Con kênh như vậy bây giờ còn khó đáo nữa chứ nói thời đó chỉ dùng tay và cuốc xẻng, caí kênh ở Sài Gòn vài km thôi cũng đã mấy ngàn tỉ, tính ra giá trị kênh Vĩnh Tế rất lớn. Dù sao phải công nhận đó là một công trình lớn để lại cho hậu thế chứ.Kỳ công với VN chứ không phải với kỹ thuật phương Tây đương thời.
1 con kênh dài 87 km mà đào mất 5 năm, huy động tổng cộng gần 100 000 người, chết bệnh chết dịch vô số. Với tiến độ đó, kỹ thuật đó thì thiết lập cơ sở hạ tầng giao thông và thủy lợi toàn quốc đến bao giờ mới xong, mà có khi làm chưa xong dân cả nước lăn ra chết hết rồi.
Về thương mại:
Vào thời Trịnh - Nguyễn, vì nhu cầu chiến tranh nên cả 2 miền đều rất tích cực mở mang thương nghiệp. Nhưng đến khi chiến tranh kết thúc thì cả 2 phía đều muốn đóng cửa. Đến cuối TK18 thì thương nghiệp toàn quốc đình đốn cả rồi. Tây Sơn loạn, nguyên nhân trực tiếp là do chúa Nguyễn tăng thuế lên dân thiểu số để bù thất thu thương nghiệp chứ đâu. Nếu nói Đàng Ngoài ko có truyền thống thương nghiệp thì cũng phải nói Đàng Trong đến nửa cuối TK18 đã chẳng còn lại chút di sản gì từ thời thương nghiệp 100 năm trước cả. J.Barrow và quân Anh cập cảng Hội An vào cuối TK18 mà ko còn thấy 1 dấu tích gì cho thấy trước đó đây là 1 trung tâm thương mại sầm uất luôn.
Nguyễn Ánh cũng thế thôi, khi cần kíp thì mở cửa thương mại để có tiền đánh nhau. Đánh xong thì bắt đầu tìm cách đóng cửa lại. KT miền Nam, ruộng đất thì ko khai khẩn được nhiều vì kỹ thuật lạc hậu, thương mại may còn giữ được dưới thời Lê Văn Duyệt. Đến khi ông này chết thì xong luôn. Hỏi sao không nghèo.
Mà giả có mở cửa đi nữa, tình hình KT khu vực TK19 nó đã khác hoàn toàn TK17 rồi. Thuộc địa phương Tây dày đặc trong vùng. Hàng ông bán nó cũng tự sx được thì nó mua của ông được bao nhiêu? Chưa kể là nhà Nguyễn với nền sx kỹ thuật như vậy thì có sx ra cái gì để bán ko nữa. Ông có biết gạo là mặt hàng bị cấm...xuất khẩu vào thời Nguyễn ko? Trong mắt tụi Anh, Pháp lúc đó, nó chỉ muốn chiếm VN làm... căn cứ điểm tiếp tế trên con đường vào thị trường TQ, chứ ko phải vì VN giàu có rừng vàng biển bạc ( cái đó nó nhìn chưa ra). Đám người Pháp làm quan cho Nguyễn Ánh khi viết thư về Pháp tư vấn phần buôn bán đã nói dân Việt nghèo lắm, tốt nhất sang đừng bán cái gì đắt quá, may có...gương với lược thì dân ta mua được. Từ đời Minh Mạng gần như chỉ còn Tàu đến VN mua bán mà thôi. Chính Minh Mạng còn ngơ ngác hỏi tại sao lâu rồi ko còn thấy Tây đến buôn bán gì nữa.
Đó là chưa kể, vào thời Nguyễn, muốn phát triển ngoại thương còn gắn liền với bảo đảm an ninh vùng biển ( đánh hải tặc). Mà hải quân Nguyễn từ đời MM thì... đánh trận được trận thua, ko xử lý được vấn đề này.
----------------------
Về khẩn hoang:
Mạc Cửu dâng Hà Tiên cho chúa từ hồi 1708, nghĩa là trước khi Pháp đánh nhà Nguyễn tận 150 năm. 150 năm chứ ko phải vài chục năm đâu mà bảo không có thời gian. Vả tính từ khi nhà Nguyễn tái lập cũng đến nửa thế kỷ nắm trong tay nhân lực toàn quốc rồi.
Đó là chưa kể Minh Mạng là 1 tay rất đẩy mạnh việc khai hoang ( mục tiêu là củng cố nông nghiệp làm xương sống cho nền KT - 1 tư duy rất cổ truyền). Thành tựu của ông này là trong 20 năm đã tăng diện tích ruộng đất toàn quốc lên thêm 1 triệu mẫu. Vậy mà đến đời Tự Đức, ruộng mới ruộng cũ toàn Nam Kỳ chỉ có nửa triệu mẫu thì cũng có thể thấy nhà Nguyễn ko khai khẩn được gì nhiều ở Nam Bộ.
Mục tiêu khai hoang là để giải quyết vấn đề ruộng đất cho dân, vậy mà Nam Bộ bạt ngàn lại để trống không khai phá. Lý do chỉ có thể là với kỹ thuật lúc đó, nhà Nguyễn ko thể khai phá được hết Nam Bộ mà thôi, chứ chẳng phải vì thiếu nhân lực. Dân chết đói ầm ầm ngoài bắc kia mà bảo ko có nhân lực mới là lạ.
Nếu để ý, ông sẽ thấy Nguyễn Công Trứ thường được nhắc đến với Doanh Điền sứ và 2 huyện Kim Sơn, Tiền Hải ngoài...Bắc. Trong khi thực tế ổng từng được điều vào làm Doanh Điền trong Nam Bộ và...thất bại( nên người ta lờ luôn, ko nhắc đến). Điều này cho thấy, nhà Nguyễn có khai hoang cũng chủ yếu khai hoang miền Bắc, vì với kỹ thuật của họ thì khai hoang vùng này dễ hơn, ko có ngập mặn, phèn chua như Nam Bộ
Về quân sự:
Chuyện Minh Mạng đánh bại cuộc xâm lăng của Xiêm cũng ko nói lên gì nhiều, vì đó chỉ là 1 giai đoạn trong hơn 10 năm chiến tranh 2 nước mà thôi. Cũng như nhà Trần 3 lần đánh bại Mông Cổ cũng có nghĩa là nhà Trần mạnh hơn MC đâu, hay gần nhất, quân đội Nguyễn Ánh ban đầu bị rượt chạy mất dép kia rốt cuộc là mạnh hay yếu hơn Tây Sơn
, mà đến nỗi Tây Sơn chỉ mất 1 Nguyễn Huệ đã đủ sập bàn cờ như vậy?
Tiếp sau đó, quân Việt nhiều lần giao chiến với Xiêm ở Cambuchia, thắng thua có đủ, cuối cùng phải rút về cũng đủ thấy tương quan hai bên thế nào ( Thực Lục phía VN thì lúc nào cũng chém gió ta đánh đâu thắng đó, chẳng qua do... khí hậu nóng nực nên chết nhiều. Làm như khí hậu VN lạnh hơn Cam vậy. Hồi Nguyễn Tri Phương dâng sớ đòi tái chiếm Trấn Tây, vậy mà đánh 1 hồi xong thì... nghị hòa và rút quân khải hoàn chiến thắng
Hội An chỉ là một trong những thương cảng của Đàng trong thôi, vì chiến tranh tàn phá và dòng chảy bị thay đổi nên lụi tàn chứ không phải vì bị cấm cản. Sau này vai trò của Hội An bị Đà Nẵng thay thế. Các thương cảng lớn ở miền Nam thời đó có Thanh Hà-Huế, Sài Gòn, Đà Nẵng. Sau này vì phương Tây chiếm thuộc địa nhiều quá nên nhà Nguyễn mới học theo Trung Quốc mở cửa cho Tàu. Các đội tàu buôn vẫn đi bán hàng cho Trung Quốc chung với với tàu hộ tống của triều đình, đây là thời kỳ đầu tiên trong lịch sử Việt Nam mà chúng ta có đội tàu xuất khẩu ra nước ngoài, trước đây chỉ toàn sản xuất thủ công nghiệp, hàng thô bán cho thương nhân nước ngoài tại Việt Nam. Các mắt hàng có giá là lâm sản, đặc biệt là đường(tới thời Pháp thì đường có giá 1 quan= 1 cân, trước đó còn cao hơn nữa).
Vấn đề khai hoang, miền Tây là miền đất hoang vu hiểm trở, dân chỉ có thể trồng trọt ở ven sông. Bởi vậy nên người Chân Lạp chỉ bám trụ được một nhúm ở miền Tây không phát triển được dù họ có cả ngàn năm để khai phá. Sau khi tiếp quản vùng đất này thì nhà Nguyễn mới cho đào kênh, chiêu mộ dân tới khai phá, từ những vùng đất hoang vu mà khai phá được thêm 600 000 mẫu ruộng là một kỳ công so với dân số và kỹ thuật thời đó rồi. Trồng trọt ở miền Tây phải gắn liền với khu dân cư để cung cấp hậu cần, gắn liền với kênh rạch để làm thủy lợi chứ không phải theo suy nghĩ đơn giản của nhiều người là chỉ cần tới phạt cỏ trồng cây là xong. Ngay cái miền Bắc dân cư đông đúc mà còn nhiều vùng đất hoang cả ngàn năm chưa khai phá được phải nhờ nhà Nguyễn tổ chức khai phá mới được. Mọi chuyện đối với tiền nhân là không dễ dàng đừng đem con mắt thời hiện đại phán xét họ mà không hiểu hoàn cảnh khi đó.
Thời Nguyễn lúa gạo dư nhiều, nhà Nguyễn cho lập các kho cứu đói khắp nơi ở miền Bắc, ngoài ra còn giúp Thái Lan 8000 phương gạo , giúp Philippine 500 000 cân gạo cứu đói.
Thời Minh Mạng đánh bại Thái Lan để bảo hộ Chân Lạp thì xem như đó là chiến thắng, việc đô hộ dân tộc khác gặp nhiều khó khăn khi đó nên vua Thiệu Trị mới cho rút quân về, quan cai trị Chân Lạp là Trương Minh Giản thấy vẫn còn cai trị được mà đã cho rút về thì uất ức sinh bệnh mà chết. Việc co cụm lại của Thiệu Trị làm Xiêm và Chân Lạp lấn tới đem quân sang đánh miền Tây một lần nữa nhưng bị quân nhà Nguyễn đánh đuổi sang cả Nam Vang. Như Vậy khi này Xiêm chỉ giữ được phần đất Udong còn nhà Nguyễn giữ phần đất chính của Chân Lạp là từ Nam Vang về phía Đông. Chân Lạp bấy giờ công nhận cả quyền bảo hộ của Nhà Nguyễn và Thái Lan cho đến khi Pháp vào.
. Quân mình đã đánh giặc xong hết, chỉ còn việc ngoại giao đòi Tàu nó công nhận triều đại mới thôi, anh Trãi được nổ là có tài " đánh vào lòng người", " không đánh mà người chịu khuất" mà thực tế thì lại đúc tượng người vàng Lê Lợi trong tư thế mặc áo tù, tay trói quặt quỳ gối thích chữ xin chịu tội để cống cho nó 
( Không phải đúc tượng Liễu Thăng, đã có bài nghiên cứu chỉ ra vụ này rồi). 
Hay là bảo đời Thanh mạt vẫn mạnh hơn thời Đường sơ?
Mềnh nói chung cũng thích lịch sử các kiểu nhưng không có thời gian ngồi lục tài liệu, được đợt có mấy bác hiểu biết tìm hiểu sâu thế này hay phết 
Như cái khoản tàu pháo trước giờ mềnh cũng chỉ mù mờ kiểu nhà Nguyễn đóng tàu kiểu tây, còn cụ thể các loại như này thì giờ mới biết 
:
:
. Chứ 1 dân tộc xài thuốc súng hơn nửa thiên niên kỷ có phải ngu dốt gì đâu mà làm chuyện tào lao đó
. Quân ko luyện súng thường xuyên thì nó vậy đó.
