Cao Cao
(155 ~ 220)
Tài liệu về Tào Tháo có nhiều nguồn trên mạng tha hồ cho các bạn tham khảo, nhưng trong chủ đề Encylopedia này tôi xin viết về Tào Tháo dựa trên sự cảm về nhân vật theo
Chuyện Tào Tháo (nxb Đồng Nai 2004). Tuy là tác phẩm truyện tranh nhưng tác giả đã vẽ lên nhiều giả thuyết mà vẫn tôn trọng bám sát các tình tiết lịch sử. Để nhận định công tâm về Tào Mạnh Đức, tôi đồng quan điểm cũng như đánh giá cao bộ truyện tranh của họa sĩ
Lý Học Nhân.
One uppon the time in China
"...Đương thời, lịch sử Tam Quốc đã cho ra đời 3 nhân vật với xuất sứ khập khiễng: một bện giày cỏ, một là con trai của tướng quân và một là cháu hoạn quan. Trong đó Tào Tháo (1 trong Ngũ tuyệt của tiểu thuyết Tam Quốc Diễn Nghĩa - La Quán Trung) khiến thế nhân cảm thấy thú vị nhất về bản sắc của ông, khiến sự tích mãi là một bí ẩn đến ngày nay. Trong các văn bản nói về Tào Tháo, người người hình dung ông có phong cách độc đáo nhất và cũng chính là một đấng anh hùng ko thể dùng lập luận thông thường để khắc họa". Ông là nhà thơ, nhà chính trị, quân phiệt cuối thời Đông Hán trong lịch sử Trung Quốc. Người đặt cơ sở cho thế lực quân sự cát cứ ở miền Bắc, lập nên chính quyền Tào Ngụy thời Tam Quốc.
Tên cúng cơm là Tào A Man
tự Mạnh Đức, con Tào Tung (xuất thân bình thường, không có tiếng tăm, gia thế không được sử sách nêu rõ). Có ý kiến cho rằng Tào Tung nguyên có tên là Hạ Hầu Tung, sau làm con nuôi hoạn quan Tào Đằng (một thái giám từng phục vụ 5 đời vua triều Đông Hán) nên lấy họ Tào. A Man lớn lên một cách tự nhiên, tinh luyện binh pháp, đọc thuộc ngũ kinh. Song võ nghệ của cậu sau khi học được lại được ứng dụng thành trò vui trong ca múa (phong thái khá giống Trương Cáp, Chu Du). Thường hay lén cha ra ngoài thành Lạc Dương đi săn hay nghĩ ra những trò nghịch ngợm (một trong số đó là cùng Viên Thiệu trèo sọt ngó vào buồng cô dâu chú rể xem động phòng). Dần dần được mọi người để ý, những việc làm lời nói đều khiến mọi người vô cùng kinh ngạc. Bạn bè quanh ông khi đó ngoài Viên Thiệu ra còn lại là một bầy bất lương vị thành niên. Skill võ thuật của Tào Tháo theo "chính sử Tam Quốc Chí" (Trần Thọ) tả rằng: thời trẻ Tào Táo có một mối tình lãn mạn với một cô hầu gia nhân làm thuốc tên A-lua-Lan. Khi cô gái này bị Trương Nhượng (đứng đầu 10 quan thường thị) bắt về làm thiếp Tháo đã xông thẳng vào phủ của viên trung thường thị này. Nhờ võ nghệ tuyệt luân nên ko ai đả thương dù chỉ là một sợi tóc.
Tư tưởng chính trị của Trung Hoa cổ đại chịu ảnh hưởng sâu sắc từ nhà hiền triết lỗi lạc Khổng Tử, dùng "đức" trị quốc. Chính vì thế chỉ cần thiên tử bất tài, nhu nhược là chính sự thối nát, bá tánh oán than.., dần làm suy mòn đế chế. Ngay từ thủa chỉ là Lạc Dương Bắc bộ úy (cha Tư Mã Ý là Tư Mã Kính là người đầu tiên tiến cử Tào Tháo ra làm quan) đã từng dâng sớ trước thiên tử; ông thực sự bẽ bàng và thất vọng trước một ông vua bất tài. Ông nhận định "Người cầm đầu bá tánh mà đi lạc lối.., lịch sử 1000 năm nhà Hán xem như chấm dứt". Đây là bước ngoặt nhen nhóm tướng Phá Hoàng, thay đổi thời thế trong ông. Thời tại vị làm quan, Tào Tháo đã ko câu nệ dị nghị mà lật lại những án oan tiêu cực do bọn tham quan thao túng chuyên quyền gây a. Quan điểm làm quan của ông rất khí khái "Chức tước ko thể dùng tiền để mua, quan chức cần thiết thì đặt ra trên cơ sở quyền hạn rõ ràng. Ai có tài đương nhiên được trọng dụng". Sau bị bọn hoạn quan dèm pha mà phải đến Đốn Khâu (một vùng chó ăn đá gà ăn sỏi). Tại đây ông đã chủ động chấn chỉnh bỏ nề thói dựng tông miếu làm khổ dân, công khai áp thuế cho thương nhân buôn bán. Cũng chính trong quãng thời gian này đã để lại trong Tào Tháo nhiều nuối tiếc, khi công đức nhỏ bé của gạo phát chẩn nơi Đốn Khâu ko ngăn nổi nạn dấy binh theo Hoàng Cân từ trứng nước.
Trách nhiệm với giang san xã tắc của ông còn được thể hiện: khi khởi nghĩa Khăn Vàng nổ ra, Tào Tháo là một trong số các quan lại nhân danh triều đình dẫn quân đi dẹp loạn. Khi Đổng Trác chuyên quyền, Tào Tháo là người đầu tiên đơn độc vào hành thích nhưng bất thành.
Năm 198 Tào Tháo đánh bại Lữ Bố ở thành Hạ Phì nhờ chiến thuật vây hãm lâu ngày, dâng nước dìm thành. Bố thua Tháo vì ko nghe theo kế Trần Cung, bắt phạt bộ tướng mạnh tay quá, Viên Thuật bội tín, thành bị vây trong túng thiếu khiến lòng quân giao động; bị giết do Lưu Bị "phím" đểu (nhưng có vẻ như việc Tháo hỏi Bị để dò ý thôi, chứ thực bụng Tháo cũng muốn thủ tiêu Bố). Trong trận này ghi nhận sự oai dũng của Lã Bố (tất nhiên trừ lúc bị bắt trói, kêu la quá trời luôn) cùng 1 tên lính tùy tùng ôm chồng giáo theo sau Lã Bố đánh ra 4 cửa, sâu từng chuỗi đàn quân Tào; sự kiên trung và anh dũng của Trương Liêu. Sau chiến thắng, Tháo dung nạp được tướng Trương Liêu và thiếp yêu Điêu Thuyền của Bố là đáng kể nhất (sau có giả thiết cho rằng ông đã ban Điêu Thuyền cho Quan Vũ, nhưng Vũ ko giữ lại "bụp" mà chém Thuyền dưới ánh trăng bằng thanh long đao vì...nàng quá đẹp --> chỉ có thần mới đủ sức thoát khỏi cám dỗ sắc dục tầm phào, xuống tay trừ bỏ sắc nước nghiêng thành)
Thất bại lớn nhất trên chiến trận của ông là trận Xích Bích lừng danh lịch sử bên bờ Dương Tử (Yangtze), với liên quân Ngô+Thục. Trong trận này nhiều người chê ông ngu dốt vì nghe lời Bàng Thống từ đầu cho dằng xích chiến thuyền lại; song theo nhiều nhà quân sự đời sau đã khẳng định: với binh lực (mà sức mạnh chủ yếu của kị binh quen) bộ chiến của ông, đó là chiến thuật tối ưu. Thậm chí ông đã sớm nhận ra mưu trá hàng của Hoàng Cái và định dĩ độc trị độc, song cơn gió đổi chiều đã làm thay đổi cục diện chiến trận. Theo giả thuyết của Yamahara Yoshito (tác giả Chú Bé Rồng) thì tổn thất của quân Tào còn có bàn tay mờ ám của Tư Mã Ý phá hoại. Kết quả của trận đánh dẫn đến sự hình thành thế chân vạc Tam Quốc.
Chiến dịch cuối cùng trong đời binh nghiệp của ông là trận Đồng Quan lấy đất Tây Lương của họ Mã năm 211. Khi quân Tào vượt sông sang bờ bắc thì Mã Siêu bất thần mang 1 vạn quân đến đánh úp, khiến Tháo thất thần rong ngựa chạy (tích truyện cắt râu vứt bỏ áo mũ). Hứa Chử băng ra chặn đánh nhau một trận ra trò với Mã Siêu (cắt cảnh này là 1event trong màn Tong gate). Ngoài ra còn có huyện lệnh trợ giúp, thả hết trâu ngựa ra khiến quân Mã Siêu tranh nhau đi bắt, sao nhãng việc truy kích Tào Tháo (event được Koei làm là để thu phục được ngựa Phí Điện trong DW4). Để thắng được, Tào Tháo đã dùng kế ly gián 2 chú cháu (Hàn Toại, Mã Siêu) --> event này cũng có trong game.
Ác nhân hay Quân tử chí cao vô thượng lộ ?
Tào Tháo có mối thâm tình với Viên Thiệu (một dòng họ quí tộc lâu đời ở Bắc Hà) khi thời trẻ thường hay gặp nhau ở kinh thành vì phụ thân đôi bên có trầu triều. Rồi cùng nhau chống loạn Thập quan Thường thị (Viên Thiệu đc bầu làm minh chủ). Năm 200 sau CN 2 người choảng nhau một trận ra trò tại Quan Độ, Tào Tháo thắng dù với quân số ít hơn. Trong chiến dịch này ghi nhận công lao to lớn của Quan Công trợ giúp, thu phục được nhiều quan tài tướng giỏi trong đó nổi bật là Trương Cáp (một tướng quân đa tài, giỏi cả võ lẫn nhạc lý), được người con dâu Chân Thị cho con cả Tào Phi. Nhưng tiếng ác của ông là: chôn sống 7 vạn hàng quân do một số kẻ cầm đầu nổi loạn.
Tôn Kiên thời sát cánh cùng các nộ chư hầu thảo phạt Đổng Trác từng nhận xét về Tháo: "Dụng binh lạnh lùng, mạnh mẽ. Trái tim kiên quyết ko sợ mang tiếng tàn ác.". Giống Oda Nobunaga, Tào Tháo cũng hay phải đổi mặt với những lực lượng phản nghich (Trung Hoàng Thái Ất dư đảng Khăn Vàng). Để thu phục đám quân này bằng lòng bác ái và khí phách minh chủ "Hướng tới vùng đất sắc vàng và thời thái bình thịnh trị. Đó chính là con đường khai sáng thiên hạ." Năm 192 Tào Tháo thu phục được dư đảng Hoàng Cân ở Thanh Châu (30 vạn binh lực và hơn trăm vạn lê dân), sức mạnh Ngụy Võ Hầu bắt đầu từ đây. Sau tinh lọc được 10 vạn tinh nhuệ gọi là Hổ Báo kị.
Năm 219 sau trận Mạch thành, nhà Ngô bức hại Quan Công, rồi sai người mang đầu đến Lạc Dương nộp cho Tào Tháo. Ông không cho đi bêu mà sai làm lễ tang trọng thể theo nghi thức an táng chư hầu. Các nhà nghiên cứu lịch sử Trung Hoa đồng quan điểm: Tào Tháo có thể đã phụ nhiều người, nhưng chưa từng phụ Quan Vũ (tặng bào, Xích Thố, giữ cam kết trả tự do sau trận Quan Độ). Mặt khác việc làm đó còn mang ý nghĩa chính trị không nhỏ: Tôn Quyền nộp đầu Quan Vũ cho ông để muốn thiên hạ biết rằng mình giết Vũ theo lệnh Tào Tháo, khiến Lưu Bị chĩa mũi nhọn vào ông, nhưng Tào Tháo trọng táng Quan Vũ lại cho ra thông điệp khác: Tôn Quyền tự ý giết Vũ. Tào Tháo đã giải toả được sự hiềm nghi của mọi người và ông đã lái được mũi nhọn của Lưu Bị trở lại phía Tôn Quyền. Sau này Lưu Bị vì mối thù Quan Vũ đã dốc toàn quân đi đánh Tôn Quyền.
Tào Tháo cũng là tác giả của nhiều tác phẩm Nghệ thuật Quân Sự (Art of War). Trong đó nổi bật quan điểm cũng như tư tưởng chủ đạo của ông trong thời loạn thế đến nay được mọi bình giả ngợi ca với lòng kính trọng lẫn khâm phục. Ông mất ở tuổi 65, có thể do bệnh u não.
Lịch sử liệu có thể phán quyết công bằng Thiện - Ác ?
Nhà lãnh đạo Đảng Cộng sản Trung Quốc Mao Trạch Đông khâm phục Tào Tháo nhất trong các đế vương Trung Quốc và gọi ông là "vua của các vua". Khách quan nhìn nhận, Tào Tháo là một chính trị gia lỗi lạc, một nhà lãnh đạo giỏi, nhà quân sự có tài. Ông là người luôn hoạt động, dám nói dám làm. "Dụng binh như thần" Tào Tháo đã vận dụng linh hoạt các phép tắc quân sự của Trung Hoa cổ đại, để bình định các lộ chư hầu phương Bắc, xây dựng chính quyền Tào Ngụy (từ 196-220). Để có được như vậy, ông đã sáng suốt chọn người tài, rộng lượng không tính đến thù riêng.
Ngoài đóng góp về chính trị và quân sự, phải kể tới đóng góp trong khôi phục nông nghiệp thời loạn lạc của Tào Tháo. Thời chiến loạn, nhiều chư hầu không nghĩ tới sự sống chết của nông dân: khi cần lương thực thì lùng sục để giành lấy, nhưng sau khi có được lại phung phí, đến nỗi khi không còn lương thực để cướp đoạt thì tự suy yếu tan rã (như là Viên Thuật). Trong khi nhiều quân phiệt chỉ dùng chính sách cướp đoạt của nông dân thì chính sách đồn điền của Tào Tháo đã góp phần khôi phục nông nghiệp bị tàn phá, vừa giải quyết đời sống nông dân, vừa đảm bảo lương thực cho quân đội của ông. Chính điều đó là một trong những yếu tố quan trọng làm nên chiến thắng của Tào Tháo ở trung nguyên. Đông Ngô, Thục Hán sở dĩ cũng có đủ thực lực, giữ được thế cân bằng với Tào Tháo là nhờ học tập chính sách phát triển đồn điền với mô hình tương tự của nhà Ngụy trong khu vực mà họ quản lý.
Tuy nhiên, cũng bởi Tào Tháo đi theo con đường bá đạo, trọng lợi hơn trọng đức; dùng người cốt hiệu quả không tính đến phẩm chất đã gây ra những "tác dụng phụ" có liên hệ mật thiết đến sự suy vong nhanh chóng của triều đại Tào Ngụy sau này. Mầm quyền lực của cha con họ Tư Mã nhen nhóm, không lâu sau đã lấy ngôi của con cháu Tào Tháo như cách ông đã dần dần lấy ngôi của nhà Hán. Nhà Tấn thống nhất được toàn thiên hạ sau này, phần lớn là thụ hưởng cơ nghiệp mà Tào Tháo đã xây dựng
Tào Tháo trên game
Hễ đâu có chủ đề về Tam Quốc là ở đó có nhân vật Tào Tháo, cũng vẫn lại là hãng Koei (một hãng game Nhật khai thác nhân vật lịch sử tốt nhất) tung ra phiên bản Romance of the Three Kingdoms (ROTK) đầu tiên vào 10/1988 trên hệ máy Amiga. Nhưng có thể nói ko ngoa rằng: chỉ cho đến tận loạt game DW hình tượng Tào Tháo như mọi người hình dung, mới trở thành một chuẩn mực trong lòng fan về nhân vật gian hùng này. Ông được tạo hình ở tuổi 34, cao 183cm, sử dụng kiếm. Một số game nổi tiếng khác có Tào Tháo: seri-Dynasty, Warriors Orochi, Kessen và loạt ROTK trứ danh.
Trong loạt game Warriors Orochi: Tào Tháo trực tiếp lãnh đạo các danh tướng dưới trướng chống vua Rắn. Lực lượng của Tào Tháo bắt đầu gặp trở ngại khi đối mặt trước súng cannon. Nhanh chóng lấy lại tinh thần, ông chủ trương chống lại bằng hỏa công. Mọi nỗ lực của ông trở lên vô vọng trước những vũ khí hiện đại này, Tào Tháo thất bại và bị thương. Để bảo toàn tính mệnh cho ông, bộ tướng Điển Vi đã chủ động thỏa hiệp với Vua Rắn và trở thành thủ hạ. Tào Phi (con trai cả của Tào Tháo) cũng bị Orochi sai khiến, sau anh phản lại Orochi rồi gom lực lượng giải cứu cha. Sang đến bản 2, ông vẫn là nhân vật cao cấp ở phe Ngụy, song để cho Tào Phi lãnh đạo toàn quân đội trong cuộc chiến chống lại Orochi hồi sinh.
*
Vũ khí: :cool:
1. Broad Sword - trường kiếm
2. General’s Sword - Tướng quân kiếm
3. Sword of Heaven - Thuận thiên kiếm
4. Wrath of Heaven - Thiên nộ thần phạt
5. King of Wei - Vũ Đế Ngụy triều
Liên đới nhân vật bên lề:
Tích truyện "Thà ta phụ người,không để người phụ ta" gắn liền với hành động Tào Tháo xuống tay hạ thủ cả nhà Lã Bá thường được mọi người biết đến. Song cho đến nay, đây vẫn chỉ là miêu tả mà người đời sau đọc lại tiểu thuyết của La Quán Trung mường tượng; có giả thiết khác đặt ra lại theo chiều hướng khác hẳn. "Ngụy Thư" có chép: Cuối năm 189, khi Tháo trốn khỏi kinh thành, dọc đường tá túc ở nhà Lã Bá Xa. Con trai nhà đó có âm mưu chiếm đoạn hành lý và ngựa của Tào Tháo --> cả nhà họ Lã Bá bị Tháo thịt hết. Trong "tạp ký" lại ghi: khi Tháo trọ lại được cả nhà Lã Bá Xa vui vẻ đón tiếp nhiệt tình khiến Tháo nghi ngờ là bán đứng ông nên ra tay giết cả nhà họ rồi té...
Còn theo giả thiết của họa sĩ Lý Học Nhân tác giả Chuyện Tào Tháo (tập 8) thì Lã Bá Xa là một thương nhân đã giúp tào tháo qua cổng thành Từ Châu an toàn. Khi Tháo cùng Bá Xa đang đàm đạo chữ "lợi" với nhau thì gia nhân tên Mao Hoằng mưu hại Tháo, ông bàng hoàng nhận lỗi. Tào Tháo đã rất khảng khái nói: " Lã Bá Xa biến mất cùng với tiếng ác của Tháo ta. Người lao động đường phố trợ ta trốn thoát, từ nay sẽ sống mai danh ẩn tích dưới bóng của ta, cùng câu chuyện mặc cho thiên hạ thêu dệt."
Các nhân vật để lại trong Tháo nhiều tiếc nuối nhất: Điển Vi + Quách Gia mất quá sớm, ko giữ được Vân Trường bên cạnh, ko vời được Gia Cát Lượng, ko dùng được Trần Cung, Thẩm Phối, Dương Tu cũng như Bàng Thống; vì đa nghi mà bỏ qua Tả Từ lẫn được Hoa Đà điều trị đến nơi đến chốn.
Những cư sử đậm chất quân tử trượng phu của Tháo mà lịch sử ngoại truyện ca tụng: quây Triệu Vân dũng mãnh nhưng trước tài năng của Vân ra lệnh ko truy kích nữa. Để Vân Trường đi, thậm chí đuổi theo để ngăn Đôn cản Vũ rồi cởi bào tặng cho (Vũ cảm kích mãi nghĩa cử này mà tha Tháo đường Hoa Dung). Khi về quê Vi báo tang, ông đã hướng về bà mẹ già của Điển Vi mà lạy 3 vái và thốt tên "Mẹ". Ai đã xem Đại Chiến Xích Bích II chắc ko quên hình ảnh Tào Tháo xuống thị sát khu bệnh xá rồi bón cháo cho thương binh. Ko bao giờ coi phụ nữ là đồ vật.
Đầu bộ truyện tranh Chuyện Tào Tháo, Tào Nhân bị một tiểu nhân giả xỉu tước gươm nhanh như cắt rồi đạp ngã; còn Tào Tháo vì can ngăn mà bị đánh đập rất dã man nhưng khuôn mặt ko biến sắc... Qua hoạt cảnh đầu truyện ta có thể hiểu phần nào vì sao KOEI thiết kế măc định cho Tào Nhân giáp trụ từ đầu đến chân kín mít đến thế. Cũng như lý giải vì sao quân của Tào Tháo đuổi theo dân Kinh Châu mà giết hại dã man đến vậy.
Trong các nhân vật theo tiểu thuyết Tam Quốc Diễn Nghĩa, cho đến nay tiếng xấu của Tào Tháo, Ngụy Diên cũng như tiếng hay của Gia Cát Lượng (nhiều người đánh giá Chu Du còn pro hơn ông), Lưu Bị hiện đang được giới phê bình Văn Hóa lật lại để tranh luận.
+
Tìm hiểu thêm về Tào Tháo nguồn Mediamart,
nguồn Wikipedia VN.
..
. Sau đó Edit lại 1 tên mới hay hơn hoặc ko thì lập luôn 1 topic, treo lên Chú ý cho nó nổi 
.
Số lượng Topic Sticky hiện nay đã quá nhiều!
! Cố gắng làm 1 cuốn Encylopedia đầy đủ tất cả nhé 
)