Phần II: Khai cuộc Zerg VS Zerg
Trong chiến thuật khai cuộc, zergling là unit mở đầu cuộc chiến. Vì vậy việc đối phương xây nhà pool sớm hay muộn có ảnh hưởng rất lớn trong khai cuộc. Tuy có vô số Build Order (BO) khác nhau, phần lớn là tuỳ theo kết quả do thám, các BO được phân loại như sau:
Ghi chú: những con số sẽ thể hiện số unit mà bạn đang có khi xây một công trình nào đó. Ví dụ 9 overlord, 11 pool, 12 hatch là xây nông dân đến khi dân số là 9 unit thì xây overlord, sau đó tiếp tục xây dân được 11 con thì cho xây nhà pool, tiếp tục xây dân khi được 12 con thì để dành tiền để xây nhà hatch.
4-5-6 pool
Đây là những kiểu xây cho ra zergling sớm nhất. Tuy vậy, việc do thám để biết vị trí đối thủ không chắc chắn, nếu đối phương ở gần nhà thì overlord bay sang sẽ phát hiện được ngay và phòng bị. Hơn nữa nền kinh tế bị thiệt hại nặng nề, việc rush thất bại cũng đồng nghĩa với chiến bại. Vì vậy BO này sẽ không được đề cập đến trong matchup này.
Ngược lại để đối đầu với 4-6 pool, người chơi cần xây nhà pool từ unit thứ 12 trở xuống tuỳ vào khoảng cách giữa hai nhà, xây nhà pool từ 12 trở đi là quá muộn, cần xây trụ phòng thủ và chạy dân thật khéo.
9 pool => 2 hatches scourgeling
Tuy chậm hơn nhưng BO này giảm thiểu thiệt hại kinh tế, ngược lại ra zergling cũng khá nhanh, nếu bất ngờ thì khả năng thành công sẽ rất cao. Khác với 7-8 pool, 9 pool có khả năng nâng cấp chạy nhanh cho zergling, nâng cao khả năng phá hoại căn cứ địch. 7-8 pool do không nhanh hơn bao nhiêu trong khi 9 pool có khả năng khôi phục kinh tế cao hơn, vì vậy phần viết này sẽ đề cập đến 9 pool
Build Order: 9 pool, 9 gas, 8 overlord, sau đó con nông dân thứ 9 sẽ cho đi do thám nếu overlord của mình chưa tìm được nhà đối thủ. Lưu ý sau này nếu con dân do thám nếu thấy được mép creep của địch mà chưa bị phát hiện thì nên giấu ở 1 nơi nào gần đó ít có khả năng overlord sẽ bay đến. Sau khi nhà gas hoàn tất, cho 3 con nông dân lấy gas, nhà pool hoàn tất hãy xây 6 zergling đồng thời cho nông dân do thám của mình vào nhà đối thủ thăm dò. Còn ở nhà khi nông dân lấy gas được 80, hãy bắt đầu thâu nông dân lại cho đi lấy mineral sao cho bạn có vừa đủ 104 gas để nâng cấp chạy nhanh cho zergling. Tuỳ vào kết quả do thám của bạn, có nhiều khả năng sẽ xảy ra.
+ Nhà pool của đối thủ chỉ hoàn thành chưa được 1/2, đây là cơ hội tấn công. Xây zergling liên tục và rally thẳng vào căn cứ của địch. Từ nhà hãy cho thêm 1-2 drone lên tiếp viện. Khi 6 con zergling của mình còn khoảng 1-2 màn hình nữa mới đến nhà địch thì hãy cho con nông dân do thám đầu tiên xây colony ở nhà địch. Đối phương nếu là kẻ khôn ngoan sẽ lập tức xây 1 cololy, đồng thời cử nông dân bắn trụ, chỉ để lại vài con lấy vàng. Lúc này cứ nhằm dân mà giết! Nhưng cũng không nên để nông dân của địch dụ lại gần các cục mineral, vì khi lại gần nông dân sẽ chụm lại giết zergling rất nhanh. Phần lớn đối thủ sẽ tìm mọi cách câu giờ chờ zergling xây xong vì vậy hãy phá mọi thứ có thể. Cố gắng bảo vệ được sunken của mình, tìm cách phá sunken của đối thủ, nông dân tiếp viện cho xây thêm sunken. Thường thì nếu không mắc lỗi để chết nhiều zergling thì phần thắng có cơ may nghiêng về phía bạn.
+ Nhà pool của đối thủ gần hoàn thành, lúc này cơ hội rush ling thành công khá thấp, như đã nói một khi không thành công thì bạn đã thua đối thủ về mặt kinh tế. Dù sao, hãy cứ tiếp tục xây ling tìm cách quấy phá đối thủ, đến khi đủ 300 mineral hãy cho xây thêm một nhà hatch tại căn cứ chính và cho nông dân lấy gas lại bình thường. Ngược lại tìm cách quấy phá đối thủ. Lúc này zerling của bạn được nâng cấp chạy nhanh, nếu bạn buộc đối thủ phải xây sunken, khoảng cách kinh tế giữa bạn và đối thủ được thu gọn lại 1 chút. Nếu như bạn quấy rối thành công, cứ tiếp tục xây zergling. Nếu không, lập tức ngưng xây zergling, nâng cấp lên Lair và pump nông dân liên tục nhằm thu ngắn khoảng cách kinh tế. Zergling quấy phá ở nhà đối thủ cho đến khi thấy không ăn được thì quay về nhà bảo vệ vách núi. Lúc này chỉ xây đủ zergling để bảo vệ vách núi. Do kinh tế tụt hậu so với địch, sau khi lên Lair nên chơi kiểu chiến thuật scourgeling: xây nhà spire, sau đó 1 chút hãy xây nhà evo chamber để xây trụ phòng không đồng thời nâng cấp tấn công cho zergling. Sau khi nhà spire xây xong, chỉ xây 1-2 mutalisk hoặc không cũng được, còn lại toàn scourge và zergling. Lúc này bạn sẽ khá dư dả mineral, xây nhà hatchery thứ 3 ở trong căn cứ chính và cứ tiếp tục lên scourge và zergling, drones nếu cảm thấy an toàn. Đến khi cảm thấy an toàn hơn hãy xây nhà hatchery thứ 4 ở mỏ phụ. Lúc này bạn đã sẵn sàng bước vào trung cuộc. Về cách sử dụng scourge xin đọc phần dưới cùng.
Lưu ý: Ở cả hai trường hợp trên, nếu nhà đối phương khá xa overlord của địch bay chưa đến nhà mình, bạn cũng có thể tiếp tục lấy gas tech nhanh lên nhà Lair thay vì xây nhà hatchery thứ hai. Việc lên muta nhanh nếu bị bất ngờ cũng có thể dẫn đến kết thúc trận đấu, nhưng nếu không chắc chắn kinh tế cũng sẽ bị trả giá, nhất là gặp đối thủ kinh nghiệm thì sẽ dẫn đến chiến bại.
+ Nếu thấy đối phương đã xây xong nhà pool hoặc đã có zergling, có nghĩa là rush ling đã thất bại tuy nhiên khoảng cách kinh tế giữa hai bên không xa lắm. Hãy cứ chơi như bình thường, lưu ý là nên quay zergling về thủ vách núi và lên mutalisk chậm hơn đối thủ 1 chút để thu ngắn khoảng cách kinh tế, bước vào trung cuộc.
Kết luận: 9 pool ngày càng ít người dùng do zerg player ngày càng chơi thận trọng, do đó hầu hết 90% là 9pool thất bại dẫn đến tụt hậu kinh tế.
12 pool => 2 hatches mutaling
Đây có thể nói là Build Order STANDARD của zerg trong match up ZvZ.
Build Order: 9 overlord, 12 pool ( nếu đối thủ ở gần thì có thể 11 pool, ở xa thì 13 pool cũng được), 11 gas và 12 hatch cạnh nhà hatch đầu tiên. Bắt đầu từ lúc này,tuỳ theo kết quả do thám mà thế trận sẽ có phần thay đổi.
+ VS 6 pool rush: Với BO này, chắc chắn zergling của bạn sẽ ra kịp thời. Nếu thấy có bóng dáng drone của địch thủ, nếu cẩn thận hãy hy sinh 1 con nông dân tấn công để cản trở nông dân địch xây colony sau này nếu có. Khi zergling đến hãy chạy dân câu giờ, đối phương chạy lại cào nhà mình thì lại chạy dân về xịt zergling khiêu khích đuổi theo. Đừng lo lắng, zergling bên mình sẽ ra trong chốc lát, hãy từ từ phòng thủ, sau vài phút, kinh tế địch sẽ kiệt quệ do 6 pool rush, lúc này chiến thắng nằm trong tầm tay bạn. Hãy thận trọng lợi dụng ưu thế này. Nói chung 6 pool rush không phải là vấn đề lớn đối với BO này.
+ VS 9 pool rush: Ngay khi zergling đối phương xuất hiện thì cũng là lúc zergling của mình xây gần xong. Có 1 sự khác biệt là vs 9 pool rush, bạn nên nâng cấp chạy nhanh cho zergling trước khi nâng cấp lair. Nhờ lợi thế đông dân và nhà hatchery 2 xây trước, hãy xây zergling vừa đủ để đuổi zergling kẻ địch ra khỏi căn cứ mình, lưu ý là chỉ đuổi zergling kẻ địch sau khi mình đã nâng cấp xong chạy nhanh cho zergling. Hãy từ từ lợi dụng ưu thế về kinh tế và bước vào trung cuộc.
+ VS 12 pool hoặc 12hatch 11pool: Nhờ overlord mình bên nhà địch do thám, hãy xây zergling vừa đủ để chặn vách núi, đồng thời tech lên lair, sau đó mới nâng cấp chạy nhanh cho zergling, evo chamber => scourgeling hoặc thẳng đến mutaling ..v..v... lúc này bạn đã sẵn sàng bước vào trung cuộc. (Lưu ý không nên quá chủ quan vì địch có thể có nhiều zergling hơn bạn nghĩ. Nếu thận trọng hãy cho 1 zergling đi quan sát xung quanh bản đồ)
+ VS fast expand: Trong trường hợp hai nhà ở khá xa nhau, rất có khả năng đối phương sẽ fast expand với 13 hatch at natural, 11 pool, 12-13 gas và fast sunken at natural. Phần lớn khi dùng BO này, lúc zergling của bạn đến nơi thì đối phương cũng đã xây xong sunken và zergling sẵn sàng phong thủ rồi. Tuy nhiên thế trận vẫn rất cân bằng. Hãy tạm ngưng xây drones lại mà xây thật nhiều zergling, trong khi đó cứ tech bình thường như khi vs 11-12 pool. Trong trường hợp đối phương lơ là trong việc phòng thủ mỏ phụ, ỷ lại vào sunken, hãy ào zergling vào phá mỏ phụ kết thúc trận đấu. Ngược lại nếu đối phương biết điều mình không có lợi thế vách núi nên sẽ xây nhiều zergling/sunken lại để phòng thủ và chắc chắn sẽ chưa dám khai thác gas tại mỏ mới này. Khi dư 300 gas hãy lập tức expand và rút lui zergling lại phòng thủ! Dĩ nhiên đối phương sẽ khai thác gas tại mỏ phụ trước bạn 1 chút nhưng nên nhớ ngay từ đầu bạn đã khai thác gas trước đối phương 1 chút, như vậy thế trận vẫn khá cân bằng, có thể bước vào trung cuộc.
12 hatch => 2 Hatches mutaling
Đây là phiên bản của 12 pool
Build Order: 12 Hatchery tại mỏ chính, 11 pool, 12 gas. Sau đó phân bố zergling tuỳ theo kết quả do thám, những thứ còn lại tương tự như 11 pool.
Nhược điểm: Nếu đối phương 9 pool hoặc 6 pool, người dùng BO này sẽ chống trả khá khó khăn, chắc chắn phải xây ít nhất 1 sunken để phòng thủ.
Ưu điểm: Nếu đối phương 11 pool, người dùng 12 hatch sẽ có những lợi thế nhất định như sẽ khai thác được nhiều mineral hơn đối phương, tiến đến trung cuộc sẽ làm chủ trong cuộc chiến zerglingvszergling.
12 hatch => 2 Hatches hydra
Đây là BO giành cho kiểu rush hydraling, dẫn đến một trung cuộc hoàn toàn khác so với toàn bộ các BO khác.
Build Order: 9 overlord, 1 drone đi do thám, nếu thấy có dấu hiệu 9 pool rush => 12 pool, 13 hatch, 17 gas. Nếu không thấy có dấu hiệu 9 pool rush => 12 hatch, 13pool, 12 gas. Xây thêm 2 drones sau đó khi nhà pool vừa hoàn thành sẽ có 4 lava sẵn sàng. Nếu overlord địch chưa lọt vào nhà mình và thấy ngon ăn, hãy tiếp tục bơm zergling vào nhà địch, 17 overlord, 18 tiếp tục bơm zergling nếu quấy phá thành công. Nếu không chỉ xây đủ zergling để giữ vách núi.
+ VS 12 pool/12 hatch11pool => 2 hatchs mutaling:
Sau khi xây xong overlord tại 17, hãy xây thêm khoảng 4-6 drones. Ngay sau khi 4-6 drones này, hãy xay ngay nhà Den và nhà evo chamber. Tuy nhiên tuỳ theo kẻ địch mass zergling hay fast muta, hãy skip xây nhà để xây nhiều zergling hơn phòng thủ, hoặc xây den sớm hơn để đối đầu với mutalisk. Bắt đầu từ lúc này hãy lui zergling về phòng thủ và cứ tiếp tục mass hydralisk và upgrade hydralisk đầy đủ. Bạn đã sẵn sàng bước vào trung cuộc với nhiều khả năng hydra/queen, hydralurker, expand=>hydra/queen/defiler. Lưu ý: Không bao giờ expand trước đối thủ hoặc trước khi có đủ 3 đạo hydralisk trở lên. Xem chi tiết tại bài viết trung cuộc ZvZ
Fast expand => mutaling
Đây là build order như đã đề cập phía trên, viết thêm cho đầy đủ.
Build Order: 9 overlord, 1 nông dân do thám. 13 hatch tại mỏ phụ.
+ Nếu thấy có dấu hiệu 9 pool rush => cancel hatch để xây pool ở nhà, 11 gas, ngưng ở 12 để xây nhà hatch ở căn cứ chính sau đó chơi như bình thường.
+ Nếu không có dấu hiệu 9 pool rush => 12 pool, 11 gas, 13 sunken at natural và zergling phòng thủ. Từ lúc này tuỳ theo đối phương mà phân bố drones/zergling. Nên lưu ý là lực lượng zergling phải đủ để phòng thủ nhưng cũng không được quá nhiều vì phải để dành tiền khai thác mỏ gas phụ nhanh nhất khi có thể. Tech lên Lair, sau đó nên lên evo chamber để xây spore tại hai căn cứ và upgrade cho zergling.
Lưu ý: Fast expand => hydraling => DEAD by 2 hatch mutaling.
Build order on Island Maps
Vì không có zergling rush, chiến thuật khá đơn giản và straight foward:
Build Order: 9 overlord, 9 gas, xây thêm 1 drone, sau khi overlord xong tiếp tục xây drones, nhà gas xong thì 3 drones lấy gas, 11 pool, tiếp tục xây drones, pool xây xong => hatch, tiếp tục xây drones, sau khi đủ 300 minerals thì xây hatch, tiếp tục xây drones, khi nhà Lair xong lập tức research Drop cho overlord, sau đó là xây nhà spire, evo champer. Tuỳ theo sở thích mà bơm muta, mutascourge hoặc scourge không. Bạn đã sẵn sàng bước vào trung cuộc
Lưu ý: Cách sử dụng scourge
- Dùng zergling, mutalisk do thám để biết được vị trí đống bùi nhùi mutalisk của đối phương.
- Tấn công theo 2 cách
* Dùng kỹ thuật cloning với số lượng mutaling từ 8-12 con trở xuống
* Với số lượng mutalisk đối phương lớn và co cụm lại. Bạn hãy dãn scourge ra, cứ khoảng cách giữa 2 con là 1 matrix. Sau đó dùng attack move để tấn công thẳng vào đống bùi nhùi của địch, nên có vài muta thu hút hoả lực.
- Không nên dùng scourge tấn công overlord trong mutascourgeling vs mutascourgeling
+ Khi nào dùng scourge giết overlord
- Khi tech lên nhà spire trước đối thủ khá xa. Xây khoảng 6-8 scourge giết overlord, còn lại là muta, địch thủ sau khi xây xong nhà spire sẽ phải chờ overlord để ra mutalisk nên mutalisk của mình tha hồ phá phách. Hoặc nếu đối phương ít zergling, cứ ra thật nhiều scourge giết hết overlord, sau đó là càn zergling vào nhà địch.
- Khi đối đầu với 1 hatch fast tech, hãy xây trụ phòng không bảo vệ tạm thời sau đó ra toàn scourge, cố gắng giết thật nhiều muta/overlord. Đối phương do fast tech kinh tế kiệt quệ, phải xây overlord mới nên sẽ không cung ứng đủ nhu cầu kinh tế.
- Nếu bạn cảm thấy sẽ thua trong cuộc chiến gas, hãy dần dần chuyển sang hydraling => cuộc chiến mineral. Hãy dùng số gas còn dư xây scourge giết mutalisk/overlord đối phương. Thường đây là cách giải quyết duy nhất vì đằng nào cũng thua.
Lưu ý: Sử dụng gas trick để xây drones nhiều hơn cho phép có lợi hay không ?
Khi nhà gas bị cancel, bạn mất 13 mineral, cộng với việc sử dụng nông dân vào trick, bạn mất thêm 8 mineral nữa, tổng cộng là 21 mineral. Trong khi đó con dân bạn mới xây được nhờ gas trick trong khoảng thời gian thay vì phải đợi như bình thường, sẽ lấy vàng được khoảng 2 lần, tức là 16 mineral. Kết luận là bạn sẽ lỗ khi dùng gas trick. Tuy nhiên với build order kiểu như "9 hatch, 9 pool, 9 gas trick, 10 overlord", lúc này 9 gas trick là cần thiết vì nó không cho lava bị lãng phí. Vì vậy, chỉ dùng gas trick khi lava có nguy cơ bị lãng phí (3 lava chờ overlord quá lâu)
Phần khai cuộc Zerg vs Zerg xin kết thúc tại đây. Đón đọc phần Trung cuộc và tàn cuộc Zerg vs Zerg với nhiều chi tiết hơn về matchup này.
Rất mong sự đóng góp của mọi người
Một số Build Order tham khảo (sưu tầm nhưng chưa được kiểm nghiệm)
12 hatch fast gas
Build Order này nghe nói là đã từng được Yellow sử dụng. Nếu biết chắc đối thủ không 9pool, bạn có thể theo build order sau: 9lord, 12 hatch, 11 gas, 10 pool. Drones dừng ở 13, 3 drones lấy gas. Sau khi pool hoàn thành có thể xây 8 zergling hoặc tuỳ theo đối thủ có rush hay không. Lúc này bạn có 2 lựa chọn.
+ Slow Lair: Xây Lair và lên spire sau đối thủ 1 chút để xây nhiều drones hơn, nhưng sau đó, nhờ lấy gas sớm, mutascourge của bạn sẽ nhỉn hơn đối thủ, mang lại lợi thế cho trung cuộc, có thể expand ngay khi có mutalisk.
+ Fast Lair: Ngay khi pool xây xong bạn có thể lên Lair ngay lập tức. Dùng zergling quấy rối đối thủ để lên muta thật sớm gây bất ngờ. Hoặc bạn có thể xây evo sớm nâng cấp cào cho zergling, ngay sau khi spire hoàn thành thì mass scourge từ đầu giết hết overlord của địch và liên tục càn zergling vào nhà địch.
9 gas
9 overlord 9 gas 10 pool. Cho 2 drones lấy gas, dừng xây drones ở 12, sau đó xây zergling phòng thủ vách núi. Sau khi dư 300 mineral thi xây nhà hatch thứ 2 và cho thêm 1 nông dân lấy gas, 16 overlord. Build Order này có điểm yếu là lúc đầu sẽ thiếu mineral và khá yếu nếu địch thủ chơi 3 hatch lings từ đầu. Nhưng nếu thủ được thì sẽ lên pure mutalisk khá mạnh.
3 hatch +1 attack ling rush vs newbies
Build Order y như 9 pool, sau khi có 8-10 zergling đi quấy phá thì ở nhà xây thêm khoảng 2-3 drones. Sau đó xây evo chamber và sau nữa là nhà Hatchery thứ 2. Zergling quay về vách núi phòng thủ. Ngay sau khi đủ 200 gas thì ngừng lấy gas và chỉ tập trung vào lấy mineral. 200 gas này sẽ dùng cho việc nâng cấp chạy nhanh và +1 attack cho zergling. Bơm zergling và xây nhà hatch thứ 3. Chú ý là nâng cấp attack càng sớm càng tốt. Nếu có thể thì giấu bớt zergling đi khỏi tầm nhìn của đối thủ. Ngay lúc +1 attack sắp hoàn thành thì càn vào nhà địch.
.
It's really COOL man ...
Tôi nghĩ Elvin lấy vợ rồi nên mới chịu cảnh như thế, bác hoangpt nhầm roài ... lolz ^^
