Có cái này hay hay, bạn nào thích thì đọc
- Đế đạo, vương đạo: thuật ngữ cổ chỉ những phương thức quản lý nhà nước phong kiến cổ dựa vào việc làm hài hòa tất cả các mối quan hệ trong xã hội trên cơ sở giáo dục, đạo đức, nhân nghĩa, hạn chế việc dùng hình phạt nặng nề. Khổng tử lấy ví dụ về Nghiêu, Thuấn & các vua đời đầu nhà Chu để làm hình mẫu minh họa. Những phương thức này không làm nước mạnh trong chốc lát nhưng lại giữ được sự ổn định lâu dài trong xã hội.
- Bá đạo: phương thức quản lý dùng phát luật & hình phạt nặng nề, tập trung được toàn bộ sức dân vào các mục tiêu quan trọng của quốc gia, có thể làm cho quốc gia mạnh lên nhanh chóng, nhưng khó bền vững do đòi hỏi người đứng đầu phải tài năng & mạnh mẽ để có thể hóa giải được các mâu thuẫn trong xã hội.
Đông Chu Liệt Quốc gồm 2 phần:
- Xuân Thu: Sự suy yếu của nhà Chu và quá trình tranh giành quyền lực giữa Ngũ Bá.
- Chiến Quốc: Ngũ Bá thâu tóm các quốc gia nhỏ để trở còn lại 7 quốc gia.
Xuyên suốt nội dung này bá thuật, quốc gia nào mạnh dạn áp dụng đều thành công nhanh chóng và trở thành bá chủ. Vua nào lười biếng ham chơi thì quốc gia suy yếu. Rút cục nước Tần có quá trình áp dụng bá thuật một cách triệt để và liên tục qua nhiều thế hệ nhất đã vượt trội hơn hẳn các quốc gia khác & thống nhất được TQ.
Tuy nhiên trả giá cho thành công đó là những mâu thuẫn mạnh mẽ âm ỉ trong xã hội, ban đầu thì chỉ là xé xác Thương Ưởng là có thể hóa giải được, nhưng đến khi phát triển cao độ trong thời Tần Thủy Hoàng thì rút cục đã thiêu cháy luôn triều đại nhà Tần.
Sau đó anh Bang nhà Hán đã áp dụng các biện pháp Vương đạo, hóa giải được các mâu thuẫn này trong xã hội, rút cục con cháu anh Bang cưỡi cổ thiên hạ được 400 năm.
Đến thời anh Bị thì con cháu anh Bang đã suy yếu quá nên bị các thành phần bá đạo như Tào Tháo đoạt quyền. Anh Bị vẫn tiếp tục áp dụng phương thức của tổ tiên nhưng vì không hợp thời nên không thành công.
Anh Tháo dùng chính sách bá đạo để chiếm thiên hạ nhưng rút cuộc cũng bị dân chúng ghét, chính quyền nhanh chóng về tay anh Ý.
(@Tiêu Phong tathy

)