Sự Sụp Đổ Của Gondolin (The Book Of Lost Tales)
Chuyện kể rằng Tuor sống lang thang trong những khu rừng và chưa từng biết chưa từng nghe thấy đại dương hay hát những bài hát về chúng. Chàng sống quanh một bờ hồ tên gọi Mithrim, chàng săn bắn trong rừng, gãi lên những điệu nhạc ngọt ngào từ chiếc đàn gỗ đơn sơ. Giờ đây nhiều người đã nghe đến biệt danh và tài nghệ của chàng, kẻ gần người xa mong muốn tìm đến để nghe được tiếng đàn Tuor, nhưng Tuor đã ra đi và đến sống những nơi quạnh quẽ. Ở nơi đấy chàng gặp những người Noldoli (người Noldor còn được gọi là Noldoli hoặc Gnome), họ dạy chàng ngôn ngữ và phong tục của họ, nhưng định mệnh của chàng không phải gắn chặt với những khu rừng êm đềm này.
Có lẽ vì phép thần hay định mệnh đẩy đưa đã khiến cho một ngày kia chàng tìm thấy một hang động, nơi đó có một con sông bí mật chảy từ hồ Mithrim. Tuor đi vào hang, tìm hiểu hết bí mật của nó, nhưng dòng nước Mithrim đã dẫn lối chàng tiến về phía trước, vào sâu trong tận cùng trái tim lồng núi và chàng không thể nào quay trở về để tìm lại ánh sáng.
Tìm kiếm lối đi trong bóng tối, len lõi từng ngõ ngách của vách núi cho đến khi chàng tìm thấy ánh sáng một lần nữa. Chàng trông thấy một con sông chảy cuồn cuộn qua khe núi, nó khá sâu và hai bên sườn không có lối đi. Giờ đây Tuor không còn mong muốn quay về và theo chiều con sông phiêu lưu mãi về hướng Tây.
Mặt trời mộc sau lưng và lặn trước mặt chàng, và nơi đó có những con thác nước bắn tung tóe, và nhiều lúc cồng vồng xuất hiện ngang qua khe núi và vì lý do đó Tuor goi nó là Golden Cleft (Khe Núi Vàng) hay Rainbow Roof (Nốc Cầu Vồng), theo ngôn ngữ của Noldor nó còn được Cris Ilbranteloth.
Sau ba ngày hành trình, chàng uống nước từ con sông kỳ bí, bắt những con cá vàng, xanh, bạc với nhiều hình thù kỳ lạ. Cho đến khi chàng đến được một nơi, nơi ấy khe núi chợt rộng ra, hai bên sườn núi chũng xuống và gập ghềnh. Rất lâu Tuor nhìn ngấm và lắng nghe tiếng nước chảy, chàng băng qua những tảng đá và cất vang tiếng hát. Những vì sao từ xa chen chút qua vách đá chiếu gọi như đáp trả lại những điệu nhạc từ chiếc đàn thô sơ của chàng.
Một buổi chiều kia, Tuor nghe thấy một tiếng kêu kỳ lạ, chàng không biết nó xuất phát từ đâu hay đấy là tiếng kêu của loài vật nào. Nó có thể là những con thú sống quanh những tảng đá hoặc dường như đó là tiếng kêu của một loài chim xa lạ, tiếng kêu chàng chưa từng nghe thấy cho nên âm thanh kia dù nghe có não nề chàng vẫn mừng thầm trong dạ. Buổi sáng hôm sau chàng lại nghe thấy tiếng kêu ấy, nhìn lên trên chàng trông thấy ba con chim trắng to đang đập những đôi cánh mạnh mẽ bay ngược chiều gió. Chúng là những con chim Mòng Biển, những con chim của Ossë. Quanh con sông này có một bờ đá to, nơi đó có bãi cát trắng và Tuor tìm đến đó trú chân.Chàng không hay biết rằng mình đang tiến gần ranh giới của Đại Dương (The Great Sea).
Chàng đi dọc theo dòng nước chảy qua những khe núi cho đến khi đến được một vùng đất có nhiều cây xanh tươi, chúng rung mình theo những cơn gió đến từ rất xa, chàng tiếp tục lang thang cho đến khi tìm thấy một vực đá đen nằm gần bờ biển và đó là lần đầu tiên chàng trông thấy đại dương và nghe thấy những đợt sóng biển dạt dào. Chàng đứng trên dốc đá mở rộng đôi tay, trái tim chàng cảm thấy lâng lâng khó tả, như có một tình yêu kỳ lạ chàng dành cho đại dương. Nhiều người cho rằng chàng là con người đầu tiên đặt chân đến biển, và khi nhìn đến nó chàng hiểu được ý muốn của nó.
Vào một buổi chiều tối khi mặt trời nấp mình sau vách đá, niềm khao khát phiêu lưu một lần nữa đốt cháy trong lòng chàng. Sáng hôm sau chàng nhìn ra biển và đó là một ngày cuối cùng của mùa hè. Tuor trông thấy ba con thiên nga trắng đang bay đến từ phương bắc. Loài chim này Tuor lần đầu trông thấy và chàng xem đó là một dấu hiệu lạ. Chàng nhũ thầm: “ Đã lâu trái tim đã mách bảo ta rời bỏ chốn này. Thôi thì ta hãy theo dấu ba con chim kia”. Những con chim thiên nga đáp chân mặt hồ và chúng đang chuẩn bị xãy cánh bay xa về hướng nam dọc theo bờ biển, Tuor vội lấy đàn và ngọn giáo chạy theo sau chúng.
Chàng theo chúng đến một vùng đất một lần nữa có rất nhiều cây xanh, tuy nhiên nơi ấy trông vô cùng xa lạ so với những nơi chàng đã từng đi qua. Chàng trèo lên dốc đá cao nhìn thấy xung quanh là những cây tùng, cây sồi già nua. Từ dưới chân những ngọn đồi chàng ngữi thấy trong gió có mùi hương biển mặn mà cùng những cơn gió của đại dương. Những con thiên nga đã bay xa trước mặt chàng, chúng lượn quanh bất ngờ và chậm chạp bay đi nhưng không bao giờ đáp xuống mặt đất, chúng đập những đôi cánh mạnh mẽ như có vẽ hối thúc chàng. Giờ đây vùng đất này nằm xa hướng bắc, đó là một vùng đất trù phú với những đồng cỏ xanh mượt và những cây cao chót vót. Tiếng chim hót lếu lo trong gió, và cũng nơi đây Tuor đã mất dấu những cánh chim trắng của loài chim thiên nga và không còn gặp lại chúng.
Chàng ở lại nơi đó khá lâu, có lẽ cảm thấy mệt mõi với đại dương hoặc theo mong muốn của vị thần Ulmo, vào một buổi tối có một nhóm người Noldor đến và đánh thức chàng trong giấc ngủ. Họ mang đến những chiếc lồng đèn phát ra một màu xanh kỳ lạ và dẫn lối chàng trong bóng tối, đại dương và sóng biển chàng bỏ lại phía sau. Và không lâu chàng đến được một vùng đất tên gọi Arlisgion. Nơi ấy có một con sông vô cùng nỗi tiếng trong lịch sử của Eldar và Noldor, và trong tất cả ngôn ngữ nó có tên gọi Sirion. Chàng tiếp tục phiêu lưu từ xuân sang hạ đến một vùng đất xinh đẹp hơn. Nơi ấy có những con chim bé nhỏ với tiếng hót êm tai. Không có loài chim nào có những tiếng hót hay như thế bởi chúng là loài chim của Vùng Đất Dương Liễu (Land of Willows) hay còn được gọi là Nan-tathren. Nơi ấy cỏ xanh rờn, với vô số cây dương liễu với tuổi thọ không sao đoán được. Chàng vui sướng khi lần đầu trông thấy những cánh bướm xinh đẹp, truyền thuyết cho rằng tổ tiên của tất cả loài bướm đều có nguồn gốc từ thung lũng Dương Liễu. Mùa hè lại đến, Tuor bất ngờ khi nghe thấy những tiếng kêu vo ve của các loài côn trùng, những con ông hút mật trên cành, chàng đặt tên cho chúng và đưa chúng vào những bài hát mà chàng nghĩ ra.
Giờ đây vị thần Ulmo e sợ Tuor sẽ sống mãi nơi xinh đẹp ấy. Ngài không an tâm khi trao trọng trách cho những người Noldor mà ngài bí mật liên lạc để đến hướng dẫn Tuor. Giờ đây ngài lên một cỗ xe với hình thù kỳ quái từ phía trước lâu đài của ngài nằm xa Outer Sea (Outer Sea còn có tên gọi Ekkaia hay Encircling Sea, Đại Dương Bao Quanh. Nó là một đại dương bao bộc quanh tất cả các vùng đất của Arda, Trung Địa và Aman). Cỗ xe có hình thù như một con cá voi khổng lồ, với tiếng tiếng còi từ vỏ ốc ngài tăng tốc lên đường. Ngài đi với tốc độ kinh hoàng và không lâu đã đến cửa khẩu con sông. Ngồi trên cỗ xe, ngài lo sợ sẽ làm tổn thương đến những con nước và bờ cát xinh đẹp của nó vì Ulmo yêu thương tất cả các con sông và đặc biệt là chính con sông này. Ngài đi chân không, vận một áo giáp với những lớp như những vãi cá to xanh và bạc. Tóc của ngài ánh một màu xanh bạc và râu ngài dài đến chân với cùng màu sắc, ngài không hề đội mũ hay vương miện. Bên dưới chiếc áo giáp là chiếc áo với màu xanh lá cây, chúng làm từ vật liệu gì thì không ai biết, nhưng bất kỳ ai nhìn vào màu áo ấy như được trông thấy những động tĩnh từ những nơi sâu xa nhất dưới lồng đại dương nơi nhưng loài cá phát quang ra những màu xanh kỳ lạ, lưng ngài đeo một sợi dây trên đó đính một viên ngọc rất to.
Ngài cũng mang theo một nhạc cụ kỳ lạ bởi nó được làm từ những vỏ ốc rất dài, vặn vẹo và được xuyên thủng nhiều lổ nhỏ. Ngài thổi lên những điêu nhạc kỳ bí với những ngón tay dài ngoằng, điệu nhạc ấy hay hơn tất cả các làn điều mà các nhạc công tài ba nhất từng chơi trên đàn hạc, sáo, hay tiêu. Đó là buổi tối khi Tuor nghe thấy những âm thanh kỳ lạ. Quỳ dưới những bãi cỏ dài, chàng không còn nghe thấy những tiếng kêu của côn trùng, những tiếng ai oán bên kia bờ sông, những mùi hương cỏ dại không còn xông vào mũi chàng.
Đoạn Ulmo xuất hiện và đến nói chuyện cùng chàng. Giọng nói ngài sâu thẵm và cặp mắt ngài chất chứa những gì đó sâu thẵm của tất cả vạn vật. Ngài bảo rằng “O Tuor trái tim cô đơn. Ta sẽ không để con sống mãi nơi này, dù nơi đây xinh đẹp có hoa thơm cỏ lạ, có muôn chim với những tiếng hót ngọt ngào. Nhưng số phận con không thuộc chốn này, giờ con phải lên đường vượt qua những vùng đất lạ tìm kiếm một thành phố có tên gọi Gondolin, và người Noldor sẽ đến hộ tống con trong bí mật để tránh tai mắt của Melko. Những lời nói ta đã đặt trên miệng con, và nơi ấy con sẽ sống lại rất lâu. Vâng có thể một lần nữa định mệnh sẽ khiến xui con đến đại dương thêm một lần nữa, và chắc rằng một đứa trẻ sẽ khám phá ra lối đi từ đại dương đến chốn thiên đường mà không một ai tìm thấy.” Đoạn Ulmo nói với Tuor những gì ngài mong ước và kế hoạch của mình, nhưng lúc ấy Tuor bối rối vì sợ hãi nên hiểu rất ít những gì Ulmo dạy bảo.
Còn Tiếp