RECAP: 18 năm sau khi được Abramovich mua lại, liệu Chelsea đã có thể tự chủ tài chính?
Chào mọi người, đợt này mình rảnh vì sắp chuyển việc, với cả cũng đến kì chuyển nhượng mùa hè tin đồn bom tấn khắp nơi, mà bom tấn thì kiểu gì cũng dính dáng đến tiền, nên mình dành chút thời gian viết bài này phân tích về tình hình tài chính của Chelsea trong 4 năm gần nhất từ 2017 đến 2020 và dự phóng sơ bộ cho năm 2021, mục đích để đánh giá, thảo luận và chia sẻ 1 số vấn đề sau:
(1) Sau 18 năm, liệu Chelsea đã tự chủ tài chính hay chưa? Mình thấy nhiều bạn nói là Chelsea đã tự chủ và cân bằng tài chính từ lâu và thường dẫn con số “net spend” (tiền mua cầu thủ trừ tiền bán cầu thủ) của Chelsea vốn khá thấp so với các đối thủ như Man Utd, Man City để làm dẫn chứng. Với dân tài chính như mình thì dẫn con số net spend như vậy là không đủ, cần phải xem và phân tích chi tiết báo cáo tài chính trong nhiều năm.
(2) Khả năng nổ bom tấn của Chelsea trong hè này thế nào với tình hình tài chính hiện tại?
Lưu ý: Bài này mình chỉ phân tích thuần túy về tình hình tài chính của Chelsea, mình không có đủ thời gian để xem hết tất cả các đội khác như thế nào để so sánh.
OK bắt đầu nào. Mình sẽ đi từ trên xuống dưới và theo từng mua một, số liệu thì nằm trong trong ảnh. Nguồn số liệu lấy từ:
http://find-and-update.company-information.service.gov.uk...
0. Một chút background: Số liệu trong bài của mình lấy từ báo cáo tài chính của Chelsea FC Plc (chính là Chelsea) và Fordstam Limited (công ty sở hữu 100% vốn của Chelsea, và Abramovich sở hữu 100% công ty Fordstam này).
1. Mùa 2016/2017 là mùa đầu tiên Chelsea không được dự Champions League trong suốt thời kỳ Abramovich, vì vậy dù vô địch EPL, doanh thu của Chelsea có sự sụt giảm rõ rệt so với các mùa tiếp theo khi Chelsea được tham dự C1. Dù doanh thu khá tệ, kết quả hoạt động của Chelsea vẫn ổn nhờ chi phí được kiểm soát tốt, quỹ lương năm đó chỉ có 219 triệu bảng, có lẽ là thấp nhất trong 5 năm gần đây. Năm đó Chelsea cũng không nổ bom tấn nào lớn cả, các bản hợp đồng như Kante, Luiz, Batshuayi đều có chi phí hợp lý, được cân đối bởi sự ra đi của Oscar sang Trung Quốc. Dòng tiền từ hoạt động kinh doanh mùa này khá thoải mái, đủ để chi trả chi phí đầu tư đội hình cũng như giúp Chelsea trả bớt được 1 ít nợ. Tuy nhiên, mùa 16/17 có lẽ là mùa duy nhất Chelsea “tự chủ” về mặt tài chính trong 5 năm gần nhất, trước khi bắt đầu trượt dần ở các mùa sau.
2. Mùa 2017/2018, sau 1 năm thành công ở đấu trường quốc nội cùng với việc được tham dự C1, Chelsea đã có 1 mùa chuyển nhượng vung tay khá nhiều với tổng giá trị cầu thủ mua về lên đến 290 triệu bảng (trong đó tiền mặt thực trả là 191 triệu - phần chênh lệch có lẽ là trả góp) trong khi số tiền thu về từ bán cầu thủ chỉ là 91 triệu (phần lớn đến từ bán Costa). Với các “bom tấn” như Baka-ngốc-nghếch, Drinkwater-instead-of-Coke, prince-ss Morata, chi phí lương mùa này của Chelsea có tăng thêm 1 chút lên 244 triệu, vẫn trong tầm kiểm soát do doanh thu tăng tốt lên 443 triệu nhờ được tham dự C1. Tuy nhiên, dòng tiền bắt đầu có chút chuệch choạc: dòng tiền hoạt động vẫn ổn ở mức 67 triệu, nhưng tiền đầu tư ròng lên đến 106 triệu dẫn đến Chelsea phải vay ròng khoảng 37 triệu để cân đối. Báo cáo tài chính của Chelsea không thuyết minh rõ số tiền vay này đến từ đâu, tuy nhiên nếu nhìn vào báo cáo hợp nhất của Fordstam thì có vẻ tiền này đến từ Abramovich (Fordstam vay ròng khoảng 55 triệu từ Abramovich trong năm này). Mùa này Chelsea đứng thứ 5, không được tham dự C1.
3. Mùa 2018/2019, doanh thu của Chelsea vẫn được duy trì tương đương mùa 17/18, có lẽ nhờ thành tích vô địch Europa League (thanks Sarri!) là đủ để bù đắp cho việc không được tham dự C1. Dù doanh thu đi ngang, chi phí hoạt động mùa này tăng vọt, trong đó đáng chú ý nhất là chi phí lương tiếp tục tăng lên mốc 285 triệu. Dòng tiền kinh doanh mùa này thậm chí còn âm khá nặng ở mức âm 56 triệu bảng. Dù tình hình kinh doanh không quá khả quan, Chelsea mùa này tiếp tục chuyển nhượng mạnh tay với bản hợp đồng lớn nhất là coach Kepa hơn 70 củ. Ở chiều đi thì chỉ có Snake sang Real với mức giá khá bèo bọt 30 củ, dẫn đến dòng tiền đầu tư của Chelsea mùa này âm đến 173 triệu bảng! Số tiền thâm hụt một lẫn nữa lại đến từ Abramovich khi ông đã bơm thêm 230 triệu bảng cho Chelsea.
4. Mùa 2019/2020, COVID! Doanh thu của Chelsea giảm còn 407 triệu, có giảm nhưng không quá nhiều, do COVID chỉ thực sự ảnh hưởng khoảng 1/3 mùa giải. Quỹ lương của Chelsea vẫn duy trì ở mức cao 285 triệu, nhưng các chi phí khác đã được cắt giảm triệt để, vì vậy CLB vẫn có lãi và dòng tiền từ hoạt động kinh doanh vẫn dương. Việc bị cấm chuyển nhượng có lẽ là 1 tin tốt, cho cả Chelsea lẫn Abramovich, vì cả 2 đã không phải chi tiêu quá nhiều. Là 1 tỷ phú dầu mỏ, nhìn thấy giá dầu tháng 3 năm 2020 có lúc thậm chí còn âm, chắc hẳn Abramovich không có nhiều tâm trí để bơm tiền cho Chelsea trong năm này xD
5. Mùa 2020/2021 thì sao? Báo cáo tài chính của mùa này thì chưa có, chắc phải đầu 2022 mới có. Dựa vào các thông tin công khai, mình dự đoán sơ bộ (tỷ lệ sai số chắc cao) như sau: Doanh thu có lẽ tương đương năm ngoái (khoảng 400 triệu bảng) do lần này COVID sẽ ảnh hưởng đến toàn bộ năm, bù lại vô địch C1 sẽ giúp cân đối lại được kha khá. Các chi phí hoạt động khác có lẽ sẽ tiếp tục được cắt giảm, tuy nhiên chi phí lương dự kiến sẽ phình to ra hơn sau hàng loạt hợp đồng bom tấn như Havertz, Werner hay Chilwell. Tựu chung lại thì hoạt động kinh doanh cốt lõi có thể không lỗ, dòng tiền hoạt động có lẽ cũng không đến nỗi âm. Tuy nhiên mùa vừa rồi lại là mua Chelsea vung tay rất mạnh với net spend khoảng 150 triệu bảng. Giả định hoạt động kinh doanh không lỗ không lãi, tiền đầu tư năm ngoái của Chelsea khả năng cao toàn bộ là đến từ Abramovich. Net spend 150 triệu, COVID có thể xin trả góp 1 ít, thì tiền Abramovich bơm cho Chelsea mùa vừa rồi theo mình ít nhất phải 100 triệu bảng. May mà có tiền vô địch C1, chứ không mùa sau Tuchel chắc phải tìm cách xài Baka với unlock Werner quá..
6. Tổng kết: 5 mùa gần nhất, theo tính toán của mình Abramovich có lẽ đã bơm thêm cho Chelsea ít nhất 400 triệu bảng. Đổi lại là 1 EPL, 1 CL, 1 EL. Đầu tư bóng đá giống như chơi đồ trang sức vậy, hẳn Abramovich phải yêu quý Chelsea lắm nên mới hỗ trợ CLB về mặt tài chính nhiều đến vậy. Một điểm đáng tự hào, tuy nhiên dài hạn thì theo mình không bền vững. Tất nhiên là có cả ảnh hưởng của COVID trong 2 năm vừa rồi, nhưng Abramovich cũng đã đầu tư cho Chelsea 18 năm rồi. Mình ko rõ các CLB khác như thế nào, nhưng ý tưởng về ESL có lẽ không phải là tệ, ít nhất là về mặt tài chính. Tiếc là nó đã bị dập ngay khi vừa mới manh nha.
Về khả năng nổ bom tấn trong năm nay, mình nghĩ trừ phi Chelsea có thể đẩy đi được rất nhiều hàng thừa như Baka, Drinkwater, Alonso/Emerson, v.v vừa để giải phóng quỹ lương, vừa để có tiền tái đầu tư, còn không khả năng cao sẽ không có Haaland hay Kane gì cả. Mình sẽ rất ngạc nhiên nếu như net spend hè này của Chelsea cao hơn 50 triệu bảng, trừ phi Abramovich tiếp tục bơm thêm tiền. Viễn cảnh mua vài ông tier 2 về dự bị hoặc mua cầu thủ trẻ theo mình khả năng sẽ cao hơn, để xem Tuchel có đề xuất gì mới không.
FB Quy Nguyen
ko biết tụi Anh làm trò gì đây
đang yên đang lành tự nhiên mất khối tiền, kể cũng cay thật.