Tiếp theo và hết chương 4:
Hai tòa tháp
Chương 4
Treebeard
(Treebeard)
'Nhưng rồi rừng hoang vẫy gọi, chúng ta quay trở lại đó. Trong nhiều năm trời, cứ thỉnh thoảng chúng ta lại đi ra ngoài để tìm kiếm các Ent-vợ, đi rất xa chung quanh và gọi to những cái tên đẹp đẽ của họ. Nhưng dần dần, chúng ta bắt đầu ít đi hơn, và đi kém xa hơn. Giờ đây, các Ent-vợ chỉ còn là một ký ức trong chúng ta. Râu chúng ta đã dài và bạc màu. Các Tiên sáng tác nhiều bài hát về Cuộc tìm kiếm của Ent, vài bài được dịch sang tiếng của Loài Người. Nhưng bản thân chúng ta thì không sáng tác bài nào, chỉ cần hát lên những cái tên đẹp đẽ của Ent-vợ khi chúng ta nghĩ đến họ là đủ. Chúng ta tin rằng có thể gặp lại họ trong tương lai, và biết đâu chúng ta sẽ tìm được một vùng đất mà cả hai bên có thể cùng chung sống hạnh phúc. Nhưng, số phận tiên đoán rằng, điều đó chỉ xảy ra khi cả hai bên chúng ta đều đã mất hết những gì đang có. Có lẽ là thời khắc ấy cũng sắp đến. Vì nếu gã Sauron ngày xưa phá hủy hết những khu vườn, thì Kẻ Thù ngày nay đang làm khô héo mọi cánh rừng.
Có một bài hát Tiên nói về chuyện này, nếu ta hiểu đúng. Người ta thường ca bài này trên cả thượng nguồn và hạ lưu Dòng Sông Lớn. Đó không phải là một bài hát tiếng Ent, cậu lưu ý cho : ca bằng tiếng Ent thì dài lắm ! Nhưng chúng ta thuộc bài hát này, và thỉnh thoảng lại ngâm nga nó. Trong tiếng của loài cậu thì nó như thế này :
Ent
Khi Mùa xuân mở những búp lá sồi, và nhựa sống chảy trên cành
Khi ánh sáng chiếu trên suối nguồn, và gió thổi đồi xanh
Khi chân bước sải, ngực thở sâu, và làn khí sao trong lành
Về đây với ta ! Về với ta, và nói đất ta tươi đẹp
Ent-vợ
Khi Mùa xuân tới trên sân nhà và trên cánh đồng, khi ngô ra lá
Khi hoa nở rộ như tuyết sáng trên những khu vườn
Khi mưa phùn và nắng chiếu, khi không khí ngát mùi hương
Ta nán lại đây không đi đâu cả, vì đất ta tươi tốt
Ent
Khi Mùa hè về trên thế gian, một buổi trưa nắng vàng
Dưới vòm lá ngủ yên, những cây cối mơ màng
Khi những sảnh rừng xanh tốt, và gió thổi về Tây
Về với ta ! Nói đất ta đẹp nhất, hãy về đây
Ent-vợ
Khi Mùa hè sưởi ấm trái trên cành, và nhuộm nâu quả chín
Trên cánh đồng vàng, cây lúa trổ bông, vụ mùa sắp gặt
Khi mật ong ứ tràn và táo căng mọng, dù gió có thổi về Tây
Đất ta là nhất, ta sẽ ở lại đây
Ent
Khi Mùa đông tới, đông khắc nghiệt cho đồi cỏ và rừng cây
Khi muôn loài khô héo, đêm không sao nuốt trọn ban ngày
Khi gió rét hướng Đông, trong mưa giá lạnh lùng
Ta sẽ tìm nàng, và gọi tên nàng ; ta sẽ tới bên nàng
Ent-vợ
Khi Mùa đông tới, bài ca ngưng bặt, bóng tối kéo sang
Khi cành cỗi, đồng trơ, vườn trụi, nắng tàn
Ta sẽ tìm chàng, và chờ đợi, tới khi ta gặp lại chàng
Mình sẽ du hành cùng nhau dưới làn mưa lạnh
Cả hai
Ta sẽ du hành cùng nhau về phía miền Tây
Tìm một vùng đất xa sống trọn những tháng ngày
Treebeard hát nốt kết. ‘Bài hát như vậy đó,’ ông nói. ‘Bài này gốc tiếng Tiên, dĩ nhiên rồi : tươi sáng, nhanh nhảu và rất ngắn. Ta cho rằng nó khá hay. Nhưng phía các Ent có thể hát nhiều điều hơn thế nữa, nếu họ có thời giờ ! Nhưng lúc này ta sẽ đứng dậy và ngủ một lát. Các cậu định đứng ngủ ở đâu ?’
‘Chúng tôi thường nằm để ngủ,’ Merry trả lời. ‘Ở ngay chỗ này là ổn.’
‘Nằm xuống để ngủ !’ Treebeard nói. ‘Tất nhiên rồi ! Hm, hoom : ta sắp lẫn đến nơi. Bài hát ấy khiến ta quay lại thời ngày xưa, ta tưởng như mình đang nói chuyện với các Ent con, thật đấy. Ừ, cậu có thể nằm ngủ trên giường. Ta sẽ đứng ngủ dưới màn nước. Chúc ngủ ngon !’
Merry và Pippin trèo lên chiếc giường, nằm co tròn trong làn cỏ mềm và dương xỉ. Chúng vẫn còn tươi, thơm ngai ngái và rất ấm. Ánh sáng tắt dần, đám cây cũng ngừng lấp lánh, nhưng họ có thể nhìn thấy, phía ngoài, dưới mái vòm, ông lão Treebeard đang đứng im lìm, hai cánh tay giơ cao quá đầu. Những ngôi sao ló rạng trên bầu trời đêm, thắp sáng làn nước đang chảy trên những ngón tay của ông và mái đầu ông, chúng rơi tí tách, tí tách thành muôn ngàn giọt nước bạc xuống chân ông. Lắng nghe tiếng nước chảy róc rách, hai hobbit dần thiếp đi.
Họ tỉnh dậy khi mặt trời buổi sáng đang chiếu vào khoảng đất, và chiếu trên nền của cái hốc. Những mảnh mây đang ở trên tầng cao và trôi đi lặng lờ trong làn gió đông. Treebeard không có ở đó, nhưng khi Merry và Pippin đang tắm gột trong ao nước ở cạnh mái vòm, họ nghe thấy ông đang hát khe khẽ, rồi ông hiện ra trên lối đi giữa những hàng cây.
‘Hoo, hô ! Chào buổi sáng, Merry và Pippin !’ ông nói rền vang khi ông gặp họ. ‘Hai cậu ngủ khá lâu đấy. Hôm nay ta đã đi hàng mấy trăm sải rồi. Chúng ta sẽ uống một chút, rồi đi tới Entmoot.’
Ông rót cho họ hai bát đầy từ một cái vại đá khác. Vị nước không giống với nước của đêm hôm qua : mang vị đất hơn, đậm hơn, giống thức ăn và tăng cường sinh lực hơn, có thể nói thế. Trong khi hai hobbit ngồi trên mép giường, uống bát nước và gặm từ tốn chiếc bánh tiên (vì họ cảm thấy bữa sáng cần phải có món ăn nào đó, hơn là vì họ thấy đói), Treebeard đứng đó, ngâm nga trong tiếng Ent hoặc tiếng Tiên hoặc một thứ ngôn ngữ lạ, và nhìn lên bầu trời.
‘Entmood là nơi nào ?’ Pippin đánh bạo hỏi.
‘Hứ, ờ ? Entmood ?’ Treebeard nói và quay người lại. ‘Đấy không phải là một địa danh. Đó là một cuộc họp của các Ent, ngày nay không còn thường thấy. Nhưng ta đã khiến cho một số lượng kha khá hứa là sẽ tới. Chúng ta sẽ họp mặt ở nơi mà chúng ta vẫn họp từ trước tới nay: loài người gọi nơi đó là Derndingle. Nó ở hướng nam của chỗ này. Chúng ta phải tới đó trước buổi trưa.’
Chẳng bao lâu sau, họ xuất phát. Treebeard giữ hai hobbit trên tay, giống như ngày hôm trước. Tại lối vào của bãi đất, ông rẽ sang phải, bước qua dòng suối, và sải bước về hướng nam dọc theo những con dốc ngoằn ngoèo thưa thớt cây cối. Trên những con dốc này, hai hobbit nhìn thấy những bụi thanh lương trà và cây dương, và sau chúng là rừng thông cao dần, sâu thẳm. Rồi Treebeard ngoặt ra khỏi quả đồi và đi vào những lũng sâu, nơi cây cối cao lớn hơn và dày hơn bất cứ nơi nào mà hai hobbit từng đi qua. Trong một thoáng, họ hơi có cảm giác ngột ngạt giống như khi họ vừa chạy vào Fangorn, nhưng cảm giác này chóng qua đi. Treebeard không nói chuyện với họ. Ông ngâm nga trong cổ họng rất trầm tư, nhưng Merry và Pippin không nghe được từ nào cả, đó dường như là một tràng
boom, boom, rumboom, boorar, boom, boom, dahrar boom boom, dahrar boom, và cứ thế tiếp tục với một quãng đổi tông và đổi nhịp cố định. Đôi lúc, dường như họ nghe thấy một lời đáp, một tiếng ngân hoặc tiếng rì rầm vọng lên từ mặt đất, hoặc vọng xuống từ đám cành cây trên đầu họ, hoặc vọng ra từ những thân cây; nhưng Treebeard không hề dừng lại hay quay đầu sang hai bên.
Họ đã đi được một lúc – Pippin cố đếm số ‘sải-ent’, nhưng rồi cậu đầu hàng sau ba nghìn sải – khi mà Treebeard bắt đầu giảm tốc độ. Ông đột ngột dừng lại, đặt hai hobbit xuống, ông bắc hai bàn tay khum khum lên miệng và bắt đầu gọi, hoặc huýt sáo. Một tiếng
hoom, hom lớn phát ra như tiếng tù và rền vang trong rừng sâu, dội tiếng giữa những lùm cây. Từ nhiều hướng khác nhau ở phía xa, vọng lại một tiếng
hoom, hom, hoom tương tự nhưng không phải tiếng vang mà là lời đáp.
Treebeard đặt Merry và Pippin ngồi vắt vẻo trên vai ông, và bước tiếp, cứ thỉnh thoảng lại bắc tay gọi, mỗi lần như thế tiếng đáp lời lại lớn hơn và ở gần hơn. Cứ như vậy, sau cùng họ đã đến được một nơi trông giống như một bức tường thành bất khả xâm phạm xây bằng cây xanh bốn mùa, những loài cây mà hai hobbit chưa từng gặp: chúng tỏa nhánh ngay từ gốc, và phủ dầy những lá thẫm bóng như một cây nhựa ruồi không gai, và những chồi hoa chĩa ngay đơ lên trời với nụ hoa to ánh lên màu ô liu.
Treebeard rẽ sang trái và đi vài bước men theo cái bờ giậu khổng lồ này, cho tới một lối vào hẹp. Một đường mòn chạy xuyên qua đó và đột ngột dẫn xuống một cái dốc dài hun hút. Hai hobbit thấy họ đang đi xuống một thung lũng nhỏ, tròn gần như một lòng chảo, rất rộng và sâu, vành bao quanh là một hàng rào cây bốn mùa cao lớn xanh thẫm. Ở phía trong, mặt đất nhẵn và mọc đầy cỏ, không có cây cối gì trừ ba cây bạch dương cao duyên dáng đứng ở đáy của lòng chảo. Hai lối khác dẫn xuống thung lũng từ phía tây và phía đông.
Một vài Ent đã có mặt. Nhiều Ent khác đang tới từ những lối kia, và vài Ent đang đi theo Treebeard. Khi họ tới gần, hai hobbit nhìn họ chăm chú. Hai cậu tưởng là sẽ thấy những sinh vật gần giống như Treebeard, cũng như hobbit này gần giống hobbit kia (ít nhất là dưới con mắt của người ngoài); nhưng hai cậu rất ngạc nhiên khi nhận ra hoàn toàn không phải thế. Các Ent khác nhau như cây khác cây: có ông thì khác như các cây cùng loài khác nhau độ cao và quãng đời, có ông thì khác như những loài cây khác nhau, như sồi khác cây dương, như linh sam khác cây du. Có một số Ent già, râu ria và gân mấu như những cây cổ đại chắc nịch (mặc dù không ông nào nhìn cổ bằng Treebeard); và có những Ent cao lớn khỏe mạnh, cành lá sạch sẽ và da dẻ láng bóng như những cây rừng trong kì tăng trưởng; nhưng không có Ent trẻ nào, không có các thanh niên. Tổng cộng có khoảng hai tá Ent đứng trên nền cỏ rộng lớn của thung lũng, và nhiều Ent khác vẫn đang tới.
Thoạt tiên Merry và Pippin thấy ấn tượng nhất về sự đa dạng mà hai cậu đang nhìn vào: sự khác nhau về hình hài và màu sắc, về chu vi và chiều cao, về chiều dài sải tay và cẳng chân, về số ngón tay và số ngón chân (từ ba cho đến chín). Một số ông có vẻ là thân thích của Treebeard, cùng nhìn giống cây sồi. Nhưng có những kiểu khác nữa. Vài ông thì giống cây dẻ: những Ent thân nâu với ngón tay dài loe rộng, và chân ngắn mập mạp. Vài ông thì giống cây tần bì: những Ent cao, người thẳng với tay nhiều ngón và chân dài. Ông thì giống linh sam (những Ent cao nhất), ông thì giống cây dương, ông thì giống thanh lương trà, ông thì giống cây đoan. Nhưng khi các Ent tập hợp lại chung quanh Treebeard, hơi cúi đầu xuống, rì rầm trò chuyện bằng giọng nói chậm rãi ngân nga tiếng nhạc của họ, và nhìn hai kẻ lạ mặt chăm chú hồi lâu, hai hobbit nhận ra rằng họ đều thuộc về cùng một loài, và đôi mắt họ giống nhau: dù không già nua và sâu thẳm như mắt Treebeard, nhưng cũng với cái nhìn từ tốn, điềm tĩnh, trầm ngâm như thế, và cùng nhá lên ánh xanh.
Ngay khi cả hội đã tập hợp đủ và đứng thành một vòng tròn rộng quanh Treebeard, một cuộc nói chuyện đáng tò mò và khó hiểu bắt đầu diễn ra. Các Ent bắt đầu thì thầm chậm rãi: một ông tham gia, rồi thêm một ông khác, cứ thế cho đến khi họ cùng rì rào trong một nhịp điệu dài, trầm rồi bổng, khi thì to hơn ở mé này, khi thì tắt hẳn ở mé kia để rồi một tiếng boom lớn lại vang lên ở phía đối diện. Dù cậu không thể nghe thấy hay hiểu một từ nào – cậu đoán họ nói tiếng Ent – Pippin thấy thứ âm thanh này thoạt tiên nghe rất dễ chịu; nhưng dần dần cậu mất tập trung. Sau một hồi lâu (và tiếng rì rào này không có dấu hiệu gì giảm bớt), cậu bắt đầu tự hỏi, nếu tiếng Ent là một thứ ngôn ngữ ‘không hấp tấp’ đến vậy, thì không hiểu họ đã nói xong
Chào buổi sáng hay chưa; và nếu Treebeard muốn điểm danh, không hiểu bao nhiêu ngày ông mới đọc xong tên của tất cả bọn họ. ‘Không hiểu từ tiếng Ent cho
Có hoặc
Không là gì nhỉ,’ cậu nghĩ. Cậu ngáp một cái.
Treebeard để tâm đến cậu ngay lập tức. ‘Hm, ha, hey, Pippin của ta!’ ông nói, và những Ent khác dừng dàn đồng ca của họ lại. ‘Cậu là một loài hấp tấp, ta quên đi mất; dù sao đi nữa thì lắng nghe một bài diễn văn mà cậu không hiểu là rất chán. Cậu có thể ngồi nghỉ. Ta đã kể tên của hai cậu cho Entmoot, và họ đã thấy hai cậu, họ đồng ý rằng hai cậu không phải là Orc, và rằng các danh sách sinh vật cổ cần có thêm một dòng. Chúng ta chưa nói được gì nhiều hơn thế, nhưng với một Entmoot thì như vậy là nhanh lắm rồi. Cậu và Merry có thể đi dạo trong thung lũng, nếu cậu thích. Có một cái giếng nước trong, nếu cậu muốn vã cho tỉnh lại, ở đằng xa kia bên bờ bắc. Vẫn còn vài điều phải nói trước khi Hội nghị thực sự bắt đầu.’
Ông đặt hai hobbit xuống. Trước khi đi khỏi, hai hobbit cúi mình chào. Động thái kiểu cách này có vẻ làm các Ent thấy thú vị, căn cứ vào sắc thái trong giọng rì rầm của họ, và cái nhìn nhá lên trong mắt họ; nhưng họ quay lại ngay với chuyện nội bộ của họ. Merry và Pippin trèo lên đường mòn dẫn tới từ phía tây, và nhìn qua lối vào giữa hàng giậu khổng lồ. Những con dốc dài mọc đầy cây dẫn lên từ rìa thung lũng, và tít sau chúng, phía trên những ngọn linh sam của chỏm xa nhất, sừng sững một đỉnh núi cao, trắng xóa và nhọn hoắt. Về phía nam của bên trái họ, họ có thể thấy khu rừng trải ra màu xám đến tận đằng xa. Tít nơi đó, có một dải xanh mờ mà Merry đoán là đồng bằng của Rohan.
‘Không hiểu Isengard ở chỗ nào nhỉ?’ Pippin hỏi.
‘Tớ không biết chắc mình đang ở đâu,’ Merry trả lời, ‘nhưng đỉnh núi kia có thể là Methedras. Và theo như tớ nhớ, vành đai của Isengard nằm ở một ngã ba hoặc một khe sâu ở cuối rặng núi. Có thể là ở dưới kia, sau cái chỏm lớn này. Dường như có một làn khói hoặc sương mù ở phía đó, bên trái của đỉnh núi, cậu có thấy không?’
‘Isengard trông như thế nào?’ Pippin hỏi. ‘Tớ tự hỏi các Ent có thể làm gì được nó.’ ‘Tớ cũng thế,’ Merry nói. ‘Isengard đại loại là một vành đai núi đá hoặc đồi, tớ nghĩ thế, với một khoảng bằng phẳng ở phía trong và một hòn đảo hoặc mỏm đá ở chính giữa, tên là Orthanc. Saruman có một tòa tháp xây trên đó. Có một cái cổng, có thể là nhiều hơn một, trên vách đá quây tròn, và tớ nhớ là có một dòng suối chảy qua đó; nó tới từ núi, và chảy qua Khe núi Rohan. Không có vẻ là một nơi dễ xử lý với các Ent. Nhưng tớ có một cảm giác kì cục về những Ent này: không hiểu sao, tớ không cho rằng họ dè dặt và ngộ nghĩnh như dáng vẻ bề ngoài của họ. Họ có vẻ chậm chạp, kì quặc, và kiên nhẫn, gần như buồn rầu, nhưng tớ lại tin rằng họ
có thể bị khích động. Nếu chuyện đó xảy ra, tớ không mong ở phe đối nghịch với họ đâu.’
‘Ừ!’ Pippin nói. ‘Tớ hiểu ý cậu. Có một sự khác nhau lớn giữa một con bò già nằm gặm cỏ từ tốn, với một con bò đực đang húc; và sự biến đổi này có thể đến bất thình lình. Tớ tự hỏi liệu Treebeard có đánh thức được họ không. Chắc chắn rằng ông ấy sẽ cố. Nhưng họ không thích bị khích động đâu. Tối qua Treebeard đã bị khích động, nhưng rồi ông ấy nén lại.’
Hai hobbit quay lại nhìn. Giọng các Ent vẫn lên trầm xuống bổng trong buổi họp kín của họ. Mặt trời đã lên cao đủ để chiếu qua hàng giậu lớn : ánh nắng lấp lánh trên ngọn những cây sồi và rọi sáng mé bắc của thung lũng trong một màu vàng mát mẻ. Rồi họ nhìn thấy một nguồn nước nhỏ óng ánh. Họ đi dọc theo vành của lòng chảo, dưới chân của rặng cây bốn mùa, thật dễ chịu khi cảm nhận lại được cỏ xanh dưới bàn chân họ, và không phải vội vã – rồi họ trèo xuống nguồn nước đang phun. Họ uống một chút, nước mát lạnh và trong vắt, rồi họ ngồi lên tảng đá rêu phong, ngắm nhìn những mảng nắng trên bãi cỏ và bóng của những cánh buồm mây in trên nền của thung lũng. Tiếng rì rầm của các Ent vẫn tiếp tục. Nơi này có vẻ là một nơi lạ lùng và xa xôi, bên ngoài thế giới của họ, và cách xa khỏi bất cứ chuyện gì từng xảy ra với họ. Một cảm giác nhớ cồn cào khuôn mặt và giọng nói của bạn bè họ kéo tới, nhất là khuôn mặt giọng nói của Frodo và Sam, và của Người Sải bước.
Sau cùng, giọng của các Ent dừng lại, họ nhìn lên và thấy Treebeard đang đi về phía họ, một Ent khác đi bên cạnh ông.
‘Hm, hoom, lại là ta đây,’ Treebeard nói. ‘Các cậu có cảm thấy mệt, hay là thấy sốt ruột không, hmm, eh ? À, ta e rằng các cậu chưa nên sốt ruột vội. Chúng ta đã nói chuyện xong bước đầu, nhưng ta vẫn còn phải giải thích lại cho những ông sống ở rất xa, cách hẳn Isengard, và cho những ông mà ta chưa kịp gặp trước Hội nghị, rồi sau đó chúng ta sẽ quyết định phải làm gì. Tuy nhiên, các Ent ra quyết định phải làm gì thì không mất thời gian bằng việc họ phải điểm lại tất cả các sự kiện và các thực tế mà họ cần cân nhắc. Dù sao, không cần phải giấu diếm rằng chúng ta sẽ còn ở đây một hồi lâu nữa : rất có thể là vài ngày. Thế nên ta đã mang một người đồng hành đến cho hai cậu. Cậu ta có một ngôi nhà ent ở gần đây. Tên tiếng Tiên của cậu ta là Bregalad. Cậu ta nói đã quyết định xong rồi và không cần ở lại trong Hội nghị nữa. Hm, hm, cậu ta là kẻ gần với khái niệm ‘một Ent hấp tấp’ nhất trong số chúng ta. Thể nào ba cậu cũng hợp tính nhau. Tạm biệt !’ Treebeard quay người đi khỏi.
Bregalad đứng nghiêm nghị nhìn dò xét hai hobbit một lúc, và họ cũng nhìn vào anh ta, tự hỏi khi nào thì anh ta sẽ tỏ ra ‘hấp tấp’. Anh ta khá cao, và có vẻ là một Ent trẻ, anh ta có làn da nhẵn bóng ở cánh tay và cẳng chân, môi anh ta hồng hào và mớ tóc có màu xanh xám. Anh ta có thể khom người và đu đưa như một cái cây mảnh dẻ trong gió. Sau cùng, anh ta cất tiếng nói, giọng của anh ta cao hơn và trong hơn giọng nói của Treebeard, dù vẫn khá âm vang.
‘Ha, hmm, các bạn của tôi, đi thôi !’ anh ta nói. ‘Tôi tên là Bregalad, trong tiếng của các anh là Quickbeam. Tất nhiên đấy chỉ là một biệt danh. Họ gọi tôi như thế kể từ khi tôi trả lời
Vâng với một Ent già trước cả khi ông ấy hỏi xong. Và tôi uống cũng nhanh, tôi uống xong khi những Ent khác vẫn còn đang nhúng râu. Hãy đi cùng tôi !’
Anh ta hạ hai cánh tay cân đối xuống và nâng hai hobbit lên trong bàn tay có ngón dài của mình. Họ bước đi cả ngày trong rừng, ca hát, và cười vang ; vì Quickbeam thường xuyên cười. Anh ta cười khi mặt trời ló ra sau đám mây, anh ta cười khi họ tới một dòng suối hay nguồn nước : anh ta sẽ cúi xuống và té nước lên đầu và chân ; thỉnh thoảng anh ta cười khi nghe thấy tiếng thì thầm của cây. Mỗi khi gặp một cây thanh lương trà, anh ta tạm dừng lại, giang hai tay ra, vừa hát vừa đu đưa.
Vào lúc chập tối, anh ta đã mang họ đến được ngôi nhà ent của anh ta : chỉ là một tảng đá rêu phong trên nền bãi cỏ dưới bóng một cái gò xanh tươi. Thanh lương trà mọc chung quanh, và có một dòng nước (như mọi ngôi nhà ent) sủi bọt chảy ra khỏi cái gò. Họ trò chuyện trong khi bóng tối hạ xuống khu rừng. Không xa đó, có thể nghe thấy tiếng của Entmoot vẫn tiếp tục ; nhưng giờ đây tiếng của họ có vẻ trầm hơn và bớt ung dung hơn, cứ thỉnh thoảng lại có một giọng vang to lên trong một giai điệu cao hơn và nhanh hơn, trong khi các giọng khác lắng xuống. Nhưng ở bên cạnh họ, Bregalad đang nói chuyện khe khẽ bằng tiếng của họ, gần như là thì thào ; họ nghe được rằng anh ta cùng ở trong nhóm với Skinbark, và nơi cả nhóm sống đã bị phá trụi. Thế là đủ với hai hobbit để hiểu tại sao anh ta lại ‘hấp tấp’, ít nhất là trong vấn đề với bọn Orc.
‘Có những cây thanh lương trà ở quê tôi,’ Bregalad nói, nhẹ nhàng và buồn bã, ‘những cây thanh lương trà đã đâm rễ khi tôi còn là Ent con, rất nhiều năm trước khi thế gian còn yên ắng. Những cây cổ nhất là do Ent trồng để lấy lòng các Ent-vợ ; nhưng Ent-vợ nhìn vào chúng và mỉm cười, và nói rằng họ biết nơi của những mùa hoa trắng tinh khôi hơn, những mùa quả ngọt hơn. Nhưng không có cây nào trong loài ấy, loài Hoa Hồng, có thể đẹp bằng những cây này đối với tôi. Và những cây này lớn dần lên, cho tới khi bóng của mỗi cây rợp như một mái hiên xanh, và đám quả đỏ mọng của chúng trĩu nặng khi thu về, một vẻ đẹp, một kì quan. Bầy chim vẫn thường quây quần trên đó. Tôi thích chim chóc, ngay cả khi chúng líu lo ; và các cây thanh lương trà có đủ cho chúng. Nhưng rồi bọn chim trở nên hung hăng và tham lam, chúng mổ vào cây, và ném quả xuống đất mà không ăn. Rồi bọn Orc mang rìu đến và đốn ngã đám cây của tôi. Tôi tới và gọi những cái tên dài của họ, nhưng họ không lay động, họ không còn nghe thấy hay đáp lời được nữa : họ đã chết.
Ôi Orofarnë, Lassemista, Carnimírië
Ôi thanh lương trà, trên tóc người hoa nở trắng làm sao
Ôi thanh lương trà của ta, người tỏa sáng khi hè sang
Vỏ sáng rỡ, lá nhẹ bâng, giọng nói dịu dàng
Trên đầu người, rực lên vành vương miện đỏ-vàng
Ôi thanh lương trà đã chết, tóc khô tóc úa trên đầu
Vương miện rớt ra, giọng người mãi mãi chìm sâu
Ôi Orofarnë, Lassemista, Carnimírië !
Hai hobbit thiếp đi theo tiếng hát dịu dàng của Bregalad, anh ta dường như đang thương khóc bằng nhiều ngôn ngữ cho sự ngã xuống của những cây mà anh ta yêu quí.
Ngày hôm sau, họ vẫn ở cùng anh ta, nhưng họ không đi xa khỏi ‘ngôi nhà’. Phần lớn thời gian, họ ngồi yên lặng dưới cái gò che chắn, vì gió đã lạnh hơn, mây thấp hơn và xám xịt; không có nhiều nắng, và ở đằng xa tiếng của các Ent ở Hội nghị vẫn trầm bổng, khi thì to và rõ, khi lại thấp và rầu rĩ, khi thì vội vã lên, khi lại chậm xuống và nghiêm trang như một bài truy điệu. Đêm thứ hai đã xuống, các Ent vẫn họp kín dưới những đám mây hối hả và những vì sao chập chờn.
Ngày thứ ba tới, lạnh lẽo và đầy gió. Vào lúc mặt trời mọc, giọng các Ent dâng cao thành một tiếng hò hét lớn, rồi lại lắng xuống. Buổi sáng trôi qua, làn gió lặng đi, không khí trĩu nặng trong sự mong ngóng. Hai hobbit có thể thấy rằng Bregalad đang lắng nghe chăm chú, mặc dù đối với họ, trong cái lũng nhỏ của ngôi nhà ent này, tiếng của Hội nghị rất xa xăm.
Buổi chiều tới, và mặt trời tỏa ra những tia nắng dài vàng óng giữa những kẽ mây, trong khi đang đi dần về hướng tây, về phía dãy núi. Đột nhiên, họ nhận ra rằng mọi thứ đang yên ắng; cả khu rừng đang lắng tai nghe ngóng trong im lìm. Dĩ nhiên, giọng các Ent đã ngừng lại. Điều đó có nghĩa là gì? Bregalad đứng lên căng thẳng, nhìn ngược về phía bắc, về phía Derndingle.
Rồi nổ ra một tiếng hô lớn:
ra-hoom-rah! Đám cây rung lên và cúi rạp xuống như thể một cơn giông giật qua chúng. Một khoảng lặng. Rồi tiếng giai điệu hành quân vang lên như tiếng trống trận, trên nền những tiếng boom đánh nhịp nổi lên những giọng hát cao vút và mạnh mẽ.
Ta tới đây, ta tới với trống trận rền vang: ta-runda runda runda rom!
Các Ent đang tới, giọng hát của họ ngày càng to hơn và gần hơn:
Ta tới đây, ta tới với trống trận rền vang: ta-runa runa runa rom!
Bregalad nhấc hai hobbit lên và sải bước ra khỏi ngôi nhà.
Chẳng mấy chốc, họ đã nhìn thấy hàng Ent đang tiến lại: các Ent nhún nhảy sải những bước dài xuống dốc, tiến về phía họ. Treebeard dẫn đầu họ, sau ông là khoảng năm mươi Ent khác, đi thành hàng đôi, dậm chân và vỗ tay vào sườn làm nhịp. Khi họ tiến lại gần, có thể thấy rõ ánh mắt họ rực lên.
‘Hoom, hom! Chúng ta đến đây, rốt cục chúng ta đã tới!’ Treebeard nói khi ông nhìn thấy Bregalad và hai hobbit. ‘Tới đây nào, hãy gia nhập Hội nghị. Chúng ta xuất phát thôi. Chúng ta khởi hành tới Isengard!’
‘Tới Isengard!’ nhiều giọng Ent kêu lên đáp lời.
‘Tới Isengard!’
Tới Isengard! Dù Isengard có vành đai đá núi
Dù Isengard có phòng thủ vững vàng,
Dù Isengard lạnh như đá và trụi như xương
Ta vào trận chiến, ta xô đổ đá, ta đạp tan tường
Cỏ cây đang cháy trụi, lò lửa đang gầm thương
Ta hãy tiến đánh vào!
Tới vùng đất tối tăm, cuộc hành quân định mệnh
Với tiếng trống trận, ta đi, ta đi nào
Tới Isengard với phán quyết cuối cùng
Ta tới cùng bản án, tới cùng sự diệt vong
Họ cứ hát như thế trong khi hành quân về phía nam.
Bregalad, với đôi mắt sáng rực, nhập vào hàng ngũ bên cạnh Treebeard. Ông lão Ent già lấy lại hai hobbit, và đặt họ ngồi lên vai ông như cũ, rồi họ tự hào dẫn đầu đoàn Ent đang ngẩng cao đầu hát vang với trái tim đập mạnh. Dù họ đã trông chờ một điều gì đó xảy ra, nhưng họ vẫn sửng sốt trước sự thay đổi của các Ent. Điều đó cũng đột ngột như một dòng lũ bỗng nhiên bung qua một con đê chắn.
‘Các Ent rốt cục quyết định khá nhanh, phải không?’ Pippin đánh bạo hỏi sau một hồi, khi tiếng hát tạm ngưng, và chỉ còn tiếng vỗ tay dậm chân.
‘Nhanh?’ Treebeard nói. ‘Hoom! Phải, đúng thế. Nhanh hơn là ta tưởng. Ta thật sự đã không thấy họ bị khích động như thế này từ nhiều kỉ rồi. Ent chúng ta không thích bị kích động, và chúng ta không bao giờ bị kích động trừ phi đàn cây của chúng ta, cuộc sống của chúng ta bị đe dọa rõ ràng. Điều đó đã không còn xảy ra ở Rừng này từ thời chiến tranh giữa Sauron và những Người của Biển cả. Chính là tội ác của bọn Orc, sự chặt đốn bừa bãi – r
árum – mà không có đến cả lý do phải nuôi lò lửa, đã khiến chúng ta nổi giận; và sự phản trắc của một kẻ láng giềng, kẻ đáng nhẽ phải giúp chúng ta. Một Pháp sư đáng nhẽ phải biết điều hơn: họ thật sự biết nhiều. Không có lời rủa nào trong tiếng Tiên, tiếng Ent, hay tiếng Người đủ để nguyền rủa sự phản trắc này. Đánh bỏ Saruman!’
‘Ông sẽ phá vỡ cánh cổng của Isengard thật chứ?’ Merry hỏi.
‘Ho, hm, à, chúng ta có thể chứ, cậu biết mà. Có thể là cậu không biết loài ta mạnh như thế nào. Cậu biết Troll chứ? Chúng rất mạnh. Nhưng chúng chỉ là hàng nhại mà thôi, do Kẻ thù tạo ra trong Sự Hắc ám Khủng khiếp để bắt chước các Ent, giống như Orc là hàng nhại của Tiên. Chúng ta mạnh hơn Troll. Chúng ta được cấu tạo từ xương của đất. Chúng ta có thể như rễ cây xẻ tan đá, nhưng nhanh hơn, nhanh hơn nhiều, nếu tâm trí của chúng ta bị khuấy động. Nếu chúng ta không bị đốn ngã, hoặc bị thiêu cháy, hoặc bị phù phép, thì chúng ta có thể chẻ Isengard ra thành từng mảnh và đập tường thành của nó thành gạch vụn.’
‘Nhưng Saruman sẽ cố cản các ông lại, phải không?’
‘Hm, à, phải, đúng thế. Ta không quên điều đó đâu. Thực ra ta đã suy nghĩ khá lâu về chuyện này. Nhưng cậu thấy đấy, ở đây có nhiều Ent trẻ, trẻ hơn ta vài tuổi đời cây ấy chứ. Họ đều đang bị kích động, và tâm trí họ chỉ nghĩ đến một việc : phá bỏ Isengard. Nhưng họ sẽ bắt đầu nghĩ ngợi ngay thôi, họ sẽ nguội bớt một chút khi chúng ta uống vào buổi tối. Chúng ta sẽ khát làm sao ! Nhưng hiện giờ cứ để họ hành quân và ca hát ! Chúng ta vẫn còn một chặng đường dài, còn nhiều thời giờ để suy nghĩ. Xuất phát được là tốt lắm rồi.’
Treebeard bước tiếp, hát cùng những Ent khác trong một lúc. Nhưng rồi giọng ông nhỏ dần thành tiếng thì thầm, và ngừng bặt. Pippin có thể thấy đôi mày già nua của ông nhíu lại. Sau cùng ông ngẩng lên, và Pippin thấy một cái nhìn buồn rầu trong mắt của ông, buồn rầu nhưng không khốn khổ. Có một tia sáng ánh lên trong mắt ông, như thể ánh lửa xanh đã chìm xuống sâu trong cái giếng ưu tư nơi đáy mắt.
‘Phải rồi, có lẽ là như thế, các bạn của ta,’ ông nói chậm rãi, ‘có lẽ là chúng ta đang đi tới ngày tận số : cuộc hành quân cuối cùng của các Ent. Nhưng nếu chúng ta ở yên mà không làm gì, thì số mệnh cũng sẽ tìm tới chúng ta thôi, không sớm thì muộn. Suy nghĩ ấy đã lớn dần lên trong tim chúng ta, và đó là vì sao chúng ta đang hành quân. Đó không phải là một ý định hấp tấp. Ít nhất, cuộc hành quân cuối cùng của loài Ent sẽ xứng đáng được đặt vào một bài hát. Phải,’ ông thở dài, ‘chúng ta có thể giúp những loài khác trước khi chúng ta qua đời. Tuy thế, ta ước gì có thể đợi đến khi bài hát về Ent-vợ trở thành hiện thực. Ta ước gì có thể thấy lại Fimbrethil một lần nữa. Nhưng thôi, các bạn thân mến, các bài ca cũng giống như cây trái, chỉ cho quả vào đúng vụ và theo cách riêng của chúng : đôi khi chúng héo úa trước mùa.’
Các Ent sải bước rất nhanh. Họ đã đi xuống một nếp đất dài kéo về phương nam, giờ họ lại đi lên, tiếp tục lên, trên sống núi cao phía tây. Những cánh rừng lùi lại, họ đi qua những bụi dương rải rác, rồi qua những dốc đất trống chỉ mọc vài cây thông gày. Mặt trời lặn xuống sau ngọn đồi đen thẫm ở trước mặt. Hoàng hôn xám phủ lên họ.
Pippin quay nhìn lại. Số lượng các Ent đã tăng lên – hay điều gì đang xảy ra ? Ở chỗ những dốc đất trống tối mờ mà họ đã đi qua, cậu nghĩ mình nhìn thấy những lùm cây. Nhưng chúng đang chuyển động ! Có thể nào cây rừng Fangorn đã thức giấc, và khu rừng đang đứng lên, đang hành quân trên quả đồi để tới trận chiến ? Cậu dụi mắt, tự hỏi liệu cơn buồn ngủ và bóng tối có đánh lừa thị giác cậu, nhưng những hình bóng lớn màu xám tiếp tục tiến lên đều đặn. Có một tiếng động như tiếng gió trên cành. Các Ent đang tiến lại gần đỉnh của sống núi, và bài hát đã ngưng lại. Đêm xuống, chung quanh lặng như tờ : không có tiếng động nào ngoài tiếng rung nhè nhẹ của mặt đất dưới chân các Ent, và tiếng sột soạt, một chút thì thầm như của muôn ngàn lá đung đưa. Sau cùng, họ đứng trên chỏm núi, và nhìn xuống một khoảng tối : một cái khe lớn ở phía cuối của rặng núi : Nan Curunír, thung lũng của Saruman.
‘Đêm tối phủ trên Isengard,’ Treebeard nói.
(Hết chương 4)
Người dịch: proudfoot @gamevn
Tranh minh họa: sưu tầm
. Khi nào có phim trên 8.0 mình mới có hứng làm tiếp 
