Trận Ilovaysk, chiến tranh không công bố giữa Nga và Ukraina tháng 8 năm 2014 (cái này đã xảy ra thực tế, không phải truyện giả tưởng)
Vào tháng 8/2014, quân đội Nga đã chuyển sang 1 giai đoạn mới trong việc leo thang chiến tranh. Trước đó, quân Nga chỉ tham gia huấn luyện và hỗ trợ phương tiện cho lính ly khai/đánh thuê ở Donbass. Ngày 10/8/2014, các đơn vị chính quy của quân Nga xâm nhập lãnh thổ Ukraina, chính thức trực tiếp tham dự vào chiến sự. Thời điểm đó dựa trên ngày chết của những binh sĩ chính quy đầu tiên của Nga và những thông tin hé lộ từ thân nhân của họ ở Nga. Ngày 13/8/2014, gần thành phố Snizhne của vùng Donetsk, tổ hợp tên lửa đạn đạo tầm ngắn Tochka-U (SS-21 Scarab-B) của Ukraina đã đánh trúng điểm tập trung quân và trang bị của các đơn vị trực thuộc lữ đoàn cơ giới số 18 của quân đội Liên bang Nga khi đã xâm nhập lãnh thổ Ukraina và gây thiệt hại nặng cho đơn vị này. Sự tham gia của quân đội Nga cũng khá dễ hiểu là vì nguồn lực của bọn lính ly khai/đánh thuê đã cạn kiệt trong những trận đánh trước và chúng không còn đủ khả năng kiểm soát và bảo vệ 1 chiến trường rộng lớn. Việc lực lượng Ukraina xiết chặt vòng vây quanh Donestk và Luhansk có thể dẫn đến sự sụp đổ của "thủ đô" 2 nước Cộng hòa ly khai tự phong. Quân Nga từ lãnh thổ Liên bang Nga và lãnh thổ Ukraina tổ chức pháo kích dữ dội lện các vị trí của quân Ukraina dọc biên giới và các khu vực Saur-Graves, Amvrosiivka, Torez, Shakhtarsk.
Chỉ huy chiến dịch của quân Ukraina là Đại tướng Viktor Muzhenko quyết định giữ vững các vị trí ở biên giới. Quân khu B được lệnh chiếm Ilovaysk và Yasinovataya, 2 điểm trọng yếu, cho phép xiết chặt vòng vây quanh Donestk ở mặt Nam và mặt Bắc. Nó cho phép uy hiếp con đường xa lộ duy nhất nối các nhóm ly khai/đánh thuê Donestk với nguồn tiếp liệu và tiếp viện từ Nga
Chỉ huy quân khu B là Trung tướng Ruslan Homchak nhận chỉ thị đó từ đại tướng Muzhenko. Trên phương diện chiến thuật, chiếm Ilovaysk hoàn toàn có cơ sở hợp lý, dù vậy theo bộ chỉ huy Ukraina, cuộc tấn công này lại có vẻ như chỉ là 1 nhánh tấn công phụ vì tướng Muzhenko không hề chuẩn bị cho nó 1 lực lượng dự bị lớn nào. Tổng số quân Ukraina tham gia chiếm Ilovaysk không vượt quá 600 người mặc dù có sự tham gia của rất nhiều đơn vị khác nhau.
Tham gia chiến dịch có các đơn vị nhỏ lấy từ lữ đoàn cơ giới thiết giáp số 93, số 51 và số 17 cùng 1 lượng nhỏ tank, thiết giáp và pháo binh. Quân xung kích lấy từ các đơn vị nhỏ của các tiểu đoàn địa phương quân số 39 và số 40 của vùng Dnipropetrovsk. Đánh nhau ở ngoại vi thành phố có sự tham gia các đơn vị của tiểu đoàn tình nguyện Azov và tổ chiến đấu tình nguyện của đảng Right Sector.
Vào ngày 12/8/2014, các đơn vị quân đội thành công trong việc áp sát phía tây Ilovaysk từ Shakhtarsk nhưng bị chặn lại ở Zuhres. Quân ly khai/đánh thuê phản kích dữ dội kết hợp với pháo binh từ quận Mospyne và Khartsyzk. Quân ly khai/đánh thuê đặt trọng pháo ngay trong khu dân cư nên quân Ukraina không cách nào dập tắt được. Cứ điểm xa nhất của quân Ukraina ở khu vực này là các đơn vị của tiểu đoàn địa phương quân số 40 "Kryvbas" mà trong hơn 2 tuần, ngày nào cũng phải đẩy lùi các đợt tấn công của địch nhưng họ từ chối rút lui khỏi vị trí cho đến khi nhận được lệnh phá vây. Chỉ huy đơn vị đó là Đại tá Alexander Sinkovsky đã bị thương nặng nhưng lính của ông ta vẫn từ chối rút lui cả sau khi ông ta đã được chuyển về hậu phương cứu chữa. Cứ điểm đó được giữ vững là nhờ phối hợp từ các đơn vị pháo binh và thiết giáp.
Sự chống cự anh dũng cuả tiểu đoàn số 40 đã tạo điều kiện thuận lợi cho việc chiếm Ilovaysk. Bộ chỉ huy quân Ukraina tập hợp 1 lực lượng tấn công gom góp từ các tiểu đoàn tình nguyện "Donbass", "Dnepr", "Shakhtarsk" và "Azov". Họ thiếu vũ khí hạng nặng, tank và thiết giáp nhưng lại là các đơn vị còn rảnh tay để tấn công thành phố.
Gánh nặng của việc chiếm đóng Ilovaysk đè lên vai các tiểu đoàn tình nguyện trực thuộc Bộ Nội vụ và Vệ binh quốc gia. Ngày 18/8/2014, các tổ tấn công của tiểu đoàn Donbass và Dnepr với yểm trợ của xe thiết giáp quân đội và pháo binh bất thần tấn công từ 2 mặt và chiếm gần trọn Ilovaysk. Tính ra quân ly khai/đánh thuê chỉ mạnh ở ngoại vi phía Bắc thành phố và đã chịu thiệt hại nặng khi bị đánh tập hậu. Dù vậy, việc khuếch trương thắng lợi đã gặp thất bại. Quân ly khai/đánh thuê ném hết toàn bộ lực lượng dự trữ có ở Donetsk vào Ilovaysk để tiêu diệt mối đe dọa hiển nhiên đó. Các vị trí tiền đồn của quân Ukraina ở Ilovaysk bị pháo kích dữ dội bằng cối và pháo hỏa lực BM 21-Grad và đường tiếp tế của họ chịu hàng loạt đợt tấn công thâm nhập. Các đơn vị của tiểu đoàn Azov và Shakhtarsk đang tham gia chiến đấu trong thành phố bị buộc phải rút ra để củng cố cho các vị trí bị phản kích ở hướng Mariupol. Tình hình trong thành phố trở nên nguy ngập, quân ly khai/đánh thuê pháo kích gần như liên tục trong và quanh thành phố. Giành giật từng ngôi nhà, phản kích xảy ra liên tục.
Dù vậy, quân ly khai/đánh thuê vẫn không thành công trong việc đè bẹp sự kháng cự của quân Ukraina trong Ilovaysk. Tăng cường cho Ilovaysk chỉ có 1 đơn vị hỗn hợp khoảng 200 quân rút từ các tiểu đoàn tình nguyện Peacemaker, Svitiaz, Ivano-Frankivsk, Volyn, Kherson. Quân dự bị từ quân đội chính quy hoàn toàn không có.
Áp lực lên Ilovaysk dù vậy đã khóa chân các nhóm quân ly khai/đánh thuê và nếu được tăng viện đầy đủ có lẽ đã thay đổi được cục diện trận đánh. Sau vài ngày giao tranh khốc liệt, quân ly khai/đánh thuê bắt đầu tránh giao chiến trực tiếp trong thành phố mà chuyển sang dùng ưu thế vượt trội về pháo binh bắn phá các vị trí của quân Ukraina. Mặc cho bị thiệt hại nặng, bộ chỉ huy của tiểu đoàn Donbass và Dnipr quết định tiếp tục giữ vững thành phố cho đến và hy vọng quân tiếp viện đến có thể giúp khuếch trương thắng lợi và đè bẹp sức kháng cự của quân ly khai/đánh thuê. Tiểu đoàn trưởng tiểu đoàn Donbass là Semen Sementchenko bị thương, chuyển giao quyền chỉ huy cho tham mưu trưởng “Owl”. Tiểu đoàn trưởng tiểu đoàn Dnipr là Yuri Birch cũng bị thương nhưng còn chiến đấu được. Các xạ thủ tank của các đơn vị thuộc lữ đoàn thiết giáp số 17 cũng thể hiện khả năng chiến đấu của mình qua việc hạ nhiều xe tank địch. Do tính nghiêm trọng và cường độ trận đánh nên rất nhiều đơn vị trong khu vực đã được chuyển giao quyền điều khiển trực tiếp cho Trung tướng Homchak. Tổng hành dinh của quân khu B nằm ở khoảng cách an toàn từ Ilovaysk nhưng không chỉ Homchak mà 1 số sĩ quan cao cấp khác của Bộ tư lệnh phía Nam cũng tham gia ra quyết định trực tiếp cho các đơn vị. Đây có lẽ là lần đầu tiên mà các đơn vị quân đội Ukraina trực thuộc Bộ Nội vụ và Bộ Quốc phòng có sự phối hợp nhịp nhàng và tin tưởng lẫn nhau như vậy.
Vào đêm giữa ngày 22 và ngày 23/8/2014, chiến dịch Ilovaysk rõ ràng đã trở nên không lối thoát. Tác giả bài này đã trực tiếp đi đến Ilovaysk và nhận thấy là pháo kích từ phe ly khai/đánh thuê diễn ra liên tục không hề ngừng nghỉ. Các nhóm nhỏ quân Ukraina không được phép tấn công do không có đơn vị dự trữ để bảo vệ sườn. Mối nguy lớn nhất là hậu phương của Ilovaysk gần như là bỏ trống. Các nhóm thâm nhập của phe ly khai/đánh thuê tự do tung hoành sau lưng quân Ukriana ở Ilovaysk. Việc giữ vị trí trong thành phố hoàn toàn có thể nhưng số quân ít ỏi đó bị bào mòn dần bởi hỏa lực pháo binh của phe ly khai/đánh thuê.
Dĩ nhiên là Ilovaysk không nên bỏ vì nó cho phép làm căn cứ chiến dịch để tiêu diệt các nhóm ly khai/đánh thuê ở Donetsk nhưng giữ nó mà không tiếp tục tấn công thì cũng chẳng để làm gì. Vì vậy trên mạng Internet đã nổ ra những lời kêu gọi tăng viện cho Ilovaysk. Nhưng quân đội Ukraina hoàn toàn không còn quân dự bị, tất cả đã bận rộn trong việc giữ 1 phòng tuyến khổng lồ khiến cho việc thành lập 1 lực lượng tiến công trở thành điều không thể. Trong khi quân ly khai/đánh thuê được Nga tiếp tế và tăng cường quân số hằng ngày, quân Ukraina tuy đông hơn nhưng bị dàn mỏng ra để bảo vệ hàng trăm cứ điểm yếu ớt. Việc cơ động tấn công đối phương trong tình cảnh như vậy hoàn toàn không thể. Để thành công, lẽ ra phải bỏ bớt đất ở biên giới và tập trung cho mặt trận chính ngoài tầm bắn của pháo binh Nga, vốn tập trung ở sát biên giới. Chưa kể lẽ ra cũng cần thiết phải thành lập các điểm phòng thủ bảo vệ hậu phương.
Cuộc chiến đã bước sang gai đoạn mới. Việc tăng cường độ đánh nhau ở vùng biên giới và việc tăng quân số và phương tiên chiến tranh 1 cách đột ngột của quân ly khai đã không được Bộ tư lệnh Ukraina xem là các bước chuẩn bị cho 1 cuộc xâm lược từ Nga. Kế hoạch chuẩn bị chống xâm lược hoàn toàn không được nhắc đến. Vào ngày 23/8/2014, Kuteynikova hoàn toàn không có quân Ukraina bảo vệ, Starobeshevo chí có 1 đại đội của lữ đoàn thiết giáp số 28 vừa được chuyển ra thay thế. Trục Starobeshevo-Kuteynikova lại là đường tiếp liệu chính cho nhóm quân ở Ilovaysk. Con đường chạy băng qua 1 loạt địa hình thuận tiện cho việc phòng thủ: cầu hẹp, mô đất, hàng cây, suối nước.
Quân đội Nga đã chuẩn bị cho 1 cuộc xâm lược bằng đường bộ ở khu vực phía nam trục Saur-Graves-Uspenka-Amvrosievka. Trong những ngày trước đó, quân đội Nga pháo kích dữ dội các vị trí của quân Ukraina bằng lực lượng pháo binh hùng hậu bố trí trong lãnh thổ Nga. 1 số đơn vị Ukraina bị mất tinh thần vì pháo binh Nga thoải mái san bằng vị trí của họ trong khi họ bị cấm bắn trả. 1 số sĩ quan Ukraina yêu cầu phản pháo lên các trận địa pháo của quân Nga mà họ phát hiện được nhưng Bộ tư lệnh Ukraina không cho phép để tránh khiêu khích Nga.
Hỏa lực pháo binh Nga đã gây thiệt hại nặng cho các đơn vị bảo vệ biên giới của quân khu D dưới sự chỉ huy của Trung tướng Peter Litvin. Việc cố gắng giữ vững cao điểm Saur-Graves gần biên giới khiến quân Ukraina trả giá quá đắt. Quân Nga thoái mái sử dụng phi pháo đủ cỡ từ pháo tự hành MSTA 152mm đến các loại tên lửa phóng loạt 220mm BM-27 Uragan và cả 300mm BM-30 Smerch. Tình hình của quân khu D đã trở nên đặc biệt nghiêm trọng trước thềm cuộc xâm lược từ Nga.
Bộ Tư lệnh của quân Nga quyết định chọn yếu tố bất ngờ để đạt thắng lợi. Trong khi Bộ trưởng quốc phòng Ukraina Valery Geletey nói trong cuộc duyệt binh ngày Quốc khánh là "Chiến dịch chống khủng bố diễn ra theo như kế hoạch" và tư lệnh chiến dịch Victor Muzhenko được thăng lên làm Đại tướng và tham dự lễ duyệt binh thì quân Nga âm thầm tiến hành mở cuộc tấn công.
Chiến dịch tấn công của quân Nga bắt đầu vào ngày 24/8/2014, các tiểu đoàn chiến thuật rút từ các lữ đoàn cơ giới số 8 và số 9, sư đoàn dù số 98 và số 106, đơn vị tăng cường của lữ đoàn không vận số 31 âm thầm vượt biên giới Nga-Ukraina. Quân Nga đánh thẳng vào giữa Amvrosievka và Saur-Graves, tiến thẳng đến trục Kuteynikova-Starobeshevo. Quân Nga tiến theo đội hình tấn công dày đặc. Quân Ukraina kháng cự yếu ớt, chỉ đến Amvrosiivka thì quân Nga mới gặp kháng cự dữ dội. Dù vậy, kháng cự ở đó chỉ nhất thời do quân lực Ukraina quá phân tán. Quân Nga tuy chịu tổn thất nhưng đà tiến quân của quân Nga không thể bị chặn lại. Khu vực biên giới được bảo vệ của quân khu D không có vật cản tự nhiên và cũng không có bố trí bãi mìn. Sử dụng 1 lượng lớn khí tài và quân số áp đảo, được sự hỗ trợ mạnh mẽ của pháo binh bên kia biên giới, 1 lượng lớn máy bay không người lái và các đơn vị tác chiến điện tử, quân Nga tiếp tục tiến công. 1 số đơn vị Ukraina bị vỡ trận và 1 lượng lớn vài trăm lính buộc phải đầu hàng.
Trong tình hình đó, bộ chỉ huy quân khu D của Trung tướng Peter Litvin cũng bị pháo kích, viên tướng buộc phải chuyển chỗ. Do mất liên lạc và thiếu thông tin cụ thể, nhiều sĩ quan dưới quyền nên tưởng ông này phản bội. Khi Litvin đến được bộ tư lệnh của quân khu B, tiểu đoàn trưởng tiểu đoàn Dnepr suýt lao vào đánh ông ta vì nghĩ rằng ông ta bỏ rơi binh sĩ mà chạy. Trung tướng Homchak cũng có thể rời khỏi Illovaysk để về Bộ tư lệnh của ông ta ở sâu trong hậu phương nhưng ông ta đã chọn ở lại với quân của mình, vì thế nên toàn bộ các sĩ quan trong bộ tham mưu cũng ở lại.
Chủ tịch Quốc hội Oleksandr Turchynov gọi cho Bộ trưởng Quốc phòng Valery Geletey và yêu cầu ông này lập tức tăng cường cho trục Starobeshevo-Kuteynikova 2 tiểu đoàn chiến thuật để tránh cho nhóm quân ở Ilovaysk bị cô lập.
Trong đêm ngày 24/8/2014, quân khu D mất khả năng điều khiển các đơn vị dưới quyền và vì thế việc rút quân của Ukraina trở nên lộn xộn, thiếu tổ chức. Mặc dù ở khu vực Starobeshevo-Kuteynikova, Ukraina có không ít hơn 1000 quân với tank thiết giáp và pháo binh nhưng họ không buồn ở lại lập phòng tuyến mặc dù số quân đó không những đủ để bọc hậu cho nhóm quân ở Ilovaysk mà còn có thể chặn đợt tống công của quân Nga trong 1 thời gian đủ lâu để có thể bố trí lại lực lượng.
Tướng Homchak cảnh báo Bộ tư lệnh tối cao Ukraina rằng cuộc tấn công của Nga đe dọa hậu phương cho cánh quân của mình và xin phép rút quân, 1 số sĩ quan của Bộ tham mưu cũng đồng ý với ông ta. Giải pháp tốt nhất trong tình hình đó là rút quân khỏi trục Ilovaysk-Starobeshevo-Kuteynikova và ổn định lại phòng tuyến. Nhưng Đại tướng Victor Muzhenko lại không cho phép quân khu B rút lui, dù quân khu D đã tự ý rút lui mà không cần chỉ thị. Vào khoảng 18h00 ngày 24/8/2014, 1 trong những đại đội chiến thuật tiền tiêu của quân Nga đã tiến tới trục Kuteynikova- Starobeshevo và bắt đầu bố trí quân chặn đường.
Quân Nga tiếp tục tiến quân mà không gặp trở ngại cho đến khi đụng độ các đơn vị của quân khu B và bị chặn lại. Quyền chỉ huy của quân khu D được chuyển cho tướng Homchak vào lúc nửa đêm giữa ngày 24 và ngày 25/8 nhưng lúc đó đã quá muộn để ngăn chặn thảm kịch.
Dù vậy, bản chất của cuộc chiến đã thay đổi hoàn toàn. Quân Nga không hề dự tính là sẽ gặp kháng cự có tổ chức ở khu vực này. Tướng Homchak ném hết các đơn vị cho phép vào Kuteynikova. Ông ta tổ chức 1 vòng cung phòng thủ ở gần Ilovaysk. 1 đơn vị của Sư đoàn dù số 98 của Liên bang Nga bị đánh bại gần Kuteynikova bởi quân của lữ đoàn thiết giáp Ukraina số 51. Trong trận đó, 10 lính Nga đã bị bắt và đã trở thành bằng chứng của Ukraina trong việc tố giác cuộc xâm lược của Nga trước thế giới.
Ngày 25 tháng 8, đơn vị của tiểu đoàn địa phương quân số 39 số 39 đã phục kích và tiêu diệt 1 đơn vị thuộc lữ đoàn cơ giới số 8 của Liên bang Nga. Trong cuộc đụng độ này, chỉ có 1 lính Nga bị thương duy nhất sống sót và bị bắt làm tù binh. 1 vài thành viên của của lữ đoản Không vận số 31 và sư đoàn dù số 106 của Liên bang Nga cũng bị bắt khi thâm nhập hậu phương của cánh quân Ilovaysk. Lính của tiểu đoàn Địa phương quân số 40 "Kryvbas" cũng bắt được 10 thành viên của toán trinh sát "Cossacks" có cả công dân của Liên bang Nga.
Sự kháng cự có tổ chức đó đã buộc quân Nga phải tập hợp lại. Quân Nga tập trung phi pháo bắn cấp tập vào nhóm quân Ilovaysk. Máy bay không người lái của Nga được tung ra kiếm vị trí quân Ukraina cả ngày và đêm. Quân Ukraina thiệt hại lớn khi quân Nga sử dụng cả đạn nhiệt áp bắn từ dàn tên lửa phóng loạt BM-27 Uragan để san bằng các cụm phòng ngự. Chịu tổn thất nặng, các đơn vị Ukraina đã yêu cầu phá vây khi quân Nga chưa kịp củng cố vòng vây quanh Ilovaysk nhưng Đại tướng Victor Muzhenko vẫn im lặng.
Ngày 26/8/2014, nhóm quân Ilovaysk giành thêm thắng lợi nữa khi đấy lùi 1 đợt 1 tấn công bằng tank và trong trận tịch thu chiến lợi phẩm được 1 chiếc T-72BM (T-72 hiện đại hóa mang giáp ERA Kontackt-5), loại tank này chỉ có thể bắt nguồn từ Liên bang Nga vì Ukraina không hề có loại này trong biên chế. Cuộc kháng cự của nhóm quân Ilovaysk đã góp phần ổn định lại phòng tuyến của Ukraina ở các nơi khác vì nó thu hút 1 lượng lớn quân Nga tham gia bao vây. Dù vậy thiếu hỗ trợ về pháo binh và không quân cộng thêm khó khăn trong việc tiếp tế dẫn đến kháng cự lâu dài là điều không thể.
Trước hết, cánh quân ở Ilovaysk bị cắt đứt khỏi nguồn nước, nguồn đạn dược buộc phải chuyển sang chế độ bắn tiết kiệm. Đạn cối 82 mm đã xài hết, đạn cối 120 mm chỉ giành cho trường hợp khẩn cấp. Trong khi đó quân Nga, có thể thoải mái chiếm trọn Starobeshevo và Kuteynikova. Pháo hạng nặng của quân Nga san phẳng từng vị trí Ukraina một cách có hệ thống, gây tổn thất lớn cho xe cộ di chuyển và khí tài
Bộ Tư lệnh Ukraina đã tính đến phương án phá vây nhưng lực lượng không đủ. Các đơn vị gom góp được là lực lượng dự bị rút từ Lữ đoàn cơ giới số 51 và số 92 cùng 1 số đơn vị trinh sát của Đảng Right Sector được ném vào mở hành lang nhưng đã quá trễ. Mặc cho sự anh dũng của binh sĩ và sĩ quan Ukraina, lực lượng phá vây đã chịu thất bại do bị áp đảo về quân số và trang bị trong ngày 26 và ngày 27/8. Trước việc bị uy hiếp, nguyên cả tiểu đoàn địa phương quân “Carpathian” 400 người nhục nhã không giao chiến mà tự ý bỏ vị trí lùi về tuyến sau, không thèm cứu giúp đồng đội hoặc chí ít ra là giúp ổn định phòng tuyến. Vì thế sau đó phòng tuyến quân Ukraina có nhiều lỗ hổng giúp quân Nga có thể luồn qua đánh tập hậu các đơn vị còn cố thủ và bố trí phục kích. Sự thiếu đồng bộ giữa các đơn vị, thiếu kinh nghiệm tác chiến của Bộ tư lệnh tối cao, thiếu thông tin tình báo và sự áp đảo quân số và phương tiện của quân Nga trong khu vực đã dẫn đến thảm kịch ở Ilovaysk.
Trong tình thế đó, sự hủy diệt của cánh quân Ilovaysk chỉ còn là vấn đề thời gian. Tướng Homchak quyết định tự ý ra lệnh phá vậy
1 thỏa thuận đã đạt được với quân Nga để mở hành lang bằng việc trao đổi tù binh Nga bắt được. Các chỉ huy Nga ra điều kiện là quân Ukraina phải giao nộp toàn bộ vũ khí và không được kháng cự. Khó tưởng tượng nổi tác dụng của việc đầu hàng mà không chiến đấu lên chỉ huy Homchak cùng bộ tham mưu và các tiểu đoàn tình nguyện. Họ có thể cứu lấy mạng của mình nhưng danh dự và Tổ quốc họ đặt lên trên tất cả. Không có bất kỳ đơn vị quân đội và tiểu đoàn tình nguyện nào bị vây ở Ilovaysk chịu nhục đào ngũ hay chưa chiến đấu mà đã bỏ súng quy hàng.
Vào sáng ngày 28/8/2014, nhóm quân Ilovaysk tổ chức phá vây, dẫn đầu đoàn xe 68 chiếc là 1 số tank và thiết giáp còn lại. Sự thành công phụ thuộc hoàn toàn vào tốc độ và yếu tố bất ngờ. Đoàn xe được dẫn đầu bằng con T-72BM cướp được để đánh lừa quân Nga. Trong đoàn xe rút khỏi Ilovaysk có khoảng 600 lính. Phòng tuyến đầu tiên của quân Nga được vượt qua 1 cách êm thấm không cần giao tranh. Quân Ukraina ngồi trên xe cắm đầy cờ Ukraina mà không ai buồn bắn, thậm chí 1 số lính Nga còn đứng vẫy tay về phía họ. Nhưng đến tuyến phòng thủ thứ 2 gần Starobeshevo, gần làng Shepherds, các chỉ huy Nga nhận được lệnh khai hỏa. Đoàn xe bị bắn từ mọi phía với tất cả pháo, cối, tank, tên lửa ATGM. Có vẻ như phần lớn quân Nga sau khi xâm nhập lãnh thổ Ukraina đã tập trung ở đó.
Trong tình thế đó, quân Ukraina tản ra để tránh hỏa lực và lao thẳng vào xáp lá cà với quân Nga. Chiếc T-72BM chiến lợi phẩm được chỉ huy bởi Đại tá Yevgeny Sidorenko, chỉ huy thiết giáp thuộc Bộ tư lệnh phía Nam. Ông ta bắn hạ 3 xe thiết giáp của Nga tính áp sát đoàn xe. Lính Ukraina cũng dùng RPG bắn cháy vài xe tank và xe bọc thép chở quân của Nga. Cuộc xáp lá cà can đảm đó đã tạo cơ hội cho 1 số tốp nhỏ quân Ukraina phá được vòng vây chạy thoát. Trung tướng Homchak, vài thuộc cấp trong Bộ tham mưu, các tiểu đoàn trưởng tiểu đoàn tự vệ nằm trong số những người trốn thoát. Sau khi xả hết đạn, khoảng 170 người đầu hàng, đa số là bị thương. Họ được chuyển về Liên bang Nga thẩm vấn rồi sau đó đã được giao lại cho chính phủ Ukraina khi trao đổi tù binh .
Dù vậy, thiệt hại của quân khu D nặng nề hơn của quân khu B trong chiến dịch này. Đã có ít nhất 300 lính Ukraina thiệt mạng và hàng ngàn bị thương trong trận đánh này.
Nguồn: Yuri Butusov, phóng viên chiến trường
http://censor.net.ua/resonance/301413/podvig_i_tragediya_ilovayiska