Kinh tế - Không có việc gì khó, chỉ sợ tiền không nhiều
Một đế chế muốn phát triển bền vững không chỉ cần có quân đội hùng mạnh mà còn cần một nguồn ngân khố dồi dào. Khi click vào biểu tượng faction dưới góc phải màn hình, chọn thẻ financial bạn sẽ thấy bản liệt kê thu chi của ngân sách.
- Nông nghiệp - farm: trong “buổi đầu dựng nước”, thường nông nghiệp là nguồn thu chính của quốc gia, nhưng khi đế chế đã rộng lớn thì nông nghiệp chỉ còn xếp hàng thứ 3. Muốn tăng tiền thu được từ nông nghiệp thì đơn giản là xây và nâng cấp nông trại - farm. Nhưng hãy cẩn thận, farm còn tăng tỉ lệ tăng dân số và xây rồi thì không bỏ được, do vậy, nếu nâng cấp farm lên quá cao thì sau này bạn sẽ khốn đốn vì không thể kiểm soát được dân số (đặt biệt là những faction tăng dân số nhanh như Ai Cập, La Mã, Hy Lạp…). Tùy vào số tiền ban đầu bạn có, có thể chỉ cần farm cấp 1 là đủ. Sau này khi đất nước đã phát triển thì farm không còn quan trọng nữa. Vườn treo Babilon ở Seleucid cũng tăng rất đáng kể nguồn thu từ nông nghiệp cho bất kỳ faction nào chiếm được nó (hình như là 40%).
- Thuế - tax : một nguồn thu khá ổn định. Thuế dựa trên số dân của đế chế, vì thế, khi đã chiếm được nhiều thành, đặc biệt là các thành đông dân thì thuế sẽ là nguồn thu lớn thứ 2. Có thể chỉnh nhiều mức thuế từ thấp -> cao cho từng thành, tỉ lệ nghịch với mức độ yêu quý mà dân trong thành dành cho bạn (public order). Hãy cẩn thận, nếu PO xuống quá thấp (<70), dân sẽ nổi lọan.
- Giao thương – trade: phi thương bất phú. Có thể ban đầu trade là dòng “hẻo” nhất trong bảng thu chi của bạn, nhưng đừng xem thường, càng về sau, trade càng là nguồn thu chủ yếu của quốc gia. Giao thương trên biển là quan trọng nhất, vì thế hãy ưu tiên chiếm những thành ven biển trước. Xây và nâng cấp cảng ngay khi có thể (ban đầu 1 cảng có thể mở 2 đường giao thương, mỗi lần nâng cấp sẽ tăng thêm 1 đường), tiếp theo là đường sá (chỉ cần lên cấp 2 là đủ), chợ búa (có thể lên cấp 3). Đưa diploma đi trade right với càng nhiều nước càng tốt. Một kỳ quan quan trọng tăng đến 60% tiền giao thương trên biển là tượng thần Mặt Trời trên đảo Rhodes của Hy Lạp. Hãy cố gắng đá đít thằng Greek ra khỏi đảo và ngồi vào đó.
- Khai mỏ: Một số vùng có thể xây mỏ, nhưng thu nhập không nhiều lắm.
- Tiền cống nạp hoặc được cống nạp (nếu bạn có hiệp ước cống nạp hoặc được cống nạp mỗi turn với một nước nào đó).
- Tiền lương cho lính – unkeep: Trong RTW không phải chỉ tốn tiền mua lính một lần là xong. Cứ mỗi turn bạn lại phải trả lương cho lính (thế cho nên đừng có hỏi vì sao không dùng tiền mà nó cứ giảm). Lính càng nhiều, càng tốn tiền nuôi. Vì thế hãy biên chế lính cho hợp lý, nếu không cần thiết nữa thì giải tán đi.
- Tiền thất thoát – corruption and other: số tiền thất thoát này là do quan lại tham nhũng. Thành càng xa thủ đô thì thất thoát càng lớn. Vì thế hãy chuyển thủ đô ra giữa đế chế (chọn thành muốn chuyển đến, bấm R, click vào hình cuộn giấy bên trái, chọn hình cây đàn hạc bên góc trái), xây một số công trình tăng tính tuân thủ luật pháp (một số loại đền thờ, quảng trường hành hình… Tìm công trình nào có dính tới chữ law)
- Tiền chi cho các hoạt động giải trí của dân (giác đấu, đua ngựa,…). Những hoạt động này có thể làm tăng PO nhưng nếu lịch đấu quá thường xuyên sẽ ngốn một lượng tiền không nhỏ.
- Còn một số khoảng khác không nhớ rõ.