TÂM LÝ - "VẤN NẠN" CỦA BÓNG ĐÁ VIỆT NAM & HƯỚNG GIẢI QUYẾT
.
Mỗi giải đấu trôi qua, khi các ĐTQG Việt Nam thất bại, nguyên nhân chủ yếu được đưa ra là do tâm lí yếu.
Lí do này thường xuyên được đưa ra để bào chữa hoặc lí giải cho thất bại năm này qua năm khác, từ AFF Cup đến Asian Cup, từ SEA Games đến ASIAD. Kì lạ ở chỗ, dù vấn đề được nhắc đi nhắc lại, giải pháp sửa chữa lại không hề thấy đề cập.
Tạm gạt qua một bên câu chuyện về chuyên môn và trình độ, hãy tập trung vào myth này đã, có thực sự thể thao nói chung và bóng đá Việt Nam nói riêng yếu tâm lí? Hay nó chỉ là một lí do trừu tượng khó chạm đến được đưa ra làm bình phong?
Trước hết, hãy nhìn vào thành tích của ĐTVN ở hai cấp độ chính, ĐTQG và U22/U23/Olympic, gọi tắt là U23 tại các đấu trường thường xuyên tham dự (chỉ tính giai đoạn vòng chung kết). Không gian mẫu bao gồm:
° AFF Cup: từ 1996-nay
° SEA Games: từ 1999-2017
° ASIAD: từ 2002-2014
° Asian Cup 2007 & AFC U23 Championship 2016
Sau 27 trận đấu tại các giải đấu kể trên, Việt Nam cũng chỉ lọt vào chung kết 5 lần, để thua 4 và duy nhất 1 lần lên đỉnh ở AFF Cup 2008. Bản lĩnh của Việt Nam hiếm được thể hiện tại vòng knock-out khi để thua không ít.
Giới hạn giải đấu tham gia xuống phạm vi Đông Nam Á, tức AFF Cup và SEA Games, Việt Nam thất bại 10/15 lần tại bán kết. Nếu xét thêm cả bản lĩnh giai đoạn vòng bảng, khi rơi vào tình thế buộc phải có điểm để đi tiếp trong trận đấu cuối cùng, ví dụ như gặp U22 Thái Lan mới đây, Việt Nam cũng chỉ thành công 2/6 lần.
Bản lĩnh dông dài đã đành, hãy nhìn vào tâm lí qua từng trận. Kể từ khi hội nhập trở lại với bóng đá quốc tế đến nay, Việt Nam đã thi đấu vô số trận đấu chính thức ở mọi cấp độ, nhưng bị dẫn trước luôn là nỗi ác mộng cho các cầu thủ.
55 lần bị đối phương dẫn trước trong khoảng không gian mẫu kể trên, Việt Nam để thua chung cuộc 46 lần, tỉ lệ lên tới 83.6%. Mà theo thống kê của SBNation năm 2012, 67%, tức 2/3 số đội có bàn thắng dẫn trước sẽ giành chiến thắng cuối cùng, cũng đồng nghĩa với khả năng 67% đội bị thủng lưới trước sẽ thua.
Vậy là suy ra,
Việt Nam không chỉ buông xuôi sớm, mà còn buông với tỉ lệ rất cao, vượt trội hẳn so với trung bình thế giới. Nếu đo bản lĩnh bằng sự vững vàng lấy lại thế trận khi bị dẫn trước, chắc chắn khung điểm này giành cho Việt Nam sẽ cực thấp. Nếu chia thời gian phát triển bóng đá Việt Nam làm 2 quãng, trước và sau chức vô địch AFF Cup 2008, mốc điểm đánh dấu kì vọng chuyển mình vươn lên của ĐT, bản lĩnh Việt Nam vẫn không cải thiện là mấy.
° Thời kì tiền AFF Cup 2008: Lội ngược dòng thành công 4/28 lần bị dẫn trước.
° Thời kì sau AFF Cup 2008: Lội ngược dòng thành công 4/26 lần bị dẫn trước.
Như vậy, chúng ta gần như dậm chân tại chỗ về bản lĩnh và tâm lí.
Điều đáng chú ý ở đây hơn cả là, dù hiện thực tồn tại rõ ràng như vậy, nó không hề được chú trọng cải thiện. Điển hình không xa ngay gần đây dưới thời Toshiya Miura và Nguyễn Hữu Thắng, chúng ta đều tự thua khó hiểu. Từ 2014 tới nay, trước Malaysia, Myanmar, Indonesia và giờ là Thái Lan. Chính từ những thất bại "khó lí giải" này, nghi vấn bán độ hay móc ngoặc lại dấy lên, càng đè nặng thêm tâm lí cầu thủ trong những giải đấu kế tiếp.
Nhìn vào thành phần ban huấn luyện ĐTVN, chúng ta thường mặc định có 2 trợ lí, 1 HLV thể lực, 1 HLV thủ môn, 1 bác sĩ chính, 1 nhân viên trị liệu và 1 phiên dịch, nhưng hình dáng của bác sĩ tâm lí, người đứng trong bóng tối khống chế và điều chỉnh hành vi nội tâm cầu thủ, lại không hề có, mặc dù tâm lí yếu luôn là nguyên nhân (lớn nhất, tiêu biểu nhất, to tát nhất) được lôi ra mỗi khi thất bại?
Có lẽ đã đến lúc nên thôi coi thường và cợt nhả trước mối nguy có thực này. Tâm lí yếu, bản lĩnh yếu là chuyện có thật và cần có biện pháp sửa chữa, chứ không còn là câu chuyện tiếu lâm hay bị coi là bình phong che đậy thất bại như định kiến dư luận hay suy nghĩ. Bóng đá không chỉ dùng tới chân, mà cần dùng tới cả bộ não. Nếu nó bị đè nặng và bao phủ bởi những suy tư ngoài lề, chắc chắn sẽ không thể minh triết mà hoạt động ngoài sân cỏ.
Sức ép thành tích, công chúng hay dư luận sẽ luôn có. Quan trọng là biết vượt qua nó, bằng cách này hay cách khác. Nhưng tốt hơn hết, vẫn là nỗ lực tự thân đi cùng sự trợ giúp chuyên gia. Điều này đúng không chỉ với bóng đá, mà còn với mọi môn thể thao khác.
Việt Nam thua do tâm lí. Câu nói bất hủ hi vọng sẽ không phải nghe thêm lần nào.
https://www.facebook.com/VNFootBall/posts/1489070264518588
Ảnh: Đức Đồng/VnExpress
Hoàng Bách Foodball
Kỳ trước: Liệu "tâm lý" có phải là nguyên nhân chính của mọi thất bại?
goo.gl/Dhq6iG
Định nghĩa "bóng đá đẹp" ở VN đã bị méo mó lắm rồi, nhờ ơn truyền thông và các bác chuyên gia mà giờ nói tới "bóng đá đẹp" là auto ban bật, rê bóng, tiki taka..........còn các thể loại phòng thủ phản công, đá đơn giản, dựa trên chiến thuật.....đều thành "xấu" hết cả rồi, muốn fix não cho cả 1 thế hệ fan não tàn mới nổi thiệt khó lắm đa 
