2/Battle (strategic) map
Gồm 'a/ những khái niệm cần nhớ' và 'b/ tường thuật 1 trận đánh'
a/ những khái niệm cần nhớ
-đặc điểm các loại quân
-trước mặt, hai bên sườn và sau lưng
-sức mạnh tinh thần
-làm chủ địa hình
-mục đích chiến đấu của anh là gì?
Nếu ví phần xây dựng theo luợt trên campaign map như nền móng vững chắc thì việc chiến đấu trên battle map theo thời gian thực là linh hồn của total war –chiến tranh tổng lực. Tự dưng đựơc cho cả ngàn quân đi đánh thì không không hề thấy sướng, cũng như 2 đạo quân gặp nhau mà không đựoc trực tiếp điều quân trên chiến trường thì còn gì vui nữa??? Hẳn bạn cũng đồng ý với tôi ở điểm này.
Phần này có 2 ý chính: chiến đấu đối mặt trên chiến trường và công thành/thủ thành.
a/Đối mặt trên chiến trường và những nguyên tắc cơ bản nhất mà một vị tướng cầm quân cần phải biết.
Có thể Rome :Total War không phải trò giả lập hay nhất mọi thời đại, nhưng ít nhất nó cũng mô phỏng một cách khá chính xác chiến tranh cổ đại . Những chiến thuật bạn dùng trong trò chơi cũng không khác gì mấy với chiến thuật mà Julius Gaius Caesar đã dùng xưa kia. Nói như thế có nghĩa rằng bạn phải tuân thủ những luật chơi thực, những chiến binh bạn đang chỉ huy là người, có kẻ nhát gan cũng có người dũng cảm, có nỗi sợ hãi cũng như niềm phấn khích…
Những nguyên tắc chính:
i. Mỗi loại quân có điểm mạnh và yếu riêng
Cái naỳ thì có lẽ quá quen thuộc, do đa số các trò chơi hiện nay đều chú trọng đến tính khắc chế của các loại quân : cứ bắn xa gặp cận chiến là ngỏm, cứ quân bay là sợ quân bắn etc. Rome :total war cũng thế, nhưng do là trò mô phỏng thực tế nên bạn sẽ không gặp được luật chơi oẳn tù tì thuần tuý. Các loại quân có khắc chế nhau, nhưng có loại nhiều loại ít, và không hẳn quân A cứ gặp quân B là thua…
Bộ binh (infantry): lực luợng chính trong bất kì trận đánh nào, luôn trang bị giáp trụ đầy đủ và thường lãnh trách nhiệm đánh giáp lá cà. Khi quân 2 bên xông lên, họ, chứ không ai khác sẽ lao thẳng vào lực lượng chính đối phương, lãnh trách nhiệm bảo vệ cho quân bắn xa , cũng như câu giờ cho kị binh (cavalry) có thời gian hành động . Trừ các đội quân Roman sử dụng kiếm ngắn và giáp dày khiên lớn, quân đội các quốc gia còn lại ven Địa Trung Hải thường sử dụng lính thương (spear men), hi sinh khả năng đánh cận chiến để dùng cây thương dài giết kị binh (bạn sẽ thấy Spear man yếu hơn Legionary của Rome khi quân 2 bên leo lên mặt thành đánh nhau ) .
Bộ binh chỉ mạnh khi ĐÔNG. Càng nhiều càng tốt, do độ linh hoạt không cao, do đó dồn vào 1 chỗ càng nhiều càng tốt. Đội nọ sẽ che chắn, bảo vệ đội hình đội kia. Nhưng chú ý : quân bắn xa địch chỉ chờ lính của bạn dồn đống lại 1 chỗ mà thôi! Lính thương cũng là lựa chọn số 1 để đối phó với tất cả các loại kị binh,
Kị binh (cavalry) nếu bộ binh là lực lượng chính, khi bộ binh thua có nghĩa là toàn bộ quân đội thua, thì kị binh là binh chủng then chốt dẫn bạn đến thắng lợi. Thường thì bạn sẽ nhờ vào tốc độ và sức mạnh tấn-công-từng-phát-một của họ để chiến thắng (nghe hơi chuối, nhưng chỗ này không biết diễn đạt ra sao). Kị binh chỉ có 1 cách sử dụng duy nhất :charge, charge và charge. Khi lính bộ 2 bên đang dồn đống vào nhau, kị binh sẽ tấn công thọc sườn, từ phía sau, hoặc xử lý bọn cung và pháo đáng ghét. Nếu bạn dùng kị binh giỏi, chiến thắng không thể vuột khỏi tay.
Sức mạnh của lính ngựa nằm ở tốc độ :sử dụng cây thương dài, họ dùng tốc độ cao để lao tới từ xa, sau đó lùi ngay lập tức. Cố gắng đừng để kị binh phải đánh cận chiến dồn cục như lính trơn, đặc biệt tối kị xông thẳng vào phía trứơc hàng giáo dài đang chĩa ra tua tủa :đó là hành động tự sát (nói chung nên đề phòng lính thương). Việc đánh trước mặt ấy là của Bộ binh. Một số trường hợp có thể đánh cận chiến khi cần, vd như Praetorian Cavalry của Rome, do có defense khá cao. Nhưng chẳng có nhiều ngựa mà nướng như thế, cũng chả có ai dở hơi mà làm như vậy. Chú ý đưa lính kị nặng đánh lính hạng nhe ( heavy cavalry vs light cavalry), và đưa ngựa nhẹ tránh xa ngựa nặng...
Voi: Trường hợp siêu kị binh ! (thực tế tôi không nghĩ đây là kị binh nhưng do trò chơi vẫn tính đơn vị này là cavalry, cũng như chúng tuân thủ 1 cách tương đối luật chơi dành cho ngựa : lính thương vẫn đối phó với voi tốt hơn cả , dù vẫn bị đạp bẹp từng nắm một!) Khi lính 2 bên dồn cục lại, đưa voi đánh vào bên sườn, theo sau là kị binh, và nếu thích cứ mặc cho voi chơi trò tung hứng với mấy thằng lính đó .
Voi sợ lửa! Khi chưa chơi Rome, tôi không biết điều này, và chơi rồi thì tôi cũng không có dịp thử (khi nào bạn ra vườn bách thú Hà Nội xem sao…). Đó là lý dó tại sao không nên đưa voi lên đầu hàng quân ngay đầu trận, mặc dù một đạo voi bằng 2, 3 đạo bộ binh : lính cung của địch sẽ lùa cung lửa cho voi bạn chết khiếp, và hệ quả là mấy anh lính đứng sau lãnh đủ khi lũ đần đó quay đầu bỏ chạy một cách không kiểm soát (chẳng thích thú gì khi xem cảnh tướng mình bị voi ta đạp bẹp đâu, tôi cá đấy! ) . Một số đơn vị có lợi thế hơn lính thường khi đấu với voi (thương chẳng hạn), tuy nhiên đối sách số 1 là dùng lửa. Có 3 cách: i/dùng cung lửa 2/dùng lợn thui (quân chuyên dùng đối phó voi của quân đội Roman, tuy nhiên chỉ dùng đựợc 1 lần trong 1 trận đánh, và rất hiệu quả. 3/dùng pháo binh. Đa số pháo (artillery) đều có khả năng bắn rất xa và dùng đạn lửa, đặc biệt là pháo công thành (ornage) : bắn tới tận cuối hàng quân địch, nơi voi đang đứng. Dù không chính xác, nhưng cứ hi vọng, vì chỉ cần 1 quả pháo lửa rơi trúng đội hình voi là đủ để mấy anh to đầu mà nhát ấy chạy hoảng loạn rùi :) . Mặc dù có chức năng đặc biệt là tự sát (ấn F), nhưng tôi chắc không bác nào lại muốn tự sát chết sạch đàn voi quý giá… Tốt nhất là tránh ra, nếu bạn thắng trận đánh đó, đàn voi sẽ trở lại không mất một quân nào.
Các loại quân bắn cung/ném lao, gọi chung là quân bắn cung :gồm lính cung và ngựa cung. Về cơ bản, 2 kiểu cung này giống nhau : đều gặp hạn khi lính cận chiến của địch lùa đựơc. Ngựa cung có khá hơn do chạy rất nhanh, nhưng cái giá phải trả là không bắn đựơc cung lửa nữa (mà tôi thì không hiểu chức năng chạy vòng tròn trước mặt địch dùng làm gì nữa, tránh đạn thì không thấy đâu, chỉ tổ mau xuống sức). Nên dùng để dụ địch, nhắm vào những đơn vị cấp cao nhất, vừa chạy vừa ném/bắn (đặt ở chế độ Skirmish), đặc biệt là dùng ngựa cung. Đây là lý do taị sao Chariot Archer của Ai Cập trở thành loại quân khó chịu nhất trong trò chơi. Nguyên tắc của lính bắn xa là nhắm vào chỗ đông quân nhất.
Pháo binh: Thường thì loại quân này ít di chuyển, hoặc hầu như không di chuỷên trong suốt trận đánh, nên đây là lý do bạn nên xếp chúng ở trên cao, và ở vị trí sao cho quân địch khó với tới, cũng như dễ đựơc lính thường bảo vệ. Ornage là loại pháo đa tác dụng nhất, vừa công thành vừa giết lính, mặc dù bắn không chính xác lắm, đặc biệt là khi dùng đạn lửa. Theo tinh thần chung, cứ nhắm vào chỗ nào đông quân nhất mà nã pháo.
ii/ Tất cả các đạo quân đều mạnh ở phía trước, và yếu (rất yếu) ở 2 bên và phía sau.
Đây là lý do quân kị sẽ đưa bạn đến thắng lợi vì chúng đủ nhanh để tạt vào 2 bên cánh (hoặc phía sau) của bộ binh địch khi 2 bên dồn vào nhau, nhất là lũ lính thương : do cầm cây giáo dài, chúng xoay xở rất chậm, và sẽ là thảm hoạ nếu lính thương bị ngựa càn vào 2 bên cánh. Tệ hơn nữa nếu bị tấn công từ phía sau. Tất nhiên kẻ thù của bạn cũng biết làm vậy : chúng sẽ chia ngựa sang 2 cánh và chỉ chờ cơ hội đánh lén. Ngựa cũng không phải ngoại lệ, cũng sẽ bị giết hàng loạt nếu ngựa đối phuơng xông vào từ bên cánh khi đang loay hoay rút ra khỏi đống bùng nhùng bị-bộ binh. Muốn chống các đòn tấn công từ 2 phía và phía sau, sắp xếp đội hình lính bộ sao cho đội nọ che chắn cho đội kia, đồng thời để mắt đến ngựa đối phương: dùng ngựa tấn công ngay khi chúng xông vào đội hình bộ binh của bạn.
iii/Một vị tướng giỏi là vị tướng hiểu đựơc tinh thần quân sĩ
Như đã nói, Rome :total war là trò chơi mô phỏng thực tế khá thành công. Lính của bạn là nguời, họ cũng có tình cảm, có nỗi sợ hãi, có lòng dũng cảm…Việc của bạn là tránh cho họ rơi vào trạng thái hoảng loạn, và luôn cho họ niềm hưng phấn mãnh liệt nhất! Tôi không nghĩ là các hãng khác không mô phỏng đựơc tinh thần (morale), cơ bản là vì một trận đánh chỉ 1 2 trăm quân là cùng, và không vui vẻ gì khi thấy số lính mình khổ sở đào tạo lại bỏ của chạy lấy người
. Nhưng nếu bạn hiểu, và làm chủ đựoc morale, bạn sẽ thấy trò chơi này hay đến như thế nào!
Khi lính bộ binh 2 bên lao vào nhau, cái quyết định không hẳn là giáp trụ nâng cấp bậc mấy, mà là tinh thần của quân sĩ. Lính có chỉ số morale cao hơn sẽ đánh tốt hơn, lỳ đòn hơn, ít bỏ chạy hơn…. Nếu chỉ số morale xuống thấp, lính đánh sẽ kém đi, và nếu thấp quá họ sẽ bắt đầu bỏ chạy->bạn mất hoàn toàn quyền điều khiển đội lính đó. Đôi khi chạy đủ xa, mấy gã nhát gan ấy hoàn hồn lại, và bạn lại bắt đầu điều khiển đựoc. Nhưng đừng trông mong quá vào đám người ấy, vì nhiều khi quay lại đi chưa đến chỗ lính địch chúng đã la hét ầm ĩ, rồi quay đầu…bỏ chạy lần nữa.
Tuy nhiên bạn sẽ thấy khác khi 1 đội quân bị vây kín, không còn đường để bỏ chạy (nếu quân bạn bị rơi vào trường hợp này, bạn sẽ thấy hình cái đầu lâu hiện lên cạnh biểu tượng đội lính đó :fight to the death). Họ sẽ đánh một cách điên cuồng, đánh đến chết để tìm ra 1 con đuờng sống. Bình thường nếu quân địch bỏ chạy và bạn đuổi theo chém giết, hầu như chẳng mất quân nào. Nhưng khi quây chúng lại, bạn sẽ nhận tổn thất không nhỏ-mạng đổi mạng, thậm chí nếu 2 quân cùng cấp thì 1 đổi 1 ruỡi hoặc 2. Tốt nhất là ko nên quây lại, mà tản ra cho chúng chạy, sau đó dùng ngựa đưổi theo chém giết từ phía sau.
Vậy cái gì làm tăng tinh thần quân sĩ :
-sự hiện diện của tướng quân :
Tướng đứng ngay phía sau sẽ là 1 nguồn cổ vũ cực lơn cho lính của bạn. Hiếm khi họ bỏ chay, dù quân bạn chết nhiều thế nào chăng nữa. Ngoài ra, với kĩ năng rally troop (tập hợp quân), những đơn vị đang bỏ chạy có thể dừng lại và nghe lệnh nếu nghe thấy tiếng tù và (hình cái tù và phía duới bên phải màn hình ấy). Do vậy, dùng tướng cho khéo : đưa tướng đến chỗ trận đánh khốc liệt nhất, nơi lính bạn chết nhiều và có khả năng mất tinh thần nhất. Sẽ rất tệ khi tướng bạn chết: quân trên toàn chiến trường sẽ dao động mạnh, và rất dễ dàng bỏ chạy (đặc biệt là bộ binh đang chiến đấu : họ sẽ bỏ chạy ngay lập tức). Thảm hoạ hơn nữa là khi tướng bạn bỏ chạy Tất cả binh lính cũng vứt gươm giáo để chạy theo chủ tướng của chúng. Sự hiện diện của tướng địch cũng làm lòng quân giảm 1 tí, đặc biệt là khi tướng địch có số sao chỉ huy cao hơn tướng bạn (tương tự với tuớng bạn và lính địch)… Nói chung, tuớng quân là 1 nửa của đội quân của bạn : giữ ông ta cho kĩ, và chăm sóc cho cẩn thận
-tân binh hay cựu binh?
Lý do các cựu binh luôn được trân trọng là đây :họ lỳ đòn hơn, đánh nhau khoẻ hơn, và quan trong là họ không bỏ chạy. Những cựu binh dày dạn nhất thậm chí vẫn tiếp tục chiến đấu ngay khi tuớng đã ngã xuống. Khi một đội lính bắt đầu có kinh nghiệm, một hình chữ V sẽ xuất hiện cạnh biểu tượng của họ:từ 1 v lên 3 v, từ sao đỏ lên sao bạc rồi sao vàng… Đây là lý do tai sao tôi khuyên bạn nên bắt đầu đào tạo hạm đội của mình vào giai đọan 2 của trò chơi : việc có trong tay 1 đội thuyền toàn sao vàng sao bạc tất sẽ hơn hẳn 2 đội thuyền mới tinh. Một số công trình cho phép lính mới đào tạo có ngay 3 sao đỏ, vd như đền thờ thần chiến tranh Mars của nhà Brutii-> VÔ GIÁ!
-Thắng hay thua?
Một đội lính hò reo phấn khích do vừa diệt gọn 1 đội lính địch ( ko còn 1 tên nào), sẽ mang theo niềm phấn khích đó vào cuộc đấu với đội lính thứ 2. Một đội lính vừa bỏ chạy dù có hoàn hồn lại hay đuợc tướng tập hợp lại cũng vẫn ngấp nghé bên bờ của sự hoảng loạn. Việc nhìn thấy lính địch bỏ chạy khi đang chiến đấu đựơc coi như 1 liều thuốc kích thích, và ngược lại khi nhìn thấy đồng đội bỏ chạy : họ cũng sẵn sàng bỏ chạy theo đồng đội. Do đó, tấn công vào chỗ yếu nhất trong đội hình địch, sự kinh hoàng sẽ lan nhanh như 1 đại dịch. Nhìn thấy đồng đội gục ngã hàng loạt cũng sẽ khiến binh sĩ dao động mạnh (đây là lý do tại sao voi lại là vũ khí khủng khiếp : việc nhìn thấy đồng bạn bị voi giày xéo chết từng nắm quả là kinh nghiệm không dễ chịu gì cho bất kì anh lính nào). Tương tự, do tấn công từ 2 bên và phía sau có thể giết 1 số lượng lớn lính địch, chúng sẽ rất dễ dàng bỏ chạy. Bị bắn bởi tên lửa mà không chạy đựơc cũng khiến họ dao động.
-Vị trí trên chiến trường :
Có thể nói phần này là độc quyền của các trò 3D, mà các game dàn trận của thời đại 2D không thể nào có đựơc. Vị trí trên chiến trường bao gồm vị trí lính (đặc biệt là 2 bên hông và phía sau), thứ tự các đội linh (vd: voi đi trước ngựa đi sau …)
Tiếp theo là vị trí tương quan giữa các đơn vị với nhau. Bộ binh nên sắp xếp sao cho đội nọ canh bên suờn cho đội kia, 2 đội ngoài cùng có thể quay mặt hơi chéo sang bên hông đề phòng kị binh đánh lén, hoặc giao trách nhiệm giữ cánh cho kị binh của bạn. Sau đó cho tướng đứng ngay sau hàng bộ binh-đó là vị trí an toàn nhất, chỉ cần chú ý cung và pháo của địch thôi. Nếu bạn để ý, những đơn vị ở giữa bao giờ cũng chiến đấu bền bỉ hơn. Tinh thần binh lính sẽ tăng nếu họ biết bên cánh đựoc bảo đảm.
Khi tấn công, sắp xếp đơn vị nào vào đi trước, đơn vị nào đi sao cũng khá quan trọng : Voi có kị binh đi kèm phía sau sẽ hăng tiết vịt hơn hẳn bình thường!!!
-có còn hơi sức mà đánh nhau không?
Chỉ số sức khỏe của lính cũng là 1 vấn đề. Cao nhất là eager và thấp nhất là exhausted-hoàn toàn kiệt sức. Không chỉ ảnh hửơng đến khả năng chiến đấu, điều này còn ảnh hưởng đến tinh thần ->quân hết hơi sẽ mau vỡ trận hơn.
-những thứ gây kinh hoàng:
Điển hình nhất là bộ binh đánh nhau với voi. Chariot ( xe song mã) Ai Cập cũng là nỗi khiếp sợ của các đơn vị kị binh khác.
Một số vũ khí đựơc tạo ra nhằm mục đích gây hoảng sợ cho quân địch : lợn thui của quân La Mã chỉ nhằm gây khiếp sợ cho voi, ngoài ra không còn tác dụng gì khác. Mấy khẩu balistae cũng vậy :giết địch không hay bằng làm chúng sợ. Một hàng lính thương đang xông lên giáp mặt đối phuơng có thể bỏ chạy tán loạn nếu bị 1 quả bom lửa từ Ornage rơi giữa đội hình, cung lửa cũng có thể gây khiếp sợ…..
Tại sao phần nói về tinh thần quân sĩ này lại dài như vậy? Vì đây là phần quan trọng nhất trong trò chơi. Và khi đã lâm trận, điều bạn nhắm đến là khiến cho toàn bộ quân địch bỏ chạy chứ không phải giết sạch chúng. Đólà điều mà Rome :total war tái hiện hiện thực thành công nhất, và chắc chắn cũng là cái mà bạn cảm thấy thích thú nhất nếu kiểm soát đựơc nó. Bạn sẽ cảm nhận đựoc thế nào mới là không khí chiến tranh thực sự!
iv/ làm chủ địa hình
Ngay khi vào trận, tìm ngay chỗ nào cao nhất. Khi bạn đứng trên cao, các loại vũ khí bắn xa sẽ có tầm bắn xa hơn, các đơn vị cận chiến (lính thương) có sức thủ cao hơn, cũng như kị binh của bạn sẽ húc nhanh, mạnh hơn hẳn nếu lao từ trên cao xuống. Quân địch từ dưới lên không chỉ bị trừ điểm tấn công, giảm tốc độ mà còn rất mau xuống sức. Nói chung, dù tấn công hay phòng thủ cũng nên bắt đầu từ trên cao, đặc biệt là pháo binh: càng cao càng tốt! Nhiều khi bạn sắp xếp đội hình xong, nhấn start để bắt đầu trận đánh thì thấy máy đưa quân chạy lên đỉnh đồi, thì nếu hơn hẳn về kị binh, đừng ngần ngại tấn công chớp nhoáng khi chúng còn đang loay hoay chạy trên triền đồi :nếu không khiến toàn bộ quân địch bỏ chạy, cũng phải giết khơ khớ
Tiếp đó là phục kích trong rừng. Các đơn vị đựoc đặt trong rừng cây sẽ có hình cái cây màu xanh trên biểu tượng : chúng sẽ vô hình cho tới khi di chuyển! Giấu lực luợng chính của bạn trong rừng, giơ ra 1 quân ghẻ đẻ dụ địch và xông ra bất ngờ không chỉ giết đựơc kha khá mà còn là 1 đòn giáng trí mạng vào tinh thần quân địch. Tuy nhiên 1 số quân không giấu đựơc : pháo binh, tướng, voi… và 1 số quân khó giấu hơn, cũng như 1 số quân có thể ẩn mình ngay trong đám cỏ rậm… Một số kém khả năng tác chiến khi ở trong rừng (kị binh, cung)
Bạn có thể phải chú ý điều này khi đánh nhau trên sa mạc: quân giáp trụ đầy mình sẽ mau xuống sức hơn so với quân nhẹ chỉ có áo vải. Đây là lý do tại sao quân Ai Cập chủ yếu sử dụng cung và ngựa để chiến đấu trên địa hình sa mạc trống trải.
Tận dụng lợi thế của tường thành. Cái này chắc không phải nói nhiều :đưa cung lên mặt thành, pháo trong thành đánh ra.
Nên chú ý tới tác dụng của mấy bức tường. Từ tường đá trở lên cung bắn ra từ mấy cái tháp canh sẽ rất mạnh, nếu bạn không có bộ binh đủ mạnh để leo lên chiếm tường, cũng là chiếm tháp canh thì tốt nhất là tránh tường càng xa càng tốt. Nếu đã đục thủng tường để chui vào, nên bắn vỡ nốt mấy cái tháp canh xung quanh khúc tường ấy. Trường hợp không đủ đạn để bắn hết tháp canh, mà bạn buộc phải đi ngang qua cổng để vào quảng trường, ưu tiên bắn vỡ cổng trước (cổng, không phải cánh cửa!). Tương tự,bạn hãy nghĩ thử xem quân thủ thành cần làm gì để tận dụng lợi thế tháp canh?
Chiến tranh đường phố : Một vấn đề thú vị. Mê cung rối rắm các loại đường phố có thể khiến quân bạn… đi lạc. Nhưng nói chung khi đã lọt đuợc vào thành, xếp quân đỉnh nhất mà bạn có lên đầu hàng (voi chẳng hạn), cung xếp sau, rồi cứ thế từ từ mà tiến vào trong. Bạn sẽ chiến thắng khi chiếm và giữ đựoc quảng truờng trong 3 phút, hoặc giết sạch lính, nhưng tôi khuyên bạn nên chọn cách thứ nhất ; giết tất cả lính trong cái mê cung này là điều không tưởng. Cứ nhắm thẳng đường tiến vào quảng trường, lính địch sẽ buộc phải đổ về đấy, và quảng trường cũng là nơi hiếm hoi kị binh của bạn có thể phát huy tác dụng.
Còn nếu bạn phải thủ? Đường phố là địa điểm lý tưởng cho bộ binh: do không còn nỗi lo bị đánh tạt từ 2 bên sườn, chỉ cần xếp 1 đạo cung phía sau tỉa lên nữa thì có mà giời vào đựơc đến quảng trường.
Nói chung, đánh nhau trên những con đường hẹp dài, sâu hun hút không phải là nghề của kị binh (trừ voi). Nếu chuẩn bị tấn công 1 thành phố, bạn nên thay bớt lính kị bằng bộ binh và cung, tuy nhiên vẫn phải để lại vài đội để đảm bảo tính cơ động cho đội quân của bạn.
Tóm lại :luôn nhớ rằng địa hình là 1 trong những yếu tố quyết định. Nếu đánh trên đồng bằng, cố gắng tìm chỗ đóng quân càng cao càng tốt, hoặc không đựoc thì cũng phải ở chỗ nhiều cây (nhất là khi thủ), tìm đất trống khi bạn dựa vào sức mạnh của kị binh. Nếu đánh thành, tìm đường vào quảng trường càng nhanh càng tốt, quan sát bản đồ và ghi nhớ con đường ngắn nhất dẫn vào đó trứơc khi nhấn nút Start. Nếu thủ thành, cố đoán xem đối thủ sẽ tiến vào thành theo đường nào, và sắp xếp kế hoạch bịt nó lại….
v/ rốt cục khi nào thì thắng?
Luôn ghi nhớ mục tiêu chiến thắng của trận đánh, và mục tiêu đó sẽ chi phối tất cả hành động của bạn :
Nếu bạn phải thủ, thì việc tấn công là của kẻ thù : chúng phải tấn công và hạ gục bạn trứơc khi hết 30 -> kéo quân lên đồi cao, giấu quân trong rừng rậm… Khi thủ thì chiến thuật phong phú hơn công. Không vội vàng tấn công, cũng như không nên đưa kị binh chạy quá xa khỏi hàng rào phòng thủ nếu thời cơ chưa đến.
Dù thủ hay công, mục tiêu của bạn là làm chúng khiếp sợ mà tan rã hơn là giết càng nhiều càng tốt (thường thì số lính bị giết khi bỏ chạy nhiều ngang ngửa số lính bị giết khi đánh xáp lá cà). Do đó, tướng địch là mục tiêu tối thượng. Tìm mọi cách để giết hắn, cũng như bảo vệ tướng bạn.
Khi đánh nhau trong thành phố, nhớ rằng mục tiêu tối thượng của quân tấn công là quảng trường. Rất khó giết đựơc tướng địch, chứ không nói tới giết tất cả quân địch. Tìm mọi cách tiến về quảng trường, bất chấp mọi tổn thất. Như thế, quân thủ cũng sẽ tìm mọi cách để ngăn không cho đối phương vào đựơc quảng trường (gần như không còn cơ hội thắng nếu chúng lọt vào đến đó).
Đôi lúc, bạn bị buộc đánh 1 trận mà không có lấy 1 chút phần thắng. Hãy cố gắng giết địch càng nhiều càng tốt trước khi quân bạn bỏ chạy hoàn toàn. Cố gắng phục kích để chém chết cung của chúng, hay tìn cách quây và xử tử tên tướng. It nhất những người lính đã ngã xuống lúc này cũng có ích cho đội quân sẽ đến sau của bạn.
Nói chung, luôn chắc chắn về mục tiêu chiến thắng của bạn. Điều đó sẽ quyết định chiến thuật được sử dụng, cách sắp xếp bố trí các loại quân, và quân nào sẽ có ích nhất trong trận đánh. Không thừa 1 chút nào cả, đừng chủ quan!!!
