Trận chiến ở Dale
Trận chiến ở Dale - Battle of Dale (17/3 - 27/3/3019) là trận chiến diễn ra tại vương quốc Dale suốt cuộc chiến chiếc nhẫn vào gần cuối kỉ đệ Tam.
"Khi các người nghĩ về trận đại chiến Pelennor, xin đừng quên ở Dale cũng đang diễn ra những cuộc chiến đi cùng với ý chí anh dũng của dòng dõi Durin. Hãy nghĩ đi liệu chuyện gì sẽ xảy ra nếu ta thất bại. Rồng lửa và những lưỡi gươm tàn bạo ở Eriador, màn đêm buông xuống ở Rivendell, và sẽ chẳng còn nữ hoàng nào ở Gondor nữa" - Gandalf
Nguyên nhân
Những người lùn ở Ngọn núi cô đơn và người dân Dale từ chối lập liên minh dưới trướng chúa tể Sauron. Trong khi lực lượng phía nam của hắn đang chuẩn bị tiến đánh Gondor thì Sauron cũng cử một đạo quân tiến đến phía Bắc để bành trướng lãnh thổ cai trị của mình nhằm ngăn chặn quân thù liên kết với nhau dưới cùng một ngọn cờ, điều này sẽ đe dọa đến sự tồn tại của Mordor.
Diễn biến
Này 17 tháng 3 năm 3019 kỉ đệ tam, Sauron đã gửi một đội quân gồm những người Easterlings tấn công vào Dale. Cuộc chiến bắt đầu khi người Easterlings tràn qua các vùng đất trên sông Carnen và cô lập vương quốc người lùn ở gần đó. Sau đó chúng băng qua dòng Celduin và tổng tấn công vào người dân Dale, những người lùn sống dưới ngọn núi và vùng rừng Mirkwood của người Tiên rừng (Wood Elves). Một liên minh được tập hợp bao gồm người và ngời lùn được chỉ huy bởi vua Brand xứ Dale và vua Dáin II Ironfoot xứ Erebor để chống lại quân đội Easterlings. Lực lượng của Sauron nhiều vô số kể, tuy nhiên đội quân của Dale lại có lợi thế về vũ khí do người lùn chế tạo ra. Nhưng quân đội Easterlings - đội quân đã làm khiếp đảm các chiến binh Rohirrim ở phía nam cũng không phải yếu kém. Sau 3 ngày chiến đấu không ngừng nghỉ, với số lượng áp đảo, quân Easterlings đã dồn người và người lùn phải rút vào bên trong ngọn núi cô đơn.
Một số chiến binh mạnh mẽ nhất được tập hợp lại dẫn đầu bởi vua Brand và cua Dáin đã chiến đấu anh dũng trước cổng thành ngọn núi cô đơn. Mặc dù thành trì vẫn được giữ vững nhưng cả 2 vị vua đều hi sinh và quân Easterings vẫn còn rất đông. Cuộc chiến tưởng chừng như tiếp tục trong vô vọng thì tin tức từ Gondor lan đến, đội quân của Gondor và Rohan đã đẩy lùi được lực lượng chính của Sauron trong mặt trận phía nam vào ngày 25 tháng 3. Điều này đã làm cho đội quân phía bắc nản chí và chùn bước. Cảm nhận được sự suy sụp trong tinh thần quân địch và nghe tin chiến thắng của người dân phía nam, đội quân Dale dưới sự chỉ huy của 2 vị vua mới - Bard II (con trai của Brand) và Thorin III Stonehelm (Con trai của Dáin) đã phản công và đánh tan vòng vây của quân địch vào ngày 27 tháng 3 và đẩy lùi chúng ra ngoài lãnh thổ của Dale
Kết quả
Cuộc chiến chấm dứt với sự thất bại hoàn toàn của phe Sauron. Tuy vậy nó cũng gây rất nhiều tổn thất đến người dân vùng Dale.
Mặc dù Battle of Dale không thể thay đổi được kết quả của Cuộc nhẫn chiến nhưng vai trò của nó cũng là rất lớn, thậm chí ảnh hưởng đến mệnh hệ của cả Trung địa. Vì nếu trận chiến này thất bại, đội quân Easterlings sẽ tiếp tục liên minh cùng lực lượng Orc còn sót lại tại Dol Guldur và tấn công vào Mirkwood. Ngày tàn của Mirkwood sẽ đến, và Dol Guldur sẽ trở thành một căn cứ vững mạnh để Sauron tiến quân vào Lothlorien. Sau đó, hắn sẽ cho quân tiến đánh Rohan, buộc những kị binh Rohan đang chiến đấu tại Gondor sẽ phải rút lui về Rohan để bảo vệ thành lũy của mình. Với lực lượng mỏng và phải dàn trải ra nhiều nơi tại Rohan, chiến thắng đã gần như nằm chắc trong tay Sauron. Chiếm xong Rohan, hắn sẽ dồn toàn bộ quân lực tiến đánh Minas Tirith, rồi sau đó là những vùng tự do khác của Trung địa: vùng Eriador và vùng đất quanh Dãy núi Sương Mù. Và cuối cùng, Sauron sẽ tiến công nốt vùng Lindon của Cirdan, những người Elves, những người mà Sauron sợ nhất có thể ngăn cản kế hoạch thống trị Trung địa của hắn sẽ buộc phải sơ tán gấp đến Valinor, và khi đó toàn bộ Trung Địa sẽ nằm trong tay hắn.
Từ đó, ta có thể thấy chiến thắng tại Dale là một chiến thắng vô cùng quan trọng, và nó cũng cho thấy được sức mạnh và sự thống trị của loài người trong kỉ đệ tứ sau này.
