Từ từ stop tí đào lại vụ chém nhau kia, nói đến hay hay không thì phải phân tích từ việc đánh giá game cũng là một sản phẩm nghệ thuật đi, trong các loại game có những con kiểu cult ấy, cult-game, cult-film, cult- boardgame, cult-music... đều có.
Với sản phẩm giải trí media bình thường thì dĩ nhiên là không phải ai cũng thích, nhưng nó muốn leo lên hàng top thì chắc chắn là phải được ưa chuộng bởi số đông rồi.
Còn về cult thì nó hơi đặc thù, cách nó biểu đạt tính nghệ thuật ngay ở thời điểm nó ra mắt có một số vấn đề:
1/ nó rất là quái dị hoặc khác thường nên không được số đông ưa chuộng;
hoặc
2/ nó có một điểm gì đấy cực kỳ mạnh bù cho những điểm khiếm khuyết của nó, lấy ví dụ một game hay thì các mặt tính trung bình đều phải cỡ 7-8 đ, mặt nào kém thì tầm 6-7, mặt tốt tầm 8-9 đ; riêng cult-game thì có những mặt xứng đáng 10 nhưng vài khía cạnh khác chỉ đáng 3-4 đ hoặc thậm chí là 1-2 đ.
Vì cái lẽ đi ngược cảm quan số đông (1/) và có nhiều khiếm khuyết (2/) nên ngay ở thời điểm ra mắt hoặc sau đó một thời gian khá dài nó vẫn không được chấp nhận bởi hoặc đánh giá cao bởi số đông. Tuy nhiên theo thời gian dài hơn nữa, thậm chí có thể kéo dài lên đến nửa thế kỷ, việc thay đổi về cảm quan thẩm mỹ cũng như cách đánh giá và nhìn nhận lại các điểm mạnh có thể làm thay đổi vị trí của một sản phẩm cult.
Do vậy thực tế là một sản phẩm dòng cult hoàn toàn không nên bị gọi là rác rưởi, chỉ là nó chưa/không hoặc không bao giờ hợp với gu của số đông thôi, và nhờ vậy về mặt thương mại nó sẽ đéo có cửa phát triển thành franchise trong tương lai gần. Đấy cũng là một lý do mà fan của một sản phẩm cult dễ bị triggered khi có người chê sản phẩm của mình vì đôi khi họ cũng có hơi huyễn hoặc mình là ở tầng lớp elite biết thưởng thức cái gì đó hơn số đông.
Về game thì tôi cũng đã chơi một vài game có thể gọi là cult-game như Beyond Good or Evil, Zone of the Enders, Vampire the Masquerade: Bloodlines, Suikoden... và tôi cũng xếp Chrono Trigger vào dạng cult game. Mặc dù thế thì gu của tôi cũng không fit hoàn toàn với Chrono Trigger nên tôi chỉ xếp nó vào dạng hay chứ chưa đến mức best, nhưng đồng thời thì tôi cũng đéo thích cách các ông nhao nhao lên chửi rủa nó như thể là phế phẩm hết thời. Thực ra đôi khi số đông không phải lúc nào cũng đúng, nhất là về nghệ thuật, nếu không thì đã không có Van Gogh.