Thừa hưởng tất cả các vấn đề cũ: đội hình không phù hợp, triển khai bóng yếu kém, tiền vệ trụ (Casemiro, Ugarte) thiếu khả năng thoát pressing và sáng tạo.
+ Thí nghiệm tấn công với cấu trúc 3-1-6 thất bại vì những lý do tương tự như thời Ten Hag (tiền vệ trụ bị cô lập, khoảng cách lớn giữa hàng công dâng cao và hàng thủ lùi sâu).
+ Thiếu xâm nhập trung lộ, tạo nhiều bóng nhưng xG thấp; Hojlund chỉ có trung bình 1 cú sút/trận.
+ Bão chấn thương ở hàng thủ
Xử lý vấn đề:
+ Kéo Bruno Fernandes lùi sâu để làm người triển khai bóng chính.
Điều này cải thiện việc lên bóng nhưng lại vô hiệu hóa mối đe dọa sáng tạo lớn nhất của đội ở 1/3 sân đối phương và tạo ra sự mất cân bằng trong phòng ngự.
+ Đẩy De Ligt dâng vào giữa, 2 wing-back bó hẹp/rộng biên tùy đối thủ.
+ Trao cơ hội Garnacho, Diallo, chờ Yoro, Zirkzee thích nghi.
Chưa bị sa thải nhưng tình hình bi quan