Vu Cấm (chữ Hán: 于禁; ?-221), tự là Văn Tắc (文则), là một võ tướng cuối thời Đông Hán, thuộc hạ của Tào Tháo. Ông là một trong những tướng dũng mãnh nhất của Tào Tháo, đã tham gia vào nhiều trận đánh lớn.
Mặc dù đã đầu hàng Quan Vũ (tướng Thục Hán) trong trận Tương Dương-Phàn Thành, nhưng Vu Cấm vẫn được sử gia Trần Thọ, tác giả của Tam quốc chí, xếp vào hàng 5 danh tướng giỏi nhất của nước Ngụy, cùng với Trương Liêu, Từ Hoảng, Nhạc Tiến, Trương Cáp.
Cuộc đời và sự nghiệp[sửa | sửa mã nguồn]
Ông sinh ra ở Cự Bình (巨平)[1]. Vào năm 193, khi Tào Tháo đánh được quân Khăn Vàng và chiếm được Duyện Châu, Vu Cấm đã gia nhập quân Tào và được đặt dưới quyền Vương Lãng. Với tài cung mã, võ nghệ hơn người, Vu Cấm được Tào Tháo thăng chức lên làm chỉ huy quân đội. Sau đó, Vu Cấm tham gia vào trận đánh Đào Khiêm ở Từ Châu, Lã Bố ở Bộc Dương và tàn dư của quân Khăn Vàng.
Vào năm 197, Tào Tháo thua Trương Tú ở trận Uyển Thành và phải rút lui. Trên đường về trại, Vu Cấm thấy quân Thanh Châu (do Hạ Hầu Đôn quản lĩnh) cướp bóc người dân nên đã đuổi đánh. Quân Thanh Châu vu cho Vu Cấm làm phản, nhưng ông không hề bận tâm mà vẫn bình tĩnh dẫn vài trăm người chặn đánh quân Trương Tú, lúc đó đanh đuổi theo Tào Tháo, khiến quân Trương Tú thua to, phải quay về. Lúc đó, Vu Cấm mới giải thích cho Tào Tháo, được Tào Tháo khen thưởng.
Năm 200, Tào Tháo đánh bại Viên Thiệu ở trận Quan Độ. Vu Cấm được thăng chức vì sự dũng cảm của ông trên chiến trường. Nhưng sau đó, một viên tướng thảo khấu là Xương Hi vốn đã đầu hàng Tào Tháo, lại nổi loạn. Vu Cấm được cử đi đàn áp cuộc nổi loạn này. Vì là bạn cũ thân tình, nên Xương Hi đã đầu hàng Vu Cấm. Ông nói rằng, giặc đầu hàng sau khi thất trận không thể tin tưởng được, nên dù rất đau xót, ông vẫn ra lệnh chém đầu Xương Hi. Khi Tào Tháo nghe tin này, ông càng tôn trọng Vu Cấm nên đã thăng chức thành "Hổ uy tướng quân" (虎威將軍).
Kể từ đó, mỗi khi Tào Tháo dẫn quân, Vu Cấm được cử làm tiên phong. Khi quân quay về, ông được cử làm hậu quân. Chiếm được của cải nào của giặc, ông cũng chia đều cho ba quân và không giữ gì cho mình. Đường lối hành binh của ông rất nghiêm khắc nhưng công bằng.
Vào năm 219, khi Tào Nhân bị Quan Vũ tấn công ở Phàn thành, Vu Cấm, lúc đó đã là Tả tướng quân (左將軍), được gửi đi tiếp viện cùng với Bàng Đức, người vừa gia nhâp quân Tào. Tuy nhiên, trận mưa lớn đã làm ngập sông Hán Thủy, khiến Quan Vũ tận dụng lợi thế dìm chết bảy đội quân của ông. Sau đó cả hai tướng đều bị bắt. Trong khi Vu Cấm đầu hàng thì Bàng Đức vẫn một lòng, nên bị xử chém đầu. Tào Tháo nghe tin, than thở rằng: "Vu Cấm theo ta hơn ba chục năm, ai ngờ gặp lúc nguy nan hóa ra lại không bằng Bàng Đức!"
Quan Vũ sai người giải ông về Giang Lăng.
Không lâu sau, Tôn Quyền sai Lã Mông và Lục Tốn đánh chiếm mấy quận Kinh châu từ tay Quan Vũ. Quan Vũ bị bắt giết, Lã Mông mang Vu Cấm từ Giang Lăng về nộp Tôn Quyền. Ông bị giam giữ ở Đông Ngô 1 năm.
Đầu năm 220, Tào Tháo mất, con trai là Tào Phi lên ngôi, giành ngôi hoàng đế nhà Hán, lập nước Tào Ngụy. Năm 221, Tôn Quyền do bị Lưu Bị ra quân báo thù cho Quan Vũ, phải xin hàng phục Tào Phi và gửi trả Vu Cấm về nước Ngụy. Tào Phi rất khinh thường Vu Cấm, nên đã sai ông ra coi việc sửa lăng mộ Tào Tháo. Ở đó, Tào Phi đã cho người vẽ bức tranh Quan Vũ ngồi trên cao, ở dưới Bàng Đức hung hăng không phục còn Vu Cấm thì lom khom lạy xuống đất kêu van. Vu Cấm thấy vậy, vừa uất ức vừa xấu hổ, sau đó sinh bệnh chết, không rõ ông bao nhiêu tuổi.
