Chuyên gia: Trung Quốc không ngờ vấp phải phản ứng mạnh ở Biển Đông
Trung Quốc có thể dự tính các nước phản ứng yếu với nước này ở Biển Đông do phải đối phó Covid-19, nhưng Bắc Kinh đã nhầm, theo giới chuyên gia.
"Trung Quốc có thể tin rằng một số nước liên quan sẽ phản ứng yếu trước các hoạt động của Bắc Kinh ở Biển Đông, do đang bận xử lý
Covid-19. Từ đó Trung Quốc củng cố các yêu sách của mình", Tiến sĩ Collin Koh Swee Lean, chuyên gia tại Trường nghiên cứu quốc tế S. Rajaratnam, Singapore (RSIS), nói với
VnExpress về các hành động gần đây của Trung Quốc.
Hôm 18/4, Trung Quốc thông báo thành lập cái gọi là "quận Tây Sa", tức quần đảo Hoàng Sa của Việt Nam, và "quận Nam Sa", tức quần đảo Trường Sa của Việt Nam, tại "thành phố Tam Sa", nhằm quản lý quần đảo Hoàng Sa, Bãi Macclesfield, cùng quần đảo Trường Sa và vùng biển xung quanh.
Ngày 17/4, tàu địa chất Hải Dương 8 của Trung Quốc bám theo tàu khoan West Capella do công ty dầu khí Malaysia Petronas vận hành trên Biển Đông, sau khi xuất hiện ở cách bờ biển Việt Nam 158 km, trong vùng đặc quyền kinh tế (EEZ) của Việt Nam. Trước đó, ngày 2/4, tàu Trung Quốc đâm chìm một tàu cá của Việt Nam của 8 ngư dân đang hoạt động bình thường tại khu vực đảo Phú Lâm, vùng biển thuộc quần đảo Hoàng Sa của Việt Nam.
Tàu chiến của Mỹ và Australia diễn tập trên Biển Đông ngày 18/4. Ảnh:
US Navy.
Tuy nhiên, trên thực tế, Việt Nam đã nhanh chóng phản hồi về các hành động của Bắc Kinh. Hôm 19/4, Hà Nôi
phản đối mạnh mẽ việc thành lập cái gọi là "quận Tây Sa và Nam Sa", yêu cầu Trung Quốc huỷ các quyết định sai trái và tôn trọng chủ quyền của Việt Nam ở Trường Sa và Hoàng Sa.
Hà Nội khẳng định luôn theo sát tình hình Biển Đông, sau khi có thông tin nhóm tàu Địa chất Hải dương 8 đi vào EEZ. Việt Nam cho rằng Trung Quốc đã gây thiệt hại về tài sản, đe doạ an toàn tính mạng và lợi ích hợp pháp của ngư dân Việt Nam ở Hoàng Sa, yêu cầu Bắc Kinh bồi thường.
Philippines ngày 8/4 bày tỏ quan ngại sâu sắc sau khi Trung Quốc đâm chìm tàu cá của Việt Nam, cảnh báo các hành động tương tự gây "xói mòn niềm tin" giữa Bắc Kinh và các nước trong khu vực.
Ngoài khu vực, Mỹ, Nhật Bản, Australia liên tiếp có các phản ứng mạnh mẽ với Trung Quốc. Washington bày tỏ "vô cùng quan ngại" khi Bắc Kinh đâm tàu cá của Việt Nam, yêu cầu Trung Quốc ngừng bắt nạt các nước láng giềng, điều các tàu chiến đến Biển Đông tuần tra nhằm thúc đẩy quyền tự do đi lại trên biển. Tàu chiến của Australia cũng tham gia diễn tập với Mỹ để khẳng định cam kết bảo đảm khu vực Ấn Độ - Thái Bình Dương mở và tự do, trước khi ngoại trưởng lên án Bắc Kinh. Ngoại trưởng Nhật Bản Toshimitsu Motegi nêu lo ngại về "hai quận mới" mà Trung Quốc thành lập.
"Các tuyên bố của Mỹ và Australia, cùng hoạt động của tàu chiến, cho thấy phản ứng mạnh mẽ của các nước này với Trung Quốc", Collin nói.
Theo Giáo sư Robert Ross, Đại học Harvard, Mỹ điều các tàu đến Biển Đông để cho thấy hải quân nước này vẫn duy trì hiện diện lớn ở khu vực. "Washington không thể phớt lờ để Bắc Kinh huy động hải quân", ông nói.
