Biến thể Mu có thể đã "soán ngôi" của Beta trở thành biến thể "trốn" vaccine mạnh nhất.
Các nhà nghiên cứu Nhật Bản mới đây đã thử nghiệm đánh giá khả năng trung hòa virus từ huyết thanh của các bệnh nhân COVID-19 đã khỏi và người đã tiêm 2 mũi Pfizer với virus giả có biểu hiện protein gai của các biến thể đáng quan tâm (VOC), bao gồm có Alpha, Beta, Gamma, Delta, Epsilon, Lambda và Mu. Hiệu giá kháng thể trung hòa virus PNRT50 thể hiện tỷ lệ pha loãng huyết thanh tối thiểu để ức chế 50% số virus có thể lây nhiễm vào tế bào chủ. Con số này cao có nghĩa là chỉ cần huyết thanh "loãng" là đủ khả năng trung hòa virus và ngược lại.
Kết quả cho thấy các mẫu huyết thanh này trung hòa biến thể Mu là kém nhất, giảm 12,4 lần so với chủng gốc với huyết thanh bệnh nhân đã khỏi, giảm 7,6 lần so với chủng gốc với huyết thanh người tiêm vaccine. Tỷ lệ giảm này có ý nghĩa thống kê khi so với biến thể Beta.
Biến thể Mu đã là biến thể "chiến thắng" Gamma tại Colombia nhưng chưa rõ nếu cùng xuất hiện Delta và Mu thì biến thể nào sẽ cạnh tranh tốt hơn. Mặc dù vậy, với khả năng "trốn vaccine" này thì các nhà khoa học Nhật đã kêu gọi cộng đồng khoa học thế giới chú ý tới biến thể Mu.
Link công bố (chưa bình duyệt):
https://doi.org/10.1101/2021.09.06.459005
Không chỉ có Mu, dòng R.1 (lineage) đang nhanh chóng lây lan tại Mỹ và Nhật., được phát hiện trong nhóm các nhân viên y tế đã tiêm đầy đủ Pfizer và được xác định có mang 2 đột biến được biết tới là giúp virus "trốn vaccine" là E484K và W152L.
Công bố mô tả R.1:
https://doi.org/10.1371/journal.ppat.1009619
Các nghiên cứu về di truyền cũng đã chỉ ra rằng nhóm các đột biến lớn nhất được ghi nhận ở SARS-CoV-2 là C > U là hệ quả của cơ chế chỉnh sửa RNA xảy ra trong cơ thể người, do một phân tử gọi là APOBEC chịu trách nhiệm. Đây là một hoạt động trong cơ chế miễn dịch tấn công virus RNA mạch đơn của cơ thể. Điều này có nghĩa là virus khi còn lây lan và tồn tại lâu trong cơ thể người như ở nhóm không biểu hiện bệnh thì khả năng tích lũy đột biến càng cao do chính tác động từ cơ thể vật chủ.
Công bố tham khảo:
https://doi.org/10.1038/s41598-021-92851-3
Các biến thể mới nguy hiểm nhất đều được phát hiện tại những nước đã hoặc đang tiến hành thử nghiệm lâm sàng vaccine vào thời điểm phát hiện nên rất có thể vaccine đã tạo áp lực tiến hóa với virus và chính cơ thể người bệnh đã góp phần tạo thêm các đột biến. Với tình hình này thì về logic nếu muốn "chiến thắng" virus thì chỉ khi có vaccine hiệu quả 100% mới làm được.