[City Building] Caesar IV - những điều chưa nói

[babysun]

:hug: Chào các bạn yêu game thân mến, hum nay rất vui được tái ngộ các bạn trong topic Caesar IV. Cũng như topic Rise of Middle Kingdom, Sun sẽ không hành hạ tra tấn mọi người bằng một bài viết lê thê theo kiểu "nội dung", "bối cảnh lịch sử" mà chỉ tập trung vào những điều đáng chú ý nhất cùng một số mẹo vặt nhỏ đáng lưu ý mà Sun thu thập được trong quá trình chơi của mình. Mong tất cả các bạn cùng chơi ủng hộ, đóng góp, chia sẻ và sửa sai cho Sun nếu Sun có viết gì bậy bạ để topic của chúng ta thật sự đặc sắc, chất lượng

Ước vọng tha thiết nhất của Sun là mong các bạn mods, smods, admins của diễn đàn đừng nhập topic này vào cùng với các topic khác Caesar IV khác... (vì mấy topic kia toàn là chỉ chỗ download, hỏi thăm cấu hình tá lả). Nếu mà bị nhập vào thì thật tình... mất hứng viết lắm.

Và nhắn với những ai muốn mang bài viết đi nơi khác: mặc dù khi mang đi, các bạn có ghi một dòng.... bé tẹo ở dưới là "Cám ơn Babysun". Nhưng tốt nhất là các bạn đừng mang bài viết đi nơi khác, dẫn link trực tiếp để mọi người vào gamevn xem luôn, chứ ghi chú thích như vậy người ta... chẳng hiểu cái Babysun này là cái gì, ở đâu, làm chi hết á. Ok?

CAESAR IV
http://caesariv.com/
(Hình) Thành phố Carthago lúc bình minh​

Đây là một đột phá trong dòng game mô phỏng xây dựng thành phố theo kiểu Pharaoh, Zeaus, Caesar I, II, III, và mới nhất là Rise of Middle Kingdom: thành phố 3D đàng hoàng. Nếu so với loạt game Caesar, Caesar IV thực sự có nhiều cải tiến mới mẻ. Còn nếu so với Rise of Middle Kingdom ra thì... :devil: cái này để người chơi tự nhận xét. E he he... nhưng nếu đã là fan của dòng game này, các bạn đừng nên bỏ qua Caesar IV :wink:

Một vài lời khuyên ban đầu:

1. Các bạn nên kiểm tra kỹ cấu hình máy trước khi mua/load game vì Caesar IV yêu cầu máy khá khủng để có thể chơi tốt nhằm tránh trường hợp mua về ... phải chạy đi trả dĩa, hoặc đau lòng hơn là không trả được . Tốt nhất là máy các bạn nên mạnh hơn Minimum Requirements.

System Requirements
Minimum Requirements: Intel® Pentium® 4 1.6 GHz or equivalent AMD® AthlonT processor or higher . Windows® 2000/Windows® XP Home or Professional (including Service Pack 2 or higher) . 512 MB of RAM . 64MB video card (with hardware T&L including Pixel Shader 1.1 or higher support) . 2.0 GB of free hard disk space . CD-Rom Drive . DirectX® 9.0c

2. Các bạn có thể tắt bớt các hiệu ứng đi để game smooth hơn nhưng chỉ nên làm vậy khi không còn cách nào khác.
Caesar IV ăn đứt các phiên bản cũ nhờ đồ họa đẹp kinh khủng, hiệu ứng mê ly: mưa, gió, bão tuyết, bão cát, sấm sét, mặt nước lung linh, bầu trời, ngày - đêm, từng viên đá lát đường một... Chỉ khi thành phố của các bạn lên tới cả trăm ngàn dân, khủng khiếp quá rồi, thì mới tắt bớt hiệu ứng. Chứ nếu chơi ngay từ những màn đầu mà các bạn đã... tắt hết trơn hết trọi thì coi như cái game chết 2/3.

3. Các bạn nên chơi campaign Kingdom trước, vì đây là phần Turial. Dù các bạn có rành chơi dòng game này đến thế nào đi nữa, thì mỗi game cũng có những cái đặc sắc riêng phải không nào? Hoàn thành phần turial, khi bước vào chơi chiến dịch thực sự các bạn sẽ không cần phải mò mẫm từng bước nữa mà chỉ cần tập trung vào thưởng thức game và xây dựng thành phố mà thôi. Vì game đã có phần Turial nên Sun sẽ không lải nhải "click chuột phải để...", "click chuột trái để...", "nhất nút R để xoay..." nữa ​

 

[babysun]

I. Dân cư
Trong Caesar IV chia thành 3 tầng lớp, vì thế cũng có 3 loại nhà.

Từ trái qua phải:

1. Plebs: là người dân thuộc tầng lớp thấp nhất, vì thế rất dễ thỏa mãn tất cả các yêu cầu của họ. Plebs House có sức chứa ban đầu 70 người, nâng cấp lần 1 là 110, nâng cấp lần 2 là 150. Yêu cầu để nâng cấp mức cao nhất:​

- Cơ sở hạ tầng: Well - Fountain.
- Đồ ăn, đồ dùng: Food - Basic Goods.​

2. Equites: là tầng lớp cao hơn plebs nên cũng khó chiều chuộng hơn
Equites house có sức chứa ban đầu 40 người, nâng cấp lần 1 là 60, lần 2 là 150. Yêu cầu nâng cấp lên mức cao nhất:​

Cơ sở hạ tầng: Well - Fountain - City walls (xây tường bao xung quanh khu dân cư hoặc toàn thành phố tùy theo bạn có tiền hay không hoặc siêng hay không siêng :devil:)
Đồ ăn, đồ dùng: 2 loại Food - 2 loại Basic Goods - Luxury Goods.​

3. Patrician: là tầng lớp quý tộc. Patrician house có sức chứa 30 người. Điều kiện đế phát triển y chang Elite trong ROMK, nếu muốn nó nâng cấp lên mức cao nhất (hình như tới 8 - 9 lần nâng cấp gì lận) thì bạn phải cung cấp cho nó tất cả các loại thực phẩm, tất cả các loại hàng hóa Basic - Luxury - Exotic có trong map (thông qua sản xuất và mua bán), tất cả các loại dịch vụ đô thị như trường học, bệnh viện, giải trí. Đây là loại nhà có đóng góp rất lớn đến chỉ số Prosperity và đóng rất nhiều tiền thuế.​

Để theo dõi và quản lý dân cư hiệu quả, các bạn nên sử dụng phần Population:

Mục Population giúp bạn biết được số dân chính xác của từng tầng lớp và 2 dòng đầu quan trọng nhất:

- Food on hand for 8 months: Thực phẩm dự trữ đủ cho 8 tháng nữa (đây là số thực phẩm có trong Ganary)
- Population eats 15 food per month: Mỗi tháng người dân ăn hết 15 Food (dựa vào đây để xây dựng số nhà sản xuất lương thực sao cho phù hợp, phần này Sun sẽ nói sau)​

Lưu ý:

1. Nếu bạn gặp thông báo: Desirability is too low khi xây nhà thì có thể hiểu nôm na rằng "khung cảnh ở đây xấu quá, dân không tới ở đâu". Vì thế để khắc phục bạn hãy xây thêm cây cối để trang trí. Hai cách Sun hay dùng nhất là:

- Xây plaza đè lên đường đá
- Xây small hedgerow hoặc large hedgerow sau lưng dãy nhà.​

2. City walls là một công trình rất xấu, nó sẽ làm desirability xuống rất thấp, vì thế khi xây nhà hãy cách City walls ra một con đường hoặc một hàng rào cây nữa càng tốt.

3. Không phải map nào cũng cho phép nâng cấp Patrician House lên mức cao nhất, nếu mục Entertainment của bạn có vài món chưa được phép xây (màu xám xịt) thì đừng thắc mắc tại sao "Tui cho nó hết mà nó vẫn đòi thêm?"

4. Prosperity: đây là chỉ số quan trọng để giúp bạn qua dòng. Càng nhiều nhà level cao, đặc biệt là Villas thì chỉ số càng lớn. Tuy nhiên với những màn đòi Prosperity thấp, bạn hoàn toàn có thể qua màn mà không cần xây Villas

5. Diện tích map của mỗi campaign lúc đầu thường chỉ vừa đủ để sử dụng, vì thế khi quy hoạch thành phố nên tiết kiệm trên tinh thần: gọn, đẹp. Đừng phung phí chỗ vì sau này các công trình Entertainment có một số cần diện tích rất lớn. Plebs house nên quy hoạch hình chữ nhật khoảng 2x4 hoặc 2x5 là vừa, ở giữa nên có thêm small hedgerow để đề phòng sau này nó báo Desirability is too low

6. Trong Caesar IV không có các block, vì thế xây khu dân cư nhớ chừa chỗ sao cho các loại market có thể nằm chính giữa, nhà dân quây xung quanh (sẽ nói thêm ở phần quy hoạch đô thị)

7. Chỉ xây villas khi kinh tế đã ổn định.​

 

[babysun]

II. Lao động - Labor

Trong 3 tầng lớp dân cư, chỉ có Plebs và Equites tham gia lao động.
- Plebs tham gia ở rất nhiều các mục và là thành phần lao động cơ bản nhất:

+ Tất cả các cơ sở trồng trọt và chăn nuôi
+ Tất cả các cơ sở sản xuất
+ Tất cả các chợ, ganary, warehouse và trade port.
+ Tất cả các công trình quân đội kể cả City Gates và Towers (trừ Drill Yard)
+ Perfect và Engineer Offices.​

Vì thế đừng để Plebs rời bỏ thành phố của bạn, nếu không nền kinh tế sẽ suy sụp và việc khắc phục sẽ vô cùng gian khổ.
- Equites có thể hiểu nôm na là tầng lớp trí thức, vì vậy họ tham gia vào các mục:

+ Tất cả các công trình Healthcare
+ Tất cả các công trình Religion
+ Tất cả các công trình Education
+ Tất cả các công trình Entertainment
+ Justice và Tax
+ Drill Yard
+ Các công trình cung cấp nước (trừ well)​

Quản lý lao động bằng mục Labor:

- Have: số lao động bạn đang có
- Need: số lao động mà thành phố cần.

Khi nó đỏ lét lên như vậy tức là bạn đang thiếu lao động. Theo bảng này thì thành phố đang thiếu 155 Plebs, dư 13 Equite.​

- Priority: là sự ưu tiên, khi xảy ra tình trạng thiếu lao động, nếu bạn muốn dồn nhân lực cho một ngành nào đó thì hãy để Priority của ngành đó ở mức high (như vậy đồng nghĩa với những ngành khác sẽ thiếu trầm trọng hơn)

- Tiền lương (wage và salary): bạn nên để ở mức bằng với standard.

Lưu ý:

1. Ở các campaign sau, Standard wage và salary sẽ thay đổi vào tháng 2 hằng năm, máy tính sẽ thông báo cho bạn, việc của bạn là vào mục này và chỉnh lương cho phù hợp (nếu để thấp hơn Standard, dân chúng sẽ nổi khùng và bỏ đi, mệt lắm :whew:)

2. Khi thành phố đã ở mức khá. Tuyệt đối không để các công trình cung cấp nước bị thiếu lao động. Vì nếu thiếu lao động, nước sẽ không có, các nhà ở sẽ bị xuống cấp và dân cư bỏ đi lập tức (đồ ăn và đồ dùng còn có dự trữ trong Ganary và Warehouse chứ nước thì không dự trữ được)

3. Khi thiếu lao động, hãy đóng cửa bớt các City Gates và Towers​

 

[babysun]

III. Sản xuất

Tất cả các hoạt động sản xuất đều sử dụng plebs làm lao động.

1. Trồng trọt và chăn nuôi:

Trồng trọt và chăn nuôi cung cấp thực phẩm, nguyên liệu cho các ngành công nghiệp khác. Vấn đề đặt ra khi mới bắt đầu chơi là: phải xây bao nhiêu Grain Field, Vegatable Field và Cattle Pasture cho vừa đủ ? Rất đơn giản

Đầu tiên, hãy kiểm tra xem dân của bạn ăn hết bao nhiêu lương thực trong 1 tháng (mục I.Dân số - population).

Sau đó dựa vào bảng này để xây dựng:

Ở bảng trên là Grain Field chứ không phải Grain Farm, đừng nhầm lẫn nhé. Nói chung nếu bắt đầu với 6 - 8 Plebs house thì các bạn xây mỗi thứ 2 ruộng là Ok cho những năm đầu, rồi từ từ có gì mình xây thêm sau.

Để lưu trữ thực phẩm các bạn nhớ xây Ganary, càng nhiều ruộng thì cần càng nhiều Ganary, chứ không thực phẩm sẽ bị ứ đọng lại và sản xuất bị trì trệ.

Lưu ý:

1. Khi xây dựng các Farm và Pasture cần hết sức tiết kiệm và quy hoạch hiệu quả, không xây nhà đè lên đất trồng - đất trồng không có dư đâu mà phung phí .

2. 3 loại lương thực có vai trò như nhau, Cattle Pasture có năng suất cao hơn nhưng lại chiếm nhiều diện tích hơn. Nên phát triển cả 3 loại đồng đều vì dân Patricians cần cả 3 loại để nâng cấp và Rome thỉnh thoảng cũng hay yêu cầu cống nạp thực phẩm, mình có cái này cái kia bù qua sớt lại được cho nhau.​

2. Sản xuất

Sản xuất trong Caesar IV không khó. Chỉ có vài điều các bạn nên lưu ý:

- Tất cả các cơ sở nguyên liệu như: Marble, Wood, Clay, Sand, Iron, Gold. Có năng suất 36 units/năm (với điều kiện là đừng để nơi khai thác xa nguồn nguyên liệu quá, nó đi về mất cả mấy tháng trời thì.. bó tay).

- Tất cả các cơ sở sản xuất Basic Good có năng suất 22 units/năm (với điều kiện nguồn nguyên liệu được cung cấp đủ, không bị gián đoạn).

- Tất cả các cơ sở sản xuất Luxury Good có năng suất 18 units/năm (điều kiện như trên).​

Công thức khá chuẩn là: 2 nhà máy cho một cơ sở khai thác nguyên liệu

Ví dụ: 2 Wine Factories - 1 Grape Farm (2 Grape Vinayard)

Năng suất của các nhà máy rất quan trọng. Ví dụ: Thành phố A cần mua 75 Furniture. Furniture là hàng Luxury. Nếu bạn muốn bán cho hết mức 75 units, bạn phải cần ít nhất 5 nhà máy Furniture, suy ra tiếp cần ít nhất 3 wood camps.

Lưu ý:

1. Hãy bắt đầu sản xuất Basic Goods trước càng sớm càng tốt. Thậm chí là ngay sau khi xây xong Farm. Vì bạn cần 2 loại Basic Good để dân chúng nâng cấp nhà, và nếu Equites thiếu Basic Good quá lâu chúng sẽ nổi giận.

2. Nên ưu tiên sản xuất các loại Basic Goods có thể... bán được. Một công đôi chuyện: vừa bán cho người khác kiếm tiền, vừa sản xuất cho dân mình xài. Tuy nhiên nếu bán được Luxury Goods thì hãy ưu tiên cho Luxury Goods, vì hàng loại này có giá hơn ^^

3. Sản xuất 1 loại Luxury Goods để Equites có thể nâng cấp nhà lên cấp 2. Ngay sau khi bạn xây dựng villas đầu tiên cho Patricians thì Luxury Goods sẽ thiếu hụt ngay, cẩn thận.

4. Exotic Good chỉ có thể mua từ nước khác, không sản xuất được, nên đừng mắc công tìm hiểu làm gì.

5. Khi muốn tạm đóng cửa bất cứ cơ sở nào, chỉ cần nhấn vào nút Mothball​

 

[babysun]

IV. Mua bán - trao đổi

Sản xuất xong tất nhiên phải bán. Muốn bán, tất nhiên phải xây chợ . Hàng nào có chợ đó:

1. Food Market: bán.. đồ ăn (tất nhiên), và người dân của tất cả các tầng lớp đều cần Market này. Nhưng nhớ nha, mỗi market chỉ trữ tối đa được 12 units mỗi loại thực phẩm. Vì thế khi dân số lên khoảng 1000, hãy xây market thứ hai. Dân số lên khoảng 3000, bạn phải có 4 cái Food Market. Vì sao hả? Vì nếu chỉ có 1 market thì nó sẽ lấy hàng về không kịp để bán (dù hàng đầy ứ hự trong Ganary nhưng người đẩy xe thì chỉ có 1 thôi) và dân sẽ đói meo đói mốc rồi bỏ đi ~> tiêu!

Khi nhìn lên cái hình phía trên (bài III. Sản xuất), các bạn sẽ thấy cái hình thông tin về Food Market. Trong đó có cái hàng "Close to plebs?". Nếu check vào ô vuông đó thì Plebs sẽ không lấy được hàng từ cái chợ đó.

2. Basic Goods Market: bán basic goods. Vì tất cả tầng lớp nhân dân đều cần Basic Goods nên đây là market quan trọng thứ hai, bạn nên xây liền ngay sau khi xây xong cơ sở sản xuất Basic Goods. Với Basic Goods thì khi có khoảng 4000 dân bạn mới cần xây đến cái thứ 2.

3. Luxury Goods Market: Chỉ có Equites và Paricians sử dụng market này nên từ từ, thong thả xây sau đã.

4. Exotic Market: chỉ có Patrician cần nên chỉ khi nào bạn bắt đầu phát triển Patrician House lên mức kha khá thì mới cần đền loại Market này. Kích thước của Exotic Market hơi lớn hơn 3 loại kia, nên có thể xây riêng ra cũng được (vì dù sao cũng chỉ có Patricians cần thôi, xây gần khu Plebs và Equites cũng chẳng để làm gì)​

5. Trade port: Trade port là nơi trao đổi hàng hóa với các nước khác. Sau khi xây Trade port, bạn phải vào mục Oder để chỉnh hàng nào bán, hàng nào không và chỉnh mức chứa tối đa mỗi loại hàng để tránh việc Trade port hút hết hàng của Market.​

Theo hình ví dụ trên Sun đang bán Glass. Mỗi năm tụi nó chỉ mua 50 units và Sun đã bán hết 50 units. Trade port chỉ được chứa tối đa 12 units glass.

Sun đang mua vào Cosmetic. Mỗi năm tụi nó bán cho Sun 15 units nhưng Sun chưa mua được gì cả. Trade port chỉ chứa được tối đa 6 units Cosmetic.


6. Warehouse: Ngoài Market, chúng ta cần warehouse để trữ các loại hàng hóa phi-thực phẩm. Ở phần thông tin về warehouse có mục Oder để điều chỉnh số lượng hàng hóa có thể chứa tối đa, cái này dễ :hug: Trình tự hoạt động của Warehouse như sau:​

Dây chuyền sản xuất Pottery

1. Claypit camp sản xuất ra clay
2. Plebs từ warehouse sẽ đến Claypit Camp, lấy clay về cất ở warehouse
3. Plebs từ Pottery Factory đến Warehouse lấy clay về để sản xuất Pottery
4. Sau khi có Pottery, Plebs từ warehouse đến Pottery Factory để lấy Pottery về cất ở warehouse.
5. Plebs từ Basic Goods market đến warehouse lấy Pottery về bán cho dân. Nếu không có warehouse thì plebs phải đến lấy hàng trực tiếp từ factory​

Hãy nghiên cứu kĩ quy trình này để sử dụng warehouse một cách thông minh. Tốt nhất là xây nhà máy gần nơi khai thác. Warehouse chỉ chứa thành phẩm để plebs từ chợ không mất nhiều thời gian đi lại.​

--------------------------------------------------------​

Một cách quản lý hàng hóa hiệu quả là sử dụng mục Resource (cái này phải post ở trên nhưng... quên, nên post xuống đây :devil:)

- Stored: số lượng hàng hóa đang có (kể cả số ở trong market, trade port, factories, camps, farm, warehouse).

- Buildings: số cơ sở sản xuất

- Stockpile: khi check vào ô này, hàng hóa sẽ được trữ lại (không bán ở chợ, không bán cho nước ngoài). Đây là công cụ rất hiệu quả nếu bạn muốn để dành hàng cống nộp cho Rome hay tổ chức Festival.

- Mothball: đóng cửa tất cả các cơ sở sản xuất.​

Trong mục Resource còn có một chức năng hỗ trợ khác rất lợi hại là Stroge/Trade:

Ngoài trừ cho chúng ta biết giá cả hàng hóa ra, mục này lợi hại chỗ nào? Nếu ai đã từng chơi dòng game này ắt hẳn đều biết trong thời gian đầu khi kinh tế chưa ổn định, việc nhập khẩu hàng hóa dễ làm chúng ta thủng túi nếu như mình không để ý để nó nhập vào quá nhiều.

Ở Caesar IV các bạn có thể tránh được điều đó bằng cách sử dụng chức năng Import Limit. Nếu bạn chỉ có 1 nhà máy sản xuất Factories, hãy giảm mức Import Limit của Woods xuống còn 18 units/năm :wink: Vừa đủ xài, phải không?

Export Limit là mức set giới hạn xuất khẩu. Tham khảo mục Sản xuất ở trên các bạn sẽ tính toán được một năm mình sản xuất được bao nhiêu đơn vị, nếu không đủ để vừa cho dân xài vừa xuất khẩu tối đa thì bạn sử dụng Export Limit này để hạn chế số lượng hàng hóa bán ra. Cái này cũng ít xài.


Lưu ý:

1. Hãy chỉnh mỗi cái warehouse chỉ chứa một vài loại hàng nhất định. Ít warehouse nhưng chứa hàng có chọn lọc tốt hơn 100 cái warehouse chứa tất cả các loại hàng rất nhiều.

2.Đừng dùng warehouse chứa exotic goods hoặc hàng phải nhập khẩu (trừ khi bạn đang mua để dành nộp cho Rome). Tại Trade Ports, chỉnh số lượng hàng tối đa có thể chứa là 6 units. Như vậy, tránh được việc hụt tiền do mua một lúc quá nhiều.​

 

[babysun]

V. Tiền - Denarii

Tiền là thứ quan trọng trong game, không có tiền thì không thể làm được gì cả. Ở những màn đầu tiền bạc nói chung dư dả, không phải lo nghĩ nhiều. Nhưng khi bắt đầu chơi Republic thì vấn đề tiền bạc nhiều khi sẽ làm các bạn hộc máu mũi. Vì sao vậy?

- Tiền dùng để xây dựng (đương nhiên)

- Tiền dùng để trả lương cho Plebs và Equites. Nếu tiền của bạn bị âm trong vài tháng thì không đáng lo ngại, nhưng nếu kéo dài, dân chúng sẽ bỏ đi. Và lưu ý rằng một thành phố 10.000 dân không bao giờ chấp nhận chuyện bạn chỉ có 1000 denarii trong ngân sách, dân chúng sẽ nổi giận vì điều đó. Như vậy có nghĩa là sao? Tiền âm hoặc tiền quá ít so với số dân đều không ổn.

- Tiền dùng để mua hàng.

- Tiền dùng để buy off kẻ thù: rất ít màn đòi hỏi bạn phải có quân đội mạnh thực sự, vì thế dùng tiền để buy off kẻ thù đổi lấy hòa bình là phương pháp đơn giản, hiệu quả. Tuy nhiên chuyện gì sẽ xảy ra nếu bạn bị tấn công khi số tiền đang âm?​

Do tầm quan trọng của tiền, hãy lưu ý những điều sau đây:

1. Buôn bán: hãy buôn bán càng sớm càng tốt. Đây là lý do vì sao ở phần trên Sun khuyên các bạn nên sản xuất thứ gì mà dân vừa xài được mình vừa bán được. Hãy open trade ngay sau khi bạn sản xuất được lô hàng đầu tiên và bắt đầu buôn bán.

- Khi Open Trade sẽ mất một số tiền, hãy chọn thành phố nào có giá hợp lý, mua nhiều hàng. Ưu tiên bán hàng theo thứ tự:

1. Basic goods: Pottery, Olive Oil, Glass, Clothing.
2. Raw material for basic goods: clays, olives, sands, lông cừu
3. Luxury goods: Funitures, Jeweries, Utensis.
4. Raw material for luxury goods: woods, golds, irons.
5. Weapon + armor​

(Thứ tự này được tham khảo từ ý kiến của rất nhiều người chơi Caesar IV trên forum của hãng Serrial. Sun thấy thứ tự này hợp lý và áp dụng rất hiệu quả ở những campaign về sau)

- Giá cả các loại hàng khác nhau: nguyên liệu rẻ nhất, mắc nhất là vũ khí. Các bạn có thể tham khảo thêm giá nơi phần Stoge/Trade trong mục Resource.

- Khi dân đông hơn -> hàng hóa dân xài nhiều hơn -> hàng bán bị thiếu hụt: vì thế hãy xây thêm các nhà máy khi thành phố đã phát triển để đảm bảo đủ nguồn hàng bán + tiêu xài nơi dân chúng.

- Khi Rome yêu cầu cống nộp hàng hoá, các bạn có thể tạm dừng buôn bán mặt hàng đó trong một thời gian, hoặc dùng chế độ stockpile.

- Nhắc lại một lần nữa: kiểm soát số hàng mua vào cho hợp lý để tránh thâm hụt ngân quỹ (xem phần IV)​

2. Thu thuế: có hai loại thuế là Property tax và Sales tax

- Property Tax: thu trực tiếp từ Villas (nghĩa là chỉ có Patrician mới phải đóng loại thuế này). Nếu đầu tư phát triển Villas thì Property Tax sẽ là nguồn thu đáng kể. Tuy nhiên loại tax này chỉ hiệu quả vào giai đoạn phát triển sau của thành phố.

- Sale Tax: tất cả mọi người dân thuộc mọi tầng lớp, khi mua hàng ở market sẽ phải đóng Sale Tax. Vì thế, ngay sau khi Food Market có đợt hàng đầu tiên, hãy xây ngay Equites House để Equites tới ở, rồi xây Tax Office. Đây là loại thuế có thể thu được từ rất sớm, rất hiệu quả (đừng coi thường nó). Sau khi xây Tax Office xong, Equites thất nghiệp còn nhiều, hãy đầu tư tiếp hệ thống nước để Equites không nổi giận bỏ đi và Plebs có Fountain để lên max level.​

3. Donation:
Bản thân bạn cũng có một số lương hằng tháng và được cất giữ trong mục Imperital. Đây có thể xem như số tiền backup, lúc kẹt quá bạn hãy rút ra cho thành phố xài.
​

Salary là mức lương, càng về sau mức lương của bạn càng cao
Savings là số tiền bạn đang có
Donation to City: vào đây để cho thành phố số tiền của bạn.​

Cũng như những vấn đề khác, hãy thường xuyên theo dõi mục Finance để quản lý vấn đề tiền bạc cho hiệu quả:

Bạn có thể thay đổi mức thuế bằng hai nút mũi tên. Thu thuế cao quá thì dân nổi khùng thôi :devil: Và hãy chắc rằng 100% số market và villas được thu thuế để đừng bỏ sót :wink:

Lưu ý:

1. Đừng xài cạn kiệt tiền, khi thấy ngân quỹ còn ít quá bạn cứ tạm dừng xây dựng một thời gian để thu tiền thuế, tiền bán hàng rồi mới tiếp tục xây tiếp.

2. Nếu kẻ thù tấn công mà bạn không có đủ tiền buy off, hãy bỏ cái thông báo đó qua một bên. Vài tháng sau khi có đủ tiền, vào mục Legion rồi chọn Buy Off. Khi kẻ thù đang ở trong thành phố bạn vẫn có thể buy off chúng.​

 

[zazxxxlh]

àh, nhắc nhở thêm, khi vào 1 TP bạn hãy lập tức tìm kiếm nguồn hàng nào mà các TP cần nhiều nhất thì hãy tập trung tài chánh để phát triển nguồn hàng đó trước. Mục tiêu là kiếm khoản tiền nhất định trước cái đã. Còn phần cho dân bạn khoan tính.
Chừng nào phát triển được nguồn hàng khác và tài khoản ổn định thì hãy bắt đầu chăm lo cho dân.

Nhân tiện đây bổ sung thêm cho babysun chỗ Storage/Trade.
Mục export limit: bạn hãy set ở mức 16-20 tùy theo yêu cầu của người dân. Đây là mức set giới hạng xuất, khi 1 mặt hàng xuống tới mức limit thì mặt hàng đó không được bán nữa mà sẽ được dành cho người dân sử dụng. Khi sản xuất vượt ngưỡng limit thì hàng hóa đó tiếp tục được bán ra.

PS: đây là hướng chơi chủ lực của mình, các khoản tiền khi kết thúc 1 màn của mình khá là cao.

 

[babysun]

Hello zazxxxlh bạn chơi campaign Empire chưa, share cho Sun chút kinh nghiệm đi

Mấy campaign của Empire khó nuốt quá, kẻ thù tấn công liên tục, buy off miết thì âm tiền nên Sun cũng hay chơi cái kiểu "kéo dài thời gian" để ổn định kinh tế trước. Nhưng kéo quá, chơi càng lâu thì xác suất bị động đất càng cao, mà nó động đất một cái thì... ôi trời đất ơi :cry: Khóc hận luôn!

 

[zazxxxlh]

xin lỗi nhưng mình chưa chơi tới mức đó nữa là.

Còn 1 mánh nữa, đó là khi bắt đầu, bạn hãy tính số nhân công phù hợp và làm luôn weapon với armor ngay. Khi đó bạn sẽ có lực lượng quân đội khá là nhanh.

Nhân tiện là hình như babysun chơi theo lối không có wall bảo vệ phải hông. Tại mình thường chơi theo lối này nên thường các cuộc tấn công không ảnh hưởng gì nhiều

 

[babysun]

xin lỗi nhưng mình chưa chơi tới mức đó nữa là.

Còn 1 mánh nữa, đó là khi bắt đầu, bạn hãy tính số nhân công phù hợp và làm luôn weapon với armor ngay. Khi đó bạn sẽ có lực lượng quân đội khá là nhanh.

Nhân tiện là hình như babysun chơi theo lối không có wall bảo vệ phải hông. Tại mình thường chơi theo lối này nên thường các cuộc tấn công không ảnh hưởng gì nhiều

Có wall chứ, ngoài trừ mấy màn Turial, ko có màn nào mà Sun không xây wall hết Nhưng xây chủ yếu với mục đích là để Equites và Patricians nâng cấp nhà chứ không phải phòng thủ. Sun chơi theo hướng buy off là chính

Cho hỏi bấm phím tắt nào để hiện mấy cây cột biểu hiện nước,đói,bệnh tật?Với lại mình bấm nhằm nút nào làm mất cái bảng như nhà có bao nhiêu người?

Để xem phần đó bạn nhấn vào nút Overlays ngay trên cái minimap. Còn cái dấu trừ bên cạnh nút Overlays là để ẩn hiện thanh công cụ á.

 

[babysun]

Sau hai ngày nghiên cứu chơi tiếp 2 vòng đầu của Campaign Empire + tham khảo bạn bè nước ngoài thì Sun vừa sửa vài điểm trong mục I, IV và V

VI. Quy hoạch thành phố

Quy hoạch thành phố trong Caesar IV có nhiều khác biệt so với các phiên bản cũ cũng như các game tương tự. Linh động, sáng tạo hơn rất nhiều. Vì thế có thể chơi cùng 1 map, nhưng thành phố của người này xây dựng có thể khác hẳn với thành phố của người kia.

Trong các phiên bản cũ, người chơi thường xây dựng các khu nhà gần nhau, càng gần càng tốt để tận dụng đất đai, tận dụng lao động, "xài chung" các công trình entertainment. Ở Caesar IV, ngoài trừ các map đầu khá chật, những map sau đất đai thoải mái để người chơi mặc sức bay bổng để xây dựng những thành phố trong mơ của mình.

Tuy muốn xây sao cũng được, nhưng ở mỗi map luôn có một cách chuẩn tốt nhất (best way to build :hug:) nếu được thì Sun sẽ share từ từ lên từng map (mà chắc không siêng đến vậy đâu)

Sau đây là những điều các bạn nên lưu ý khi quy hoạc thành phố:

1. Các vùng đất trồng luôn luôn ưu tiên để phát triển nông nghiệp. Trừ một vài map cho rất nhiều đất trồng (chiếm hơn 2/3 diện tích đất), đa phần các map đất trồng chỉ cho hơi dư một chút nên đừng xây nhà ở hay nhà máy lên phần đất đó kẻo sau này hối hận cũng không kịp đâu.

2. Citywalls là điều kiện cần thiết để phát triển Equites House và Villas lên mức cao nhất. Có 2 kiểu xây City walls: xây bao toàn bộ thành phố hoặc chỉ bao khu nhà dân.

Nếu chọn cách 2 (Sun toàn chơi cách 2), hãy chừa chỗ để sau này xây Citywalls, đừng xây nhà máy, nông trại sát khu dân cư quá (chừa khoảng 3 con đường là tốt nhất)

3. Các khu dân cư không nhất thiết phải gần kề nhau. Sau này các bạn sẽ gặp những map mà bản đồ bị chia nát bét bởi sông ngòi, nhưng đừng lo lắng. Gặp trường hợp đó cứ để Plebs ở một khu, Equites một khu, thập chí Villas một khu khác cũng được. Xây tường thành cho Equites và Villas.

4. Các khu khai thác nên để gần mỏ, và nhà máy thì gần khu khai thác.

5. Để đảm bảo dân cư được nhận đủ dịch vụ, kiểm tra bằng chức năng Overlays của bản đồ.​

6. Nếu thành phố nghèo, không dư Equites thì chỉ cần cung cấp cho Plebs một công trình Health để ngừa bệnh dịch và chữa bệnh là đủ. Những thứ giải trí khác Plebs có thì tốt, không có cũng không chết ai.

7. Các công trình thờ cúng nên xây ở khu đông dân, như vậy hiệu quả sẽ cao hơn.

8. Đường ống nước có thể đi bên trong Citywalls, ở vài map bạn sẽ thấy chức năng này vô cùng tiện lợi. Tuy nhiên nó không đi bên dưới cổng thành được đâu á. Hình minh hoạ

9. Đường ống nước có thể trở thành lớp bảo vệ thứ 2 cho tường thành của bạn (dùng cho những campaign lớn sau này) Hình minh hoạ​

* Desirability: có thể hiểu đây là "điểm vẻ đẹp" của thành phố bạn. Desirability cần để house phát triển, nếu xây khu dân cư quá gần khu sản xuất, nó sẽ chê Desirability is too low và không thèm tới ở.

Các công trình có desirability âm:

- Tất cả các loại công trình trong:

- Tất cả các công trình quân đội
- Well, Perfect Office, Engeenering Office
- Các nhà guild cho Entertaiment​

Các công trình có desirability 0:

- Plebs house, Equites house, Villas
- Bridge, Ship bridge
- Market các loại.
- Đường phố.​

Các công trình còn lại có desirability dương.

 

[zazxxxlh]

chà, coi bộ caesar 4 không được mọi người quan tâm lắm thì phải.
Mà cũng công nhận là caesar 4 này kiến trúc quá phức tạp. Nào đủ thứ nhà. Nội quy hoạch nhà cho đám elite và patrician cũng đủ khiến nhức đầu. Lại còn roman đòi hỏi. Tính toán plebs.

 

[babysun]

Thật ra Caesar 4 không thể phức tạp hơn ROMK được. Nhưng Caesar 4 ít người chơi là vì đồ họa đòi hỏi quá khủng khiếp, cứ xem mọi người trong các topic trước nói thì rõ: "Xây 1 cái nhà mà quay qua phải mất 5 giây, quay qua trái mất 10 giây". Máy nào may mắn chơi qua được phần Turial thì vào xây thành phố thật vài ngàn dân cũng chết đứng, mà qua được mức vài ngàn dân thì tới mức vài chục ngàn dân cũng cà giựt :devil: # Thật khủng khiếp!

 

[archimede]

Đang chơi lại C3 đến lần thứ mấy chục C4 thôi xin miễn nhé cái mãy VGA 128 RAM 512 nhà tui làm sao mà...

 

[babysun]

Dzậy chơi thử Rise Of Middle Kingdom đi, bảo đảm :wink:

 

[cau be thep]

Game hay, đồ họa tốt. Card 128 + Ram 512 trên laptop vẫn chơi được, có điều là phải giảm các hiệu ứng đồ họa đi=> giống tự mình phải chặt tay mình đi vậy=> chán!

 

[games&games]

cho mình hỏi mình xây dựng các trường học, benh viện, khu giải trí và các dịch vụ khác như tiệm cắt tóc xa khu dân cư đc ko và chỉ càn xây 1 cái hay nhìu cái

 

[CuperAngle]

cho mình hỏi mình xây dựng các trường học, benh viện, khu giải trí và các dịch vụ khác như tiệm cắt tóc xa khu dân cư đc ko và chỉ càn xây 1 cái hay nhìu cái

Bạn dùng chức năng Overlay để xem khu vực mình cần xây những gì :). Thường thì chỉ cần xây sao cho mấy cái đó trải đủ hết khu dân cư là đc ^^

To sun: , bạn cho mình hỏi, ko hỉu seo ngân quỹ lúc nào mình cũng còn tiền, nhưng lúc nào chơi đc 1-2 năm thì tụi Equites cũng báo là lương thấp. Muh dù mình tăng lương lên max (48) òi nó vẫn báo màu đỏ T___T òi từ từ đi hết ráo >"<. Có cách nào khắc phục đc ko dza :)

 

[games&games]

thật sự trò này phức tạp hơn tui tưởng tự, tưởng chỉ cần xây nhà là xong ai dè còn nhìu cái ko biết wa đúng là phức tạp

 

[lê_trung_kiên]

thôi thôi chơi C3 đang hứng quay sang C4 cái yêu cầu cấu hình làm mất hứng luôn