[Chat thread] Cung chúc tân xuân 2024

Nguyễn Ánh chỉ móc nối được với thương buôn, lính đánh thuê, công ty Đông Ấn Pháp chứ không có sự ủng hộ hết mình của quân đội Pháp. Còn chúa Trịnh có quân xưởng, giao thương từ rất lâu. Chúa Nguyễn trụ được cũng vì giao thương và cũng có xưởng vũ khí của riêng mình cũng hệ thống đồn lũy kiên cố nên mới chống được quân Trịnh. Không đọc link kìa à, cho thấy người Tây buôn bán với cả hai Đằng.

http://vi.wikipedia.org/wiki/Thủ_công_nghiệp_Đàng_Trong_thời_Lê_trung_hưng
Chúa Nguyễn cho mở xưởng đúc súng từ năm 1631, hiện nay vẫn còn di tích ở Huế. Xưởng này có sự trợ giúp của người Bồ Đào Nha là Joao da Cruz.
 
Vẫn chỉ thấy cậu Icetazz suy diễn là VN ko chế được súng + kinh tế lạc hậu nên ko thể trang bị súng đại trà.

Ngược lại, lê Quý Đôn khi đi viễn chinh vào Nam ghi lại rõ ràng quy trình chế súng của nhà Nguyễn
(Phủ Biên Tạp Luc, quyển VI-Thổ sản)

Hai làng Phan-xá và Hoàng-giang về huyện Khang-lộ c đúc súng rất khéo. Họ Nguyễn lấy
số 60 người dân ở làng Phan-xá đặt làm 2 đội thợ súng tả và hữu, có 12 viên cai quản gọi là
chánh ty quan, mỗi người được cấp một mẫu ruộng và mỗi năm 10 quan tiền, và 40 người
lính mỗi người mỗi năm được 10 thùng thóc và 5 quantiền. Hai đội ấy do quan Ngoại tả và
Ngoại hữu trông coi. Sau lại thêm mỗi đội 20 người.Hai đội ấy chỉ chuyên về việc làm khí
giới. Cứ mỗi một khẩu trụ súng phải dùng 15 khối sắt, 3 quan 5 mạch tiền than, 10 cân
gang, 1 lượng dầu. Cứ 10 khẩu súng tay phải dùng 30khối sắt, 10 quan tiền than, 30 cân
gang. Lại chọn 40 người ở làng Hoàng-giang đặt làm ty thợ đúc súng trong nội phủ, có một
viên thủ-hợp mỗi năm được cấp 20 quan và một viên ty quan mỗi năm được cấp 30 quan.
Quân lính thì mỗi người được mỗi năm gạo 10 hộc và 5 quan tiền. Công việc làm cũng như
công vệc của 2 đội trên. Các cái đanh dùng vào súngto súng nhỏ thì do thợ rèn làm, cò
súng thì do thợ bạc làm, cái nhi đích do thợ nhi làm, cái báng súng do thợ mộc làm. Trong 3
đội binh ấy chỉ có công việc đúc lòng súng mà thôi.
Xứ Thuận-hóa có đội thợ đúc, mỗi đội 30 người, có phường thợ đúc ở làng Phú-xuân về
phía nam sông. Các người thợ đúc ấy đều là người ở các nơi đến ngụ cư. Họ biết đúc súng
đồng, và vạc, nồi, sanh chảo, cây đèn vân vân.

Trong Kiến Văn tiểu lục, nói về người dân tộc miền núi phía Bắc, với kỹ thuật và quy mô kém công nghiệp hơn, họ vẫn chế được súng kíp (flintlock) và súng trụ (swivel) (tr 156, quyển 2, NXB Trẻ-NXB Hồng Bàng)
Dân bản thổ cứ đẻ ra là mua súng, lớn lên là tập bắn súng, súng kíp đều tự họ chế lấy, quan bản thổ chỉ phát cho thuốc đạn, họ lại mua riêng súng trụ sửa lại để dùng

Với quy mô thủ công đó mà các đồng bào biên viễn cũng có thể trang bị flintlock đại trà thì các chúa ở kinh kỳ, với xưởng chế tác lành nghề + nguồn mua nước ngoài ko thể nào có việc ko đủ súng để dùng.

Trong link icetazz đưa nói quân Nguyễn Ánh có 30 ngàn binh dùng súng tay + 42 ngàn dùng súng mồi và giáo. Súng mồi là matchlock. Ca dao miền Nam ghi lại lính thú của chúa Nguyễn như sau

"1 tay thì cắp súng dài
1 tay cắp giáo quan sai xuống thuyền".

Tức là mỗi người lính vũ trang bằng cả giáo lẫn hỏa mai, chứ ko phải chia thành pike + shot như cậu tưởng. Lý do tại sao phải vũ trang như vậy? Vì matchlock ko thể lắp lê để melee như điểu thương được, nên cần có bạch binh tự vệ.

Điểu thương Charleville có gắn lưỡi lê, hình trên Chương Đỉnh-triều Minh Mạng.
DIEU%20THUONG.jpg


Matchlock + bạch binh: setup truyền thống
Strieltsy.jpg


Về đại bác trên thuyền thì nhiều khỏi nói. Cứ xem báo mạng bây giờ dăm ba bữa lại đưa tin vớt được súng thần công thì thấy số lượng nhiều thế nào. Mỗi mẻ đều ba bốn cỗ, ít cũng 2. ở Thị Nại đến nay người ta vớt được thần công suốt, nhiều như rác
http://vnexpress.net/tin-tuc/thoi-su/vot-3-khau-sung-than-cong-tren-dam-2176557.html

http://baotintuc.vn/quan-su/truc-vot-sung-than-cong-hon-200-tuoi-o-thi-nai-20130203095927268.htm
 
Chỉnh sửa cuối:
_ Chỉ tới nửa đầu tk 18, khi flintlock ra đời và áp dụng rộng rãi, súng mới áp đảo pike, vì khi đó flintlock musket nó nhẹ, dài, sát thương đủ mạnh, và có thể lắp lưỡi lê / dao găm để chống kị. Trước đó, dù súng tỉ lệ lớn hơn giáo, nhưng là ở Tây Âu, ở châu Á không có.

_ Bảng thống kê là ghi chép của cố vấn Pháp về quân chủ lực Gia Định lúc Nguyễn Ánh đang kinh doanh ở đó, sau khi chiếm lại từ Tây Sơn, mở rộng canh điền, phát triển sản xuất rất nhanh, và chuẩn bị để bắc tiến đánh Nguyễn Nhạc.

_ Rất nghi ngờ các con số bác đưa ra ở trên vì đơn giản là so sánh kinh tế kỹ thuật 2 vùng cùng thời điểm, ví dụ TBN vs VN, rõ ràng không có cách nào Vn có nhiều súng + pháo hơn đế quốc TBN được. Cái này em sẽ ngâm cứu thêm, và mong bác check lại các nguồn khác thay vì bám lấy 1 nghiên cứu duy nhất. Nên nhớ thời Trịnh, ngay cả người TBN dù rất giàu, họ cũng ko có lính thường trực đông, phần lớn là thuê lính đánh thuê đi chiến đấu. Ở Vn đương nhiên ko có chuyện lính trưng tập được trang bị súng rồi, vì kĩ thuật bắn súng cần trình độ cao thuần thục ( nếu ko muốn tự làm bị thương ) vì thế nếu sản xuất súng ngần ấy, vậy chúa trình cần quái j lính trưng tập này nọ? 10 vạn lính súng ( tinh nhuệ, thuần thục súng đạn ) tiến lên bắn thì chúa Nguyễn ở đàng trong chỉ có cong đuôi chạy.

1.Đống xác chết từ phía Tây trôi dạt vào 0 làm đc 0 có nghĩa Châu Á 0 thể (hay 0 có quyền) làm đc. Tương tự TBN làm đc hay 0 chả liên quan gì tới ĐV. Cậu quá thần thánh hóa lũ mọi rợ Tây Dương rồi.
2.Chuyện súng ống đc trang bị rộng rãi nếu nhìn qua ls Châu Á thì khá bình thường. Cậu đi hỏi bọn Indo-Malay đi xem nó nói thế nào
3.Tài liệu nghiên cứu Tây, Ta, Tàu đều xác nhận sức mạnh quân sự, kinh tế, hỏa lực của ĐV từ thời Hậu Lê về sau. Cậu định phủ nhận toàn bộ và nói tất cả các nhà nghiên cứu, tác giả trong và ngoài nc đó đều nổ cả!? Người Tây, người Tàu tự sướng dùm người Việt thì thật là kì lạ. Cậu phủ nhận thì dễ thôi n phải có các nghiên cứu cùng cấp độ phản bác lại.
4.Cậu viện cớ kinh tế, buôn bán, kĩ thuật... thế cậu có tài liệu nào cho rằng kinh tế kĩ thuật Tây Âu TK16-18 hơn tuyệt đối? Và nếu có thì cậu có thể dẫn chứng ra cụ thể là hơn cái kĩ thuật nào hay 0!?
5.Các suy luận của cậu 0 có nguồn mà vẫn lối mòn thôi.

Vin vào kinh tế kĩ thuật thế sao với kĩ thuật bộ lạc thời đồ đá, đồ đồng, không có chữ viết mà các đế quốc Aztec, Maya, Inca ở Mỹ Châu vẫn xây đc n kiến trúc đá vượt xa các công trình Châu Âu!? Hay với kĩ thuật lạc hậu đó n họ có thể huy động quân đội hàng chục vạn mà phần khá lớn là đẳng cấp chiến binh, rồi vàng bạc họ đúc đc rất tinh xảo (đề cập tới tinh xảo chứ 0 nói tới tài nguyên vàng)? Và chưa kể tới trình độ thiên văn của họ mà tới giờ còn chưa chắc bằng!

Hay với trình độ đồng đỏ nghèo nàn lạc hậu mà ng Ai Cập xây đc Kim Tự Tháp =.=

Rõ ràng lấy bối cảnh Châu Âu làm đơn vị để đo trình độ pt của loài người là 0 ổn chút nào.

Bác nào có đủ bộ Osprey books - 1800+ books thì cho em xin nhé. Hôm trước download xong mà bán máy nên giờ phải down lại. Cám ơn trước :5cool_big_smile:

Vào blog của ta mà lấy torrent
http://forum.gamevn.com/entry.php?3532-Tron-bo-sach-Osprey-kien-thuc-quan-su-the-gioi

Bộ đó nó soạn ra rất tốt tuy nhiên trên mạng có bộ mới nhiều sách hơn chút đấy

PS: Tềnh iêu rảnh thì kiểm tra dùm có quyển nào hư, thiếu tranh hay có vấn đề báo dùm cái để ta đi kiếm cho đủ bộ :6cool_smile:
 
Chỉnh sửa cuối:
Rõ ràng lấy bối cảnh Châu Âu làm đơn vị để đo trình độ pt của loài người là 0 ổn chút nào.

Gì chứ chơi Europa Universalis thì tech Tây ngon hơn tech Á nhiều.:-"
 
Rõ ràng lấy bối cảnh Châu Âu làm đơn vị để đo trình độ pt của loài người là 0 ổn chút nào.

Thực ra cách nhìn mang tính Eurocentric (lấy Châu Âu làm tâm) đó đang là practice thông lệ của giới sử học hiện nay nhưng cũng là practice bị phê phán gay gắt nhất.
 
Tây nó dùng cả súng lẫn giáo vì khi đó giáo vẫn là vũ khí chống kị binh hiệu quả nhất. Sau khi cải tiến công nghệ thì súng mới lên ngôi.

À mà đoạn này:
Ngay cả bên Tây nó cũng như vậy, lính tinh nhuệ mới được phát súng, linh zin thì vào đội giáo, nếu nói như bác, quân Lê, Trịnh quá mức trâu bò, so với các đế quốc bên Tây Dương còn giàu hơn.
là lấy từ nguồn nào ra vậy? Đội hình giáo thời đó khi đối đầu với nhau thì thương vong vô cùng lớn. Lính giáo mà không được huấn luyện kĩ càng thì gặp địch đã bỏ chạy toán loạn rồi. Lính súng ít ra còn không phải cận chiến, thậm chí về sau chỉ bắn theo loạt, không cần ngắm. Chưa bao giờ nghe nói súng tinh nhuệ hơn giáo cả.:-?

Và cũng nên biết là tổng số súng trên toàn nước Nhật Bản vào cuối thế kỉ 16 lớn hơn bất kì quốc gia nào ở châu Âu vào thời điểm đó đấy nhé.
 
Chỉnh sửa cuối:
Rất nghi ngờ các con số bác đưa ra ở trên vì đơn giản là so sánh kinh tế kỹ thuật 2 vùng cùng thời điểm, ví dụ TBN vs VN, rõ ràng không có cách nào Vn có nhiều súng + pháo hơn đế quốc TBN được

Cái đoạn này,Nhật thời chiến quốc thế khỉ 16-17 nó còn sử dụng nhiều súng hơn TBN nhiều....
 
_ Về việc phủ đồng chống muối + hà biển thì em mới biết ok, trước cứ nghĩ nó gần hỏng thì về cảng bảo dưỡng, thay thế lớp gỗ. Nhưng chắc là để thuận lợi đi xa mà ít phải cập cảng sửa chữa.

_ Link chết. Về mua, cải tạo, hay là mua, tháo, rồi học, rồi đóng lại có nhiều cái để bàn. Thứ nhất, tháo 1 chiếc tàu, các bộ phận, rồi học lại là làm được, thì TS họ cũng học được, Tàu cũng có thể học được, thậm chí Nhật nếu mua được 1 cái frigate cũng học được. Nhưng thực tế không phải. Gia Định ( tạm gọi phe Nguyễn Ánh như thế cho dễ, bên kia là Tây Sơn ) cũng chỉ chế được thuyền hàng cỡ lớn để chở lương, và cũng chế y hệt kiểu hải thuyền Trung quốc, chứ không chế được tuần dương hạm, vì đơn giản thuyền buôn kết cấu rất khác với thuyền chiến, cần nhiều xắp xếp vô cùng " hiện đại " cho việc sử dụng trọng pháo.

Ví dụ nho nhỏ : trên tàu 2 tầng pháo làm sao để đại pháo cỡ 18 pound đặt tầng dưới không làm vỡ sàn gỗ, pháo 9 pound ở tầng trên sao cho thuyền gặp thời tiết gió mạnh không bị rung lắc. Pháo trên thuyền không hề nhẹ, đặt sai chỗ, kết cấu khoang không đúng, sẽ không chịu tải tốt, khi bắn thậm chí làm vỡ sàn thuyền, hoặc làm thuyền rung quá mạnh, vỡ lớp vỏ hai bên. Ngoài ra còn dự trù việc đi trên biển có sóng lớn, mưa bão v...v... Đó là chưa kể hệ thống phương tiện bơm nước tràn khi thủng thuyền lúc giao chiến, rồi cần cẩu pháo, bảo dưỡng thuốc nổ ( vốn rất khác hàng hoà bình thường ) v...v.. Nói chung cả 2 bên đều không có pháo hạm 2 tầng, và chỉ có tàu cấp tuần dương, nhưng cũng chỉ 30 pháo trở xuống theo như em đọc ở 1 tài liệu. Phần lớn tàu chiến đấu chỉ là cải tạo lại tàu buôn, làm kiểu tàu buôn vũ trang, vừa chở hàng, chở lính, lại có hoả lực khá mạnh.

_ Còn rate thuyền, nó có từ tk 17 bác ạ, ví dụ tàu 1st rate đầu tiên có lẽ là đây http://en.wikipedia.org/wiki/HMS_Royal_Prince_(1663) 92 khẩu pháo. Thời TS, bên tây âu họ xếp : hơn 100 khẩu là 1st rate, 90+ là 2nd rate, 60+ là third rate dưới đó 30+ là forth và Frigate là tầm 28 khẩu trở xuống, 1 tầng pháo và khoảng 450 tấn. Nếu tính tàu của bên Gia Định 4th rate thì nó phải cỡ 1000 tấn .... nhưng tàu bên TS chở được voi cũng chỉ được xác định khoảng 150 tấn, vẫn còn quá bé so với frigate mới có dưới 30 pháo ! Quan điểm cá nhân em, tàu buôn thời đó không có tàu nào hơn 500 tấn cả, vì hơn đó là thuộc về tàu quân sự rồi ( vì kĩ thuật đóng cực cao mới làm nổi ) nên cùng lắm Gia Định có hơn 10 tàu bán-frigate mà thôi.

_ Còn về chức năng thuyền, thực ra tk 17 nó chưa có Ship-of-the-line, nhưng thời Tây Sơn, cuối tk 18 rồi, và Ship-of-the-line xuất hiện khá nhiều, thuộc về các cường quốc lớn nhằm canh me mấy đại cảng, đường biển gần nội địa châu Âu ( frigate để đi xa, vì an toàn, ổn định hơn, Ship-of-the-line quá nặng nề, coi như pháo đài phòng thủ - tấn công ở tầm gần lục địa. )
- Chính vì thế mình mới nói đọc phải chọn lọc và nghiền ngẫm. Sau đi đọc lại đến đau cả mắt cả hai quyển của Tạ Chí Đại Trường và A voyage to Cochinchina J.Barrow bản tiếng Anh (người tháp tùng phái đoàn Macartney sang Trung Hoa), không thể nào tìm ra chỗ nào J.Barrow nghe nói, nghe kể, ước lượng, nhẩm tính..... về tải trọng của thuyền là 150 tấn như Tạ Chí Đại Trường viết. Vậy thì có thể nói cái vụ tàu chỉ 150 tấn là do Tạ Chí Đại Trường viết ra mà thôi. Một vấn đề để lại rất nhiều tồn nghi như việc ổng cũng không thể phân biệt được arquebus với fusil vậy.

- Trong A voyage to Cochinchina J.Barrow đã nói về vấn đề học đóng tàu của vua Gia Long rồi. Nó nằm trong link đã đưa và chưa die. Chứng tỏ một điều Tây Sơn và Gia Định đều học được cách đóng tàu to, tuy nhiên Tây Sơn thì cải tiến lại tàu phương Đông với kĩ thuật Tây còn Gia Định thì đóng theo kiểu Tây. Nhật có học nhé bạn, Trung Quốc thì như bạn nói.

- Về cách đặt pháo là theo tiêu chuẩn phương Tây nhưng bạn thử nghĩ nếu tất cả pháo đều cùng hạng thì sao ? Pháo phương Đông phần lớn đến từ mua, cướp..... phần tự rèn thì khá ít và cũng khá đồng hạng khi rèn ra. Và đóng tàu nhiều tầng thì Châu Á có lâu rồi.

- - - Updated - - -

Thực ra cách nhìn mang tính Eurocentric (lấy Châu Âu làm tâm) đó đang là practice thông lệ của giới sử học hiện nay nhưng cũng là practice bị phê phán gay gắt nhất.
Cũng không hẳn quá xấu khi lấy chuẩn phương Tây đo đạc (tạo ra một chuẩn chung dễ dàng định hình) nhưng nếu dùng không đúng thì đúng là đáng lên án thật.
 
Vấn đề là trong Eurocentrism thì ng ta thg bị dẫn tới quan điểm cho rằng Euro luôn luôn vượt trội và chỉ có khái niệm bằng hay thua Tây chứ 0 thể có chuyện hơn. Đơn cử như trường hợp cậu kia.

Thực ra cách nhìn mang tính Eurocentric (lấy Châu Âu làm tâm) đó đang là practice thông lệ của giới sử học hiện nay nhưng cũng là practice bị phê phán gay gắt nhất.

Ai chả biết nhưng tình trạng của cậu kia còn nặng hơn cái lão Hữu nói. Mềnh sợ là cậu ta còn 0 nắm rõ đc quân sự, kte, kĩ thuật của Tây nó ntn, pt ra sao (tức 0 hiểu rõ hàng đơn vị) =.=
 
Chỉnh sửa cuối:
^ bởi vì chỉ tech Tây mới làm nổi game như vậy.:-"
 
_ Đồng ý là hoả khí thay đổi thời đại này, nhưng cái này bác đánh giá quá cao trình độ hoả khí ở Vn lúc đó rồi. Đành rằng súng đạn lúc này được áp dụng khá rộng rãi ở vn, nhưng không thể, nói cho đúng là còn rất rất xa mới bằng các nước Tây âu. Trình độ hoả khí của Tây âu là 1 lính 1 súng, còn ở Vn thì em chưa rõ con số cụ thể, nhưng mà 100% là nhập từ tây dương, từ súng, tới thuốc nổ, phụ kiện, thậm chí huấn luyện cũng kha khá dựa vào sĩ quan nước ngoài làm cố vấn. Nguyễn Ánh có cả 1 ban cố vấn + hơn 200 lính Tây thuỷ- bộ để làm mẫu, Nguyễn Huệ không có điều kiện đó nhưng dựa vào sự thiện chiến của quân Tây Sơn chắc sử dụng súng đạn cũng không kém.

_ Tuy nhiên, nguồn vũ khí dựa vào nhập khẩu như vậy có thể nào đủ cho 10 vạn người ? em nghĩ tầm 5 6 ngàn khẩu flintlock + matchlock đã là đánh giá khá cao rồi. Tuy thế, hạn chế lớn hơn lại là : Lượng thuốc nổ tiêu thụ là cực kì kinh người trong chiến đấu, và do cũng phải nhập từ Tây nên số lượng khá hạn chế, dùng hạn chế, và cả tập luyện chắc chắn sẽ hạn chế -> độ chính xác nói chung khó mà đạt hiệu quả cao -> không có chuyện 1 lính mới toanh vác 1 khẩu nổ súng ầm ầm đâu. Thậm chí Tây Sơn sau khi bị mất Gia Định, tự nhiên cũng mất mối buôn thuốc nổ Tây, phải nhập thuốc nổ Tàu kém hơn không ít -> súng không bắn xa như trước, và chất lượng vũ khí cũng giảm đi. ( cái này đọc trong lsvn )

_ Vì thế mới nói, cả quân TS, Gia Định, lẫn Thanh, đều sử dụng các chiến thuật tấn công kiểu trung cổ, vũ khí lạnh làm chính, bổ sung hoả lực từ xa là súng điểu, pháo to nhỏ, gần giống chiến tranh thời phục hưng tk 16 ( nhưng ko có pike formation ) Tuy vậy, TS vẫn đứng đầu về khả năng chiến đấu và nổi bật là đội ngũ voi chiến đông đảo, hùng mạnh, huấn luyện chuyên nghiệp.
- Nguồn đâu nói 100% nhập từ Tây Dương, súng kiểu matchlock đời đầu xài từ thời Lê Lợi khởi nghĩa rồi. Sau đó thông qua Nhật mua toàn matchlock kiểu Bồ Đào Nha về học rồi chế hàng loạt kìa, chỉ chưa xác định được flintlock được nhập về VN từ khi nào mà thôi.
- Thuốc nổ không làm được đâu có nghĩa nhập hoàn toàn từ Tây ? Thế cái lão phát minh ra thuốc nổ thì sao ?
- Giáo rõ dài Châu Á xài từ lâu rồi nhưng đúng là chưa thấy có gì giống formation cả.
 
Trong Binh Thư Yếu Lược có ghi về đội hình trước khi dùng rộng rài hỏa khí là quân giáo dài xếp hàng ngang quỳ xuống chĩa giáo lên trước, cấm được đứng dậy, phía sau là quân cung nỏ sẵn sàng bắn.

Ở Nhật,bọn ashigaru có Yari Busuma, được dịch là spear wall.
 
Chỉnh sửa cuối:
^ giống đội hình của Orc trong trận Pelenor.:5cool_big_smile:
 
Thuốc súng Vịt theo bài Chinese military technology and Daiviet thì từ TK15 ở ta đã có súng sơ khai và đáng kể nhất là việc Chế Bồng Nga bị bắn chết. Sau đó Hồ Nguyên Trừng chế hỏa khí khá nhiều. Sau tới thời Minh thì trong 210k quân Minh có 21k quân mang hỏa khí và 4 tướng hỏa khí (tỉ lệ hỏa khí 1/10). Nhờ hỏa khí (một phần) mà Minh đã đánh bại nhà Hồ. Sau tới Lê Lợi thì hạt nhân về hỏa khí của VN hình thành khi quân Lam Sơn cướp đc hỏa khí của quân Minh. Sau nữa thì...đi kiếm bài đó về xem.

Còn về thuốc súng thì VN tự làm, nguyên liệu thô như sắt, đồng nhập từ Tàu, muối khoáng, sun-phua, lưu huỳnh...nhập từ nơi khác ở ĐNA. Sau thì VN xuất khẩu thuốc súng và kĩ thuật hỏa khí ra khắp khu vực. Về sau khi tiếp xúc với Tây Âu thì ĐV chuộng các mẫu hỏa khí Tây nên dẹp model Tàu đi quay sang chế súng kiểu Tây. Theo n người Tây thì thời Trịnh Nguyễn thuốc súng ở VN đc xài khá...thừa mứa!
 
Chỉnh sửa cuối:
Nếu ta không mắc học thi thì cũng quất vài cái wall of text roài. :4cool_doubt:
 
ko liên quan nhưng game ta chả bao giờ chọn lính súng trong giai đoạn đầu nó ra đời đã, cùi vãi mía
 
Tùy game. Nếu MEDII thì lão cứ vào descr bỏ cái trail gunpowder unit với fire by rank đi là cảm giác khác liền à

Nếu ta không mắc học thi thì cũng quất vài cái wall of text roài. :4cool_doubt:

Chánh ủi mà thấy gió to 0 chém thì sau còn ai theo nữa :3cool_angry:
 
Tùy game. Nếu MEDII thì lão cứ vào descr bỏ cái trail gunpowder unit với fire by rank đi là cảm giác khác liền à



Chánh ủi mà thấy gió to 0 chém thì sau còn ai theo nữa :3cool_angry:

nhưng ngoài đời lính nó bắn theo hàng nên để vậy mới đúng
 
Ngoài đời 0 có chuyện ngồi reform cả buổi đâu X_X . Còn muốn bắn kiểu xoay vòng thì phải 12 hàng hoặc hơn cơ.
 
Back
Top